Chuyển đổi số trong giáo dục đại học

Dạy trực tuyến, thi trực tuyến, tuyển sinh trực tuyến, bảo vệ khóa luận trực tuyến, khai thác học liệu số và quản lý cũng chuyển một phần sang trạng thái trực tuyến. Dịch Covid-19 đã tác động chưa từng có, đặt ra nhiều thách thức nhưng cũng là cơ hội để giáo dục đại học chuyển đổi số sâu rộng, toàn diện.

Giờ thực hành của sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Ảnh: DUY LINH
Giờ thực hành của sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Ảnh: DUY LINH

Những ngày này, khi các trường đại học công bố điểm chuẩn trúng tuyển theo hình thức xét tuyển dựa trên kết quả điểm thi tốt nghiệp THPT, hàng chục nghìn tân sinh viên của các trường đại học chính thức làm thủ tục nhập học. Tuy nhiên, khác với những năm học trước, phần lớn các em nhập học và nộp hồ sơ trúng tuyển bằng hình thức trực tuyến.

Trường đại học Thủy lợi đã xây dựng quy trình nhập học trực tuyến theo địa chỉ nhaphoc.tlu.edu.vn với mô tả chi tiết từng bước, có video hướng dẫn và số điện thoại hỗ trợ cho các tân sinh viên. Trường cũng triển khai các hoạt động đầu khóa học bằng hình thức trực tuyến, đồng thời xây dựng hệ thống LMS để quản lý, giảng dạy trực tuyến triển khai từ năm học 2021 - 2022.

PGS, TS Bùi Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương cho biết, năm học mới 2021 - 2022 mọi hoạt động của trường đều diễn ra trực tuyến. Với hơn 10 nghìn sinh viên, trường đã đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin, đường truyền Leased Line, wifi... Trường còn đẩy mạnh tương tác trên mạng, phát huy sáng kiến của giảng viên và sinh viên.

Giám đốc Trung tâm thông tin thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội, TS Nguyễn Hoàng Sơn cho biết, hệ thống học liệu số của đơn vị đã phủ kín các ngành học của Đại học Quốc gia Hà Nội. Bước vào năm học mới 2021 - 2022, Trung tâm có 268.805 học liệu số và hơn 114.000 học liệu in phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu. Trong 20 tháng chịu tác động của dịch Covid-19 vừa qua, riêng kho học liệu số trên ứng dụng di động của Trung tâm đã có hơn 102.000 sách, giáo trình số... Số lượng người học, nghiên cứu truy cập tài nguyên số cũng tăng lên không ngừng; năm 2020 có hơn 26 triệu lượt người tương tác (xem, tải, tìm kiếm học liệu số); tám tháng năm 2021 lượt truy cập là 19 triệu lượt.

“Điều đó chứng tỏ người học, nghiên cứu trên nền tảng số ngày càng lớn. Trung tâm đã bảo đảm hệ thống máy chủ, hạ tầng mạng, đường truyền, băng thông tốt, phục vụ 50 nghìn lượt truy cập cùng một thời điểm. Theo bảng xếp hạng của Phòng thí nghiệm Cybermetrics Labs (thuộc Hội đồng nghiên cứu quốc gia Tây Ban Nha), Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội xếp thứ 65 trong tổng số 3.942 kho tài nguyên số toàn cầu” - ông Sơn chia sẻ.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, do đặc thù dịch bệnh, năm 2021 Bộ đã ban hành rất nhiều văn bản liên quan trực tiếp đến đào tạo trực tuyến trong thời kỳ dịch Covid-19. Cả nước có hơn 70% cơ sở giáo dục đại học đã triển khai hệ thống thư viện điện tử và triển khai hệ thống học tập e-Learning liên thông, chia sẻ học liệu với các cơ sở đào tạo đại học khác nhằm nâng cao năng lực đào tạo, nghiên cứu.

Tuy nhiên, khó khăn trong chuyển đổi số chính là hạ tầng mạng và thiết bị công nghệ. Phần mềm “trăm hoa đua nở” và có sự cạnh tranh từ các đại học và tập đoàn lớn, đầu tư vào các nền tảng giáo dục xuyên biên giới. Trong khi đó, các văn bản chính sách chưa theo kịp thực tiễn. Vẫn còn một số cơ sở đào tạo chậm đổi mới phương pháp đào tạo để khai thác thế mạnh của công nghệ; chuyển đổi ứng phó, chưa bền vững; sự hợp tác, phối hợp, chia sẻ của một số trường đại học không nhiều…

GS, TS Lê Anh Vinh, Phó viện trưởng phụ trách Viện Khoa học giáo dục Việt Nam cho rằng, sự sẵn sàng thay đổi thực tế đối với đội ngũ giảng viên, nhà trường đôi khi lại khó hơn đối với sinh viên và học sinh. Do đó, trở ngại lớn nhất không phải là về công nghệ mà là trở ngại về yếu tố con người có sẵn sàng đón nhận thay đổi hay không. Giáo dục đại học cần có đầu tư xứng đáng và có quyết tâm với công cuộc chuyển đổi số.

GS, TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc (Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội) nói, trên cơ sở quy định pháp lý chung cho chuyển đổi số, cần hoàn thiện quy định chuyên ngành cụ thể. Trong giáo dục cần quy định chương trình học trực tuyến, thời lượng học, kiểm tra đánh giá trực tuyến, kiểm định chất lượng học trực tuyến, công nhận kết quả học trực tuyến (khác với học truyền thống).

Theo Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn, trong tình hình dịch bệnh, các cơ sở đào tạo đã chủ động, có nhiều sáng tạo và đã biến thách thức trở thành cơ hội đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi số. Để tăng cường các biện pháp thích nghi với dịch bệnh có thể còn kéo dài, giáo dục đại học chuyển từ đào tạo trực tiếp sang kết hợp trực tiếp với trực tuyến là kiên trì bảo đảm chất lượng, trên cơ sở đó đẩy mạnh chuyển đổi số một cách sâu rộng, toàn diện. Giáo dục đại học chuyển đổi số không chỉ để ứng phó cho mình mà còn đóng vai trò nòng cốt trong chuyển đổi số toàn ngành giáo dục, hỗ trợ giáo dục phổ thông và các địa phương... 

Có thể bạn quan tâm

Nhiều hoạt động tri của sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh tri ân người có công trong dịp lễ 30/4 và 1/5.

Ngày chiến thắng 30/4 không chỉ là ký ức

Kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) năm nay vượt ra khỏi ý nghĩa của một lần trở về ký ức, trở thành phép thử đối với giáo dục: làm thế nào để những giá trị của quá khứ không dừng lại ở cảm xúc.

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

(Ảnh minh họa: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% trong năm học 2026-2027

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, đồng thời chia sẻ khó khăn với phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Tiết dạy minh họa "Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học lớp 3".

Bước chuyển mạnh mẽ của lớp học truyền thống khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Những ngày này, khi cây phượng nơi sân Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum đỏ rực báo hiệu hè về, cũng là lúc nơi đây trở thành “điểm hẹn” của 57 thầy, cô giáo cốt cán khu vực tây Quảng Ngãi để cùng sinh hoạt chuyên môn với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý và dạy học trong giáo dục tiểu học”.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo trao quà, đồ dùng học tập tặng em Trần Văn Thiên.

Ngôi trường ấm áp tình yêu thương

Với khoảng 28% số học sinh là người dân tộc thiểu số cùng sự nâng cao chất lượng dạy học, thời gian qua, các thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng giáo dục, vun đắp những giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, chia sẻ với học sinh...

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đại học năm 2026

Công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với xu hướng ổn định, tỷ lệ nhập học tăng cao và phương thức tuyển sinh ngày càng minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ.

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

Theo Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), đến 22h ngày 24/4, hệ thống đăng ký trực tuyến thi tốt nghiệp THPT đã ghi nhận 482.193 thí sinh đăng ký dự thi, tương đương gần một nửa tổng số thí sinh dự kiến. So với quy mô hơn 1 triệu thí sinh dự kiến tham gia kỳ thi năm nay, hiện vẫn còn hơn 500.000 em chưa hoàn tất đăng ký.

Lớp học chữ bản Làng Sáng lúc nào cũng đông đủ học viên.

Gieo chữ trên đỉnh Làng Sáng

Giữa những bản làng cheo leo của tỉnh Sơn La, nơi cái nghèo và hủ tục từng níu chân bao phận đời, vẫn còn nhiều phụ nữ không biết chữ. Con chữ, với họ, thậm chí có lúc tưởng như không có cơ hội chạm tới. Nhưng trong màn đêm của bản Làng Sáng, xã Tà Xùa hôm nay, một lớp học xóa mù chữ đang bền bỉ sáng đèn.

Học sinh, sinh viên được trải nghiệm tại ngày hội.

Định hướng nghề nghiệp từ sớm: Giảm khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn

Tại Ngày hội hướng nghiệp Future Fest 2026, các chuyên gia ở các lĩnh vực giáo dục, y tế... đã trực tiếp chia sẻ, trao đổi với học sinh về cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng lựa chọn ngành học phù hợp. Nhiều vấn đề thực tiễn cũng được đặt ra như cách xử lý khi chọn sai ngành nhằm tránh lãng phí thời gian và chi phí.

Em L.N.H.B bị nhiều thương tích nghi do thầy Nguyễn An Phong đánh.

Đồng Tháp: Tạm đình chỉ cơ sở dạy thêm có liên quan đơn phản ánh đánh học sinh

Ngày 25/4, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đạo Thạnh (tỉnh Đồng Tháp) Nguyễn Nhất Thi cho biết, địa phương đã ra quyết định tạm đình chỉ hoạt động giáo dục đối với hộ kinh doanh Nguyễn An Phong, dạy thêm Toán bậc trung học cơ sở từ ngày 24/4 đến khi có kết luận chính thức từ cơ quan Công an và ngành chức năng.

Thí sinh làm thủ tục tham gia Kỳ thi Đánh giá năng lực.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh: Mở rộng địa điểm tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực đợt 2

Chiều 24/4, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trước nhu cầu đăng ký dự thi Kỳ thi Đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tăng cao, đơn vị này đã chủ động phối hợp các cơ sở giáo dục đại học khu vực miền trung để mở rộng địa điểm tổ chức thi.