Con đường vẻ vang của nữ tướng Nguyễn Thị Định

LTS: Ngày 15/3, tại TP Bến Tre, tỉnh Bến Tre, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Tỉnh ủy Bến Tre sẽ phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ: “Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Nguyễn Thị Định”. Đây là hoạt động nhân kỷ niệm 105 năm Ngày sinh đồng chí Nguyễn Thị Định (15/3/1920 - 15/3/2025) - Nữ tướng anh hùng, người cán bộ lãnh đạo có uy tín của Đảng và cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Bến Tre. Thời Nay xin giới thiệu bài viết tư liệu do Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Bến Tre cung cấp.
Phó Tổng tư lệnh Nguyễn Thị Định vá áo cho chiến sĩ tại R. Ảnh tư liệu
Phó Tổng tư lệnh Nguyễn Thị Định vá áo cho chiến sĩ tại R. Ảnh tư liệu

Những tháng năm “Đồng khởi”

Sau Hiệp định Genève, đồng chí Nguyễn Thị Định được chỉ định vào Thường vụ Tỉnh ủy và ở lại miền nam hoạt động bí mật trong điều kiện cực kỳ khó khăn, gian khổ, bao lần vào sinh ra tử. Nhờ sự yêu thương đùm bọc của nhân dân đồng chí vẫn được an toàn. Cuối năm 1959, với cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy, đồng chí được cử đi tiếp thu Nghị quyết số 15 và về Bến Tre đầu năm 1960, trực tiếp truyền đạt lại cho Tỉnh ủy. Chính đồng chí đã gọi cuộc nổi dậy khởi nghĩa tại Bến Tre bằng khái niệm “Đồng khởi” đầu tiên và trực tiếp chỉ đạo cuộc “Đồng khởi” đợt 1, nổ ra ngày 17/1/1960. Cũng từ đây, ra đời “Đội quân tóc dài” huyền thoại và phương châm tiến công địch bằng “ba mũi giáp công” - chính trị kết hợp với vũ trang và binh vận, cách đánh địch sáng tạo tuyệt vời của chiến tranh nhân dân, đã nhanh chóng lan ra toàn miền nam, làm thất bại hết chiến lược chiến tranh này đến chiến lược chiến tranh khác của Mỹ - ngụy, cho đến sự sụp đổ hoàn toàn 30/4/1975.

Tháng 4/1960, đồng chí Nguyễn Thị Định được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy. Tháng 5/1961, đồng chí là Khu ủy viên Khu 8, phụ trách dân vận kiêm Bí thư đảng đoàn Phụ nữ Khu 8. Năm 1964, đồng chí được bầu là Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam.

Năm 1965, tại Đại hội Phụ nữ toàn miền nam, đồng chí được bầu là Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ giải phóng miền nam. Cũng trong năm này, đồng chí được giao nhiệm vụ Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền nam Việt Nam, tham gia Quân ủy miền, phụ trách phong trào chiến tranh du kích. Đến ngày 17/4/1974, Nguyễn Thị Định chính thức được phong quân hàm Thiếu tướng.

Từ năm 1965 - 1975, đồng chí đã có nhiều đóng góp xứng đáng vào thắng lợi chung của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất nước nhà. Sự có mặt của đồng chí trong Bộ Chỉ huy Miền đã góp phần làm cho cái nhìn của lãnh đạo, chỉ huy toàn diện, thấu đáo hơn trong lãnh đạo cuộc chiến tranh nhân dân. Mùa xuân 1975, trong 5 cánh quân rầm rập tiến về giải phóng Sài Gòn, có nữ tướng Nguyễn Thị Định trong vai trò Phó Tổng tư lệnh Quân giải phóng, Phó Tổng chỉ huy chiến dịch.

Lúc sinh thời, năm 1966, phát biểu tại Lễ kỷ niệm lần thứ 20 ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Hồ chí Minh khẳng định: “Phó Tổng tư lệnh Quân giải phóng là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ nước ta có vị tướng quân gái như vậy. Thật là vẻ vang cho miền Nam, cho cả dân tộc ta” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tập 15, tr.173).

Cái tên mang niềm tự hào

Sau ngày đất nước thống nhất, năm 1976, đồng chí được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội), được bầu làm Phó Chủ tịch thứ nhất Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV (12/1976), đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng rồi được giao nhiều chức vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước như: Ủy viên Trung ương Đảng các khóa IV, V, VI; Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VI, VII, VIII; Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (năm 1982). Từ tháng 6/1987 - 3/1992, đồng chí giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Ngoài ra, thời gian này, đồng chí còn giữ chức Phó Chủ tịch Liên đoàn Phụ nữ dân chủ quốc tế, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba,...

Trong muôn vàn gian khổ, qua 2 cuộc kháng chiến, cho đến khi giữ cương vị cao trong bộ máy nhà nước, đồng chí Nguyễn Thị Định luôn giữ phẩm chất nhân ái, rộng lượng, bao dung, sống chan hòa, gần gũi, chân tình với mọi người. Đồng chí như một người chị, người cô, tận tụy chăm sóc từ cơm ăn, áo mặc cho các chiến sĩ, đồng chí, đồng đội; cảm thông sâu sắc những nỗi đau, mất mát và sự hy sinh cao cả của nhân dân. Những lần về lại quê hương Bến Tre, đồng chí đều dành thời gian gặp gỡ, ân cần thăm hỏi và tìm mọi cách giúp đỡ các anh chị em, bạn bè, đồng chí hoạt động kháng chiến cùng thời, cũng như nhân dân trên địa bàn căn cứ cách mạng từng đùm bọc cưu mang những người kháng chiến. Có thể nói, cái tên chị Ba, cô Ba, bà Ba đã quen thuộc, thân thương, không chỉ sống mãi trong lòng nhân dân quê hương Bến Tre và cả nước, mà còn vượt ra xa, cả với bạn bè năm châu.

Hội thảo “Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Nguyễn Thị Định” sẽ gồm các hoạt đông: Chương trình nghệ thuật (Biểu diễn vở cải lương “Người chị xứ Dừa”); Dâng hương tại Khu lưu niệm Nữ tướng Nguyễn Thị Định; Triển lãm hình ảnh, sách, tư liệu, chiếu phim tài liệu về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Nguyễn Thị Định; Hội thảo sáng ngày 15/3 tại Hội trường UBND tỉnh.

Đồng chí Nguyễn Thị Định mất ngày 26/8/1992. Với nhiều đóng góp lớn cho Tổ quốc, nhân dân, đồng chí được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng nhất và nhiều huân chương cao quý khác. Năm 1968, đồng chí được nhận giải thưởng Hòa bình quốc tế Lênin. Ngày 30/8/1995, đồng chí được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân...

Tri ân công lao đóng góp của Nữ tướng Nguyễn Thị Định, tỉnh Bến Tre lập Khu lưu niệm Nguyễn Thị Định tại ấp Phong Điền, xã Lương Hòa (Giồng Trôm), khánh thành vào ngày 20/12/2003, trùng tu, nâng cấp vào cuối năm 2024 và hoàn thành vào đầu năm 2025. Bên cạnh đền thờ có trường THPT mang tên Nguyễn Thị Định. Một con đường từ thành phố Bến Tre về Giồng Trôm cũng được nhân dân đặt tên Nguyễn Thị Định. Nhân dân Hát Môn (Hà Nội), Phú Thọ, đã rước bát hương thờ đồng chí Nguyễn Thị Định về thờ trong khu đền Hai Bà Trưng. Bên cạnh đó, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam có giải thưởng Nguyễn Thị Định dành tặng cho cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp có thành tích xuất sắc; các cấp Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Bến Tre có chương trình học bổng Nguyễn Thị Định hoạt động liên tục từ năm 1996 đến nay... Tên của đồng chí cũng được đặt cho nhiều tuyến đường và trường học tại nhiều địa phương ở các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Có thể bạn quan tâm

Vẻ vang sứ mệnh phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân

Cách đây 75 năm, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II (họp từ ngày 11 đến 19/2/1951 tại xã Kim Bình, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang) đã ra Nghị quyết về “xuất bản tờ báo lấy tên là Nhân Dân, cơ quan Trung ương của Đảng”.

Cho một quốc gia cất cánh, vươn mình

Nhìn ngược về lịch sử, có lẽ không phải chiếc xương sườn của Adam làm nên một nửa thế giới bởi rõ ràng những người phụ nữ ở bất kỳ đâu trên Trái đất này đều có thể chứng minh rằng, họ không phải và không bao giờ là một nửa lệ thuộc vào giới đàn ông còn lại.

Nhà báo Văn Bắc (ngoài cùng, bên trái) trong một chuyến công tác tại Vương quốc Anh.

Những chuyến đi truyền lửa

Gần 14 năm tháp tùng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong nhiều chuyến công tác, với tôi là một hành trình nghề nghiệp đặc biệt, đầy ắp kỷ niệm.

Tín hiệu vui từ cây đa Hàng Trống

Tín hiệu vui từ cây đa Hàng Trống

Ngày 25/5/1987 là một ngày vui. Từ Thủ đô Hà Nội đến Thành phố Hồ Chí Minh, từ miền bắc lan vào miền nam xôn xao bởi một tín hiệu phát ra từ cây đa hơn 300 năm tuổi ở số 71 Hàng Trống, nằm cạnh Hồ Gươm linh thiêng.

Cán bộ, phóng viên Báo Nhân Dân thăm địa điểm di tích nơi Ban Biên tập Báo làm việc từ tháng 9/1953 đến tháng 7/1954 tại Tuyên Quang.

Về nguồn góp lửa

Về nguồn ôn lại truyền thống, nhưng cũng để tiếp tục đồng hành và gợi mở những bước đi mới cho việc hợp tác phát triển văn hóa, xã hội, kinh tế của đồng bào các dân tộc. Hằng năm, báo Đảng vẫn tổ chức các đoàn về thăm những “địa chỉ đỏ”. Năm nay kỷ niệm 75 năm báo ra số đầu, ý nghĩa này càng được khẳng định.

Cử tri có thể thay đổi nơi bỏ phiếu trên VNeID

Trên VNeID, cử tri có thể dễ dàng xem thông tin cần thiết của người ứng cử để chủ động tìm hiểu, nâng cao nhận thức và trách nhiệm khi tham gia bầu cử; theo dõi nơi bỏ phiếu của mình tại ứng dụng Bầu cử Quốc hội.

Hài hòa lợi ích và trách nhiệm

Tại buổi tiếp xúc cử tri ở Thành phố Hồ Chí Minh ngày 3/3 vừa qua, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cho rằng, việc lập lại trật tự vỉa hè thành phố đã làm từ lâu, như nhiều địa phương khác. Tuy nhiên, Đà Nẵng là địa phương giải quyết tốt nhất vấn đề này.

Cán bộ, chiến sĩ tàu 740 (Hải đoàn 129, Quân chủng Hải quân) được chở tới Nhà giàn DK1/20 để thực hiện bỏ phiếu sớm.

Lá phiếu chủ quyền trên sóng thềm lục địa

Những ngày đất liền vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị cho kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, thì trên Biển Đông, nhiều khu vực đã hoàn thành việc bỏ phiếu sớm. Năm nay, hành trình bỏ phiếu sớm cũng tiến hành ngay khi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán vừa kết thúc.

Viết lại kế hoạch 5 năm

Hai vợ chồng trẻ ngồi lại bên bàn ăn sau khi con nhỏ đã ngủ. Câu chuyện rôm rả thường ngày nhường chỗ cho sự im lặng. Người chồng mở điện thoại xem giá nhà, người vợ nhẩm tính học phí và khoản tiết kiệm.

Xóa bỏ “lệ làng”

Khi những ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ dần trôi qua, các cán bộ, viên chức nhà nước đã bắt đầu trở lại với những công việc thường nhật, cũng là lúc mà nhân dân cả nước bắt đầu một tháng lễ hội, ăn chơi theo đúng như những gì người ta đúc rút về một tháng Giêng xuân sắc và vui vẻ.

Niềm tin ở chợ hoa

Những ngày làm việc cuối cùng của năm ngắn dần, Tết Nguyên đán cận kề. Đường phố vẫn lèn chặt dòng xe hối hả. Có ai đó thở dài vì phải nhích từng chút một khi chờ nhịp đèn giao thông đếm chậm. Những ánh mắt dán vào ánh đèn đỏ giữa ngã tư, mà bỏ quên sắc hoa đã phủ khắp hai bên lề phố.

Luật chơi một chiều

Khách hàng thường được coi là thượng đế, là đối tượng quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Nhưng điều đó có vẻ không đúng hoàn toàn trong thị trường vàng, bạc, đá quý. Ở địa hạt này, cuộc chơi diễn ra theo luật… một chiều, lợi thế hoàn toàn thuộc về một bên.

Những người lính Việt Nam tại Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ ở Nam Sudan gói bánh chưng đón Tết. Ảnh: TIẾN PHÚC

Tết xa nhà của những người lính mũ nồi xanh

Không giống với tiết trời se lạnh, ẩm ướt rất riêng của mùa xuân Việt Nam, mùa khởi đầu năm mới ở châu Phi đến bằng cái nắng chói chang và lớp bụi đỏ đặc trưng của vùng đất xích đạo.

Lãnh đạo tỉnh và Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị tặng quà cho đồng bào Rục, xã Kim Phú.

Người Rục ơn Đảng

“Biết làm ăn kinh tế, đời sống bà con đồng bào Rục (dân tộc Chứt) nay đã có nhiều thay đổi. Vừa qua còn có sinh viên người Rục được kết nạp Đảng từ trong trường đại học”, Bí thư Chi bộ bản Mò O Ồ Ồ Cao Xuân Long (xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị) “khoe”.

Một nghị định, hai nhịp vận hành

Nghị định 46/2026/NĐ-CP về an toàn thực phẩm được ban hành trong bối cảnh xã hội đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng bữa ăn, sức khỏe cộng đồng và trách nhiệm của doanh nghiệp. Về nguyên tắc, rất khó phản đối một chính sách nhằm bảo vệ con người khỏi thực phẩm bẩn.

Nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế giới thiệu với tác giả bài viết bộ sưu tập tranh dân gian Đông Hồ.

Người đảng viên 70 năm tuổi Đảng giữ nghề làng

Đang hướng dẫn chúng tôi tham quan nhà trưng bày, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế chợt dừng lại trước một bức ảnh. Ông lặng đi, ánh mắt sáng lên. Lâu sau ông thầm thì: “Bức ảnh này chụp ngày tôi nhận Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng.

Thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi cụ Hồ Đức Thành (tháng 3/1948). Tư liệu gia đình

Đi đón lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc năm 1939

Ông Hồ Nghị Dân, 85 tuổi, cán bộ hưu trí Bộ Nông nghiệp và Môi trường có chuyển cho tác giả bài viết này một tài liệu được viết năm 1974 của cụ thân sinh ông là cụ Hồ Đức Thành. Trong đó, cụ Thành kể lại nhiệm vụ được giao đi đón lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc năm 1939.

Một số đồng chí trong chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên tại Khu mỏ Mạo Khê. Ảnh tư liệu

Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của vùng mỏ

Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã tạo điều kiện thúc đẩy phong trào đấu tranh của công nhân vùng mỏ. Hơn 20 ngày sau ngày thành lập Đảng, ngày 23/2/1930, chi bộ đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam ở khu mỏ Quảng Ninh được thành lập.

Giải pháp tình thế

Hai tuần trôi qua kể từ khi quy định cấm xe tải có tổng trọng tải từ 2 tấn trở lên hoạt động vào ban ngày (6 giờ đến 21 giờ) trong đường vành đai 3,5 của Hà Nội có hiệu lực, người dân Thủ đô vui mừng trước những biến chuyển rõ rệt về giao thông.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Kiên định, đổi mới vì mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước

Sau 5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, khoa học, ý thức trách nhiệm cao trước Đảng, Đất nước và Nhân dân, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp. Đại hội đánh dấu một mốc son mới trong lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.

Lãng phí tài nguyên trên tuyến BRT Hà Nội

Đã 10 năm, tính từ khi tuyến xe bus nhanh (BRT) đầu tiên được triển khai tại Hà Nội, mang theo bao sự kỳ vọng cho một loại hình dịch vụ công cộng được cho là hiện đại lần đầu tiên được áp dụng ở Thủ đô, để rồi chỉ có thể triển khai được tuyến duy nhất trong số 8 tuyến đã được quy hoạch.

AI và khoảng trống của chuẩn mực

Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam được công bố ngày 19/1. Một trong ba giải Tác giả Trẻ được trao cho tác giả Lâu Văn Mua với tập thơ “Nhặt xác em chất chồng bảo tàng”.

Khát vọng phát triển, phồn vinh được nhiều đảng viên gửi gắm đến Đại hội XIV của Đảng.

Xín Mần đón mừng ngày hội lớn

Cùng với cả nước, đông đảo cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân xã vùng biên Xín Mần, tỉnh Tuyên Quang tích cực hưởng ứng, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đang diễn ra tại Thủ đô Hà Nội.

Vững bước vào kỷ nguyên mới

Hôm nay, ngày 19/1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam bắt đầu khai mạc. Đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại nhất của Đảng, mà còn là cột mốc khởi đầu cho kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trăm triệu trái tim người dân Việt Nam đang hướng về Thủ đô với niềm tin son sắt và kỳ vọng lớn lao.