Chuyển đổi số bứt tốc, tạo nền tảng phát triển chính quyền số hai cấp

Quý III/2025, chuyển đổi số quốc gia ghi nhận bước tiến rõ rệt: hồ sơ trực tuyến toàn trình tăng, dữ liệu liên thông vận hành sâu, mô hình chính quyền số hai cấp lan tỏa tới cấp xã… Song song, khoảng trống thể chế, hạ tầng và nhân lực vẫn là nút thắt cần gỡ để kết quả đi vào thực chất, nâng chất phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Hội nghị giao ban quản lý Nhà nước quý III năm 2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ được tổ chức sáng 12/9 tại Hà Nội.
Hội nghị giao ban quản lý Nhà nước quý III năm 2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ được tổ chức sáng 12/9 tại Hà Nội.

Nền tảng số phát huy hiệu quả

Thông tin trên được nêu ra tại hội nghị giao ban quản lý Nhà nước quý III năm 2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ được tổ chức sáng 12/9 tại Hà Nội. Chánh Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ Hà Minh Hiệp cho biết, tính đến tháng 8/2025, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình trên tổng số thủ tục hành chính cả nước đạt 39,71%, tăng 3,26% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, khối bộ, ngành Trung ương đã đạt tỷ lệ 52,45%, trong khi khối địa phương mới đạt 15,79%...

Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP) tiếp tục chứng tỏ vai trò “xương sống” của chuyển đổi số. Hiện đã có hơn 90 bộ, ngành, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp kết nối; 30 cơ sở dữ liệu lớn được chia sẻ. Từ khi khai trương đến nay, NDXP đã xử lý hơn 3,6 tỷ giao dịch, riêng quý III này đạt 222 triệu giao dịch, trung bình mỗi ngày khoảng 3,7 triệu giao dịch. Thống kê cho thấy hạ tầng dữ liệu số đang ngày càng đi vào thực chất, phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý và nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác chỉ đạo, điều hành ở Trung ương cũng ghi dấu ấn với nhiều hoạt động trọng tâm. Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành văn bản hướng dẫn triển khai Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC), bảo đảm kết nối liên thông, khai thác hiệu quả thông tin, dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành, phát triển kinh tế-xã hội của địa phương (Văn bản số 3640/BKHCN-CĐSQG ngày 4/8/2025).

Tiếp đó, Danh mục giải pháp thí điểm chuyển đổi số toàn diện cấp tỉnh, phiên bản 1.0 giai đoạn 2025–2026 cũng đã được phê duyệt (Quyết định 1565/QĐ-BKHCN ngày 30/6/2025). Đặc biệt, Bộ còn ban hành Chương trình bồi dưỡng về chuyển đổi số năm 2025 (Quyết định 1596/QĐ-BKHCN ngày 3/7/2025), nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết cho đội ngũ cán bộ trực tiếp tham gia triển khai tại địa phương... Đây là những bước đi này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là định hướng chiến lược, mà đang dần đi vào thực tiễn quản lý nhà nước, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình xây dựng chính quyền số hai cấp và nền kinh tế số ở Việt Nam.

Những điểm sáng ở các địa phương

Nhiều địa phương đã ghi dấu ấn trong triển khai chính quyền số hai cấp. Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Cà Mau, Bắc Ninh, Hưng Yên, Lào Cai, Lạng Sơn, Phú Thọ, Ninh Bình và Sơn La nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước khi 100% xã, phường đã hoàn thành các chỉ tiêu, được “phủ xanh” theo tiêu chí tại Kế hoạch 02-KH/BCĐTW. Hội nghị hôm nay đã đánh giá, đây được xem là bước tiến quan trọng, khẳng định sự sẵn sàng của các đô thị trung tâm cũng như nhiều tỉnh trong tiến trình chuyển đổi số.

Điểm đáng kể ở Hà Nội là thành phố đã trình các kế hoạch lớn: Phát triển dữ liệu lớn 2025-2030, Quy chế quản lý, chia sẻ dữ liệu, Kế hoạch đô thị thông minh 2025, cấp mã định danh điện tử và quản lý chữ ký số theo mô hình 2 cấp. 100% sở, ngành đăng ký mở dữ liệu; 14 trên tổng số 18 Sở, ngành, đơn vị đăng ký mở dữ liệu đã thực hiện mở dữ liệu, đạt tỷ lệ 77,78%; tỷ lệ dữ liệu mở trên tổng số dữ liệu đăng ký đạt 53,76%. Song song, thành phố thúc đẩy 4G/5G/6G tại khu Công nghệ cao, Khu công nghiệp, trung tâm R&D, tạo nền tảng cho trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế số.

Thành phố Hồ Chí Minh triển khai Chiến lược quản trị dữ liệu; tiếp tục tích hợp và chia sẻ dữ liệu dùng chung trong hệ thống quản lý nhà nước, tạo hạ tầng dữ liệu cho các dịch vụ đô thị thông minh. Đáng chú ý, Thành phố Hồ Chí Minh đã thử nghiệm ứng dụng robot thông minh tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp phường. Robot đảm nhiệm vai trò lễ tân, hỗ trợ tiếp đón và hướng dẫn người dân khi đến làm thủ tục, mở ra hướng đi mới trong việc ứng dụng AI vào cải cách hành chính.

hue-1.jpg
Đoàn công tác của Bộ Khoa học và Công nghệ làm việc tại Trung tâm hành chính công thành phố Huế.

Dẫn đầu về chính quyền số phải nói đến Huế, 100% cơ quan nhà nước từ cấp thành phố đến cấp xã cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức toàn trình, một phần và thực hiện một cửa liên thông trên môi trường mạng; 100% UBND cấp xã có hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng mô hình Một cửa điện tử hiện đại. Đến ngày 10/7/2025, 40/40 xã phường đạt 16/16 tiêu chí theo Kế hoạch 02-KH/BCĐTW, đứng TOP 1 toàn quốc.

Địa phương này đã công bố 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình đủ điều kiện cấp thành phố, cấp xã; 100% thủ tục hành chính trên địa bàn thành phố thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong tháng 7/2025. Tỷ lệ nộp hồ sơ trực tuyến đứng thứ 5 toàn quốc, đạt 91,79%. Đồng thời, hoàn thiện số hóa không gian ngầm 3D (Map4D); vận hành IOCv2 quản lý trật tự đô thị.

Song song với đó, nhiều tỉnh, thành như An Giang, Cần Thơ, Đồng Tháp, Đắk Lắk, Hải Phòng đã duy trì hiệu quả hoạt động của các “Đội hỗ trợ phản ứng nhanh”. Những đội này trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, giải đáp kịp thời vướng mắc cho cán bộ và người dân trong quá trình thực hiện dịch vụ công trực tuyến, góp phần đưa chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống.

bs-1.jpg
Đoàn công tác của Bộ Khoa học và Công nghệ làm việc tại thành phố Cần Thơ về triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ cho biết, Cần Thơ không chỉ phát động “Bình dân học vụ số”, ký kết hợp tác với GENAI FUND về ứng dụng AI, mà còn xây dựng kế hoạch tập huấn AI cho cán bộ công chức viên chức, thành lập Đội phản ứng nhanh và Tổ công nghệ số cộng đồng. Còn tỉnh Cà Mau ra mắt “Điểm thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới” tại phường Tân Thành, cho phép người dân nộp hồ sơ ở bất kỳ nơi nào trong tỉnh; xúc tiến hợp tác với Đại học Queensland - Quỹ Vingroup trị giá dự kiến 10 triệu USD.

Những vướng mắc cần tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả nổi bật, nhiều địa phương phản ánh còn không ít khó khăn trong quá trình triển khai. Tại Hà Tĩnh, một vướng mắc lớn xuất phát từ việc Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quyết định 1527/QĐ-BKHCN (29/6/2025) về danh mục và kế hoạch triển khai các nền tảng số quốc gia, nền tảng số dùng chung của ngành, lĩnh vực và vùng.

Theo quy định, các cơ quan chủ quản phải xây dựng kế hoạch cụ thể, phân định rõ trách nhiệm của địa phương cũng như cơ chế phối hợp triển khai. Tuy nhiên, đến tháng 8, nhiều Bộ, ngành Trung ương vẫn chưa có kế hoạch chi tiết, khiến các địa phương như Hà Tĩnh lúng túng, chưa xác định rõ phần việc cần thực hiện.

Không chỉ Hà Tĩnh, các tỉnh Lai Châu, Quảng Ninh cũng gặp khó do đến nay vẫn chưa có thông tư hướng dẫn xác định vị trí việc làm về chuyển đổi số. Sự chậm trễ này gây khó khăn cho các tỉnh trong việc bố trí cán bộ, công chức đúng chức năng, đồng thời chưa thể lập danh sách đối tượng hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị định 179/2025/NĐ-CP.

Nhiều ý kiến tại hội nghị cho thấy, những bất cập về thể chế và hướng dẫn thực thi đang trở thành “điểm nghẽn” lớn, nếu không sớm tháo gỡ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả chuyển đổi số ở cơ sở.

Có thể bạn quan tâm

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết phát biểu tại hội thảo.

Đắk Lắk đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 26/6, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk phối hợp các cơ quan, đơn vị tổ chức Hội thảo chuyên đề “Chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững”.

Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Việt Nam-Lào hợp tác về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số

Chiều 25/6, tại thủ đô Vientiane (Lào), Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia Việt Nam (NEAC), Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trung tâm Internet quốc gia Lào (LANIC), Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào tổ chức Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Nhóm nghiên cứu của Viettel AI xây dựng mới bộ dữ liệu các khuôn mặt bị che khuất để huấn luyện mô hình AI. (Ảnh: Quỳnh Trang)

Giải pháp Viettel AI được bảo hộ tại Hoa Kỳ nhờ bài toán nhận diện khuôn mặt bị che khuất

Ngày 26/6, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội Viettel cho biết, năng lực nghiên cứu công nghệ lõi của Viettel AI được khẳng định khi Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) vừa cấp bằng sáng chế hữu ích cho phương pháp “Nhận diện khuôn mặt có đeo khẩu trang qua hình ảnh sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo”.

Triển lãm Quốc tế Vietnam ICTCOMM 2026 diễn ra từ 24-26/6 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp vận hành trên nền tảng AI – Tương lai của chuyển đổi số

Diễn ra từ ngày 24-26/6/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Vietnam ICTCOMM 2026 quy tụ hàng trăm doanh nghiệp công nghệ trong các lĩnh vực ICT, AI, IoT, Cloud, Data Center và Cybersecurity. Theo Ban tổ chức, ngày khai mạc đã thu hút hơn 2.000 lượt khách tham quan cùng nhiều hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Sự trỗi dậy của các “bộ máy trả lời bằng AI” làm bốc hơi lưu lượng truy cập truyền thống. Làn sóng người sáng tạo nội dung đang cướp đi sự chú ý cũng như nhân tài của báo chí chính thống. Phản ứng chiến lược được nhiều cơ quan báo chí lựa chọn là tập trung vào những thứ máy móc không thể sao chép.

Tăng cường bảo mật ngân hàng. (Đồ họa: HỒNG ANH)

Chống lừa đảo AI trong ngành ngân hàng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng trong việc nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, chính công nghệ này cũng đang bị tội phạm mạng lợi dụng để tạo ra các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau chủ trì hội nghị.

Cà Mau đẩy mạnh chuyển đổi số, đột phá công nghệ để định hình tương lai

Tỉnh Cà Mau vừa tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những kết quả bước đầu cho thấy tư duy và hành động mạnh mẽ của địa phương trong việc đi tắt đón đầu để định hình tương lai.

Việc phối hợp đào tạo nhân lực theo nhu cầu của thị trường sẽ góp phần “tạo nguồn” để cơ cấu lại lao động.

AI định hình thế hệ lao động mới

Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi rất mạnh của thị trường lao động: Dân số bắt đầu già hóa, lao động giá rẻ không còn là lợi thế, trí tuệ nhân tạo (AI) đã đi vào mọi ngành nghề...

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Cùng với việc trao quyền mạnh mẽ hơn cho các tổng công trình sư, vẫn còn một câu hỏi khác: đâu là những bài toán thật sự cần mô hình này? Nếu danh mục nhiệm vụ được mở rộng quá mức, trong khi nguồn nhân lực dẫn dắt còn hạn chế, nguy cơ phân tán nguồn lực và chồng lấn trách nhiệm là điều khó tránh khỏi.

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Khi khả năng viết tin, biên tập văn bản, dựng hình ảnh, sản xuất video hay phân tích dữ liệu của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng vượt trội, câu hỏi đặt ra với các cơ sở đào tạo báo chí trở nên trực diện và cũng thiết thực hơn - đó là “đào tạo điều gì để phóng viên trẻ không bị đào thải bởi chính AI?”.

Sáng 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành giáo dục và đào tạo, các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, kết quả thực hiện nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Phát triển đại học tinh hoa và công nghệ chiến lược: Lời giải cho những "điểm nghẽn" nguồn nhân lực

Tại buổi làm việc với ngành giáo dục mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy 'quản lý giáo dục' sang 'quản trị phát triển giáo dục'. Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực cao, nhất là nhân lực khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Những khoảnh khắc không thể lặp lại

Những khoảnh khắc không thể lặp lại

Trong thời đại công nghệ đa phương tiện phát triển mạnh mẽ, các hình thức kể chuyện bằng video, đồ họa, dữ liệu ngày càng phổ biến, nhưng phóng viên ảnh vẫn giữ một vị trí riêng với ảnh báo chí, thể loại mà giá trị thời sự chân thực tại hiện trường mang lại là không thể thay thế.

Nền tảng tái cấu trúc cách thức quốc gia vận hành

Nền tảng tái cấu trúc cách thức quốc gia vận hành

Sau Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi tiếp xúc cử tri Hà Nội đã nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các xã, phường theo mô hình “xã/phường xã hội chủ nghĩa” - những đơn vị quản trị hiện đại, gần dân, phục vụ dân tốt hơn trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số.

Người dân sử dụng ví điện tử để thanh toán thay cho tiền mặt ngày càng phổ biến. (Ảnh: Phạm Việt)

Đưa chuyển đổi số đến từng hộ kinh doanh

Chuyển đổi số tại Việt Nam đang lan tỏa tới khu vực kinh tế cơ sở, từ các cửa hàng bán lẻ, hộ kinh doanh đến doanh nghiệp nhỏ. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, việc ứng dụng công nghệ giúp mở rộng thị trường, nâng cao năng suất, đồng thời trở thành yêu cầu để tăng sức cạnh tranh.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội (Ảnh: HÀ LINH)

Xây dựng nguồn nhân lực cho nghiên cứu cơ bản

Để xây dựng nền khoa học cơ bản mạnh, Việt Nam cần một đội ngũ nhà khoa học đủ năng lực theo đuổi các hướng nghiên cứu dài hạn. Tuy nhiên, việc nhiều tổ chức nghiên cứu đang gặp khó khăn trong việc thu hút và duy trì đội ngũ nghiên cứu trẻ đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng lực lượng kế cận cho các lĩnh vực khoa học cơ bản.