Chuẩn hóa tổ chức, hoạt động Quỹ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo từ Trung ương đến địa phương

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BKHCN về Điều lệ mẫu, tổ chức và hoạt động của Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Nghiên cứu tại Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH). (Ảnh minh họa: TL)
Nghiên cứu tại Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH). (Ảnh minh họa: TL)

Tạo hành lang pháp lý để các Quỹ hoạt động hiệu quả

Thực hiện Thông báo kết luận số 17-TB/CQTTBCĐ ngày 29/12/2025 của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026 triển khai Nghị quyết số 57, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ xây dựng, ban hành điều lệ mẫu về tổ chức và hoạt động của Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thay thế Thông tư số 03/2015/TT-BKHCN đã hết hiệu lực, làm căn cứ để các cơ quan, tổ chức thống nhất thực hiện.

Để triển khai nhiệm vụ được giao, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Công văn số 49/BKHCN-VP ngày 6/1/2026 giao Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) chủ trì, phối hợp các đơn vị có liên quan xây dựng dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ mẫu về tổ chức và hoạt động của Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (Thông tư).

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, thực tiễn triển khai trước đây cho thấy, Điều lệ mẫu ban hành kèm theo Thông tư số 03/2015/TT-BKHCN đã bộc lộ nhiều hạn chế. Hoạt động của các Quỹ tại bộ, ngành và địa phương chưa đồng đều, chủ yếu mới dừng ở việc cho vay từ vốn điều lệ, trong khi các chức năng quan trọng như tài trợ, bảo lãnh vốn vay hay hỗ trợ nâng cao năng lực khoa học và công nghệ chưa được triển khai hiệu quả.

Bên cạnh đó, cơ chế cho vay còn gặp khó khăn do lãi suất ưu đãi thấp, chưa thu hút được sự tham gia của ngân hàng thương mại; nhiều Quỹ thiếu nhân lực chuyên môn về tín dụng, dẫn đến hạn chế trong tổ chức thực hiện. Tổ chức bộ máy tại một số địa phương còn mỏng, hoạt động kiêm nhiệm, thiếu tính chuyên nghiệp.

Đặc biệt, trong bối cảnh Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 cùng các nghị định hướng dẫn đã có nhiều thay đổi, việc tiếp tục áp dụng Điều lệ cũ không còn phù hợp, gây lúng túng cho các bộ, ngành, địa phương trong quá trình xây dựng và vận hành Quỹ.

Do đó, việc ban hành Thông tư mới là cần thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng để các Quỹ hoạt động hiệu quả hơn. Thông tư số 17/2026/TT-BKHCN sẽ có hiệu lực từ ngày 16/4/2026.

Bổ sung nội dung “đổi mới sáng tạo”, quy định rõ về quản trị rủi ro

Theo quy định, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Thủ trưởng cơ quan khác ở Trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tùy theo tình hình thực tế ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ thuộc phạm vi quản lý, phù hợp với nội dung được quy định tại Điều lệ mẫu, tuân thủ quy định của pháp luật có liên quan và gửi Bộ Khoa học và Công nghệ để theo dõi, tổng hợp trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày ký ban hành.

Các Quỹ đã được thành lập, Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ được ban hành trước ngày Thông tư này có hiệu lực, cần thực hiện rà soát, sửa đổi, bổ sung Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ để phù hợp quy định tại khoản 1 Điều này và quy định của pháp luật có liên quan trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành.

Một trong những điểm mới nổi bật là việc bổ sung nội dung “đổi mới sáng tạo”, bảo đảm thống nhất với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025. Đồng thời, đưa vào quy định về quản trị rủi ro trong hoạt động của Quỹ.

Theo đó, cơ chế quản trị rủi ro được thiết lập phù hợp với đặc thù khoa học, công nghệ. Các rủi ro khách quan, phát sinh ngoài dự kiến nhưng đã tuân thủ đúng quy trình có thể được xem xét chấp nhận. Việc đánh giá rủi ro theo từng giai đoạn là cơ sở để quyết định tiếp tục, điều chỉnh hoặc chấm dứt nhiệm vụ, bảo đảm linh hoạt và hiệu quả.

Thông tư cũng bổ sung quy định về ứng dụng nền tảng số trong quản lý, giám sát, đánh giá hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong vận hành Quỹ.

Cùng với đó là các cơ chế mới như đồng tài trợ giữa Nhà nước với doanh nghiệp, tổ chức nhằm huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; quy định rõ việc tiếp nhận và sử dụng nguồn kinh phí ngoài ngân sách; tăng cường trách nhiệm giải trình và giám sát.

Hoạt động công khai, minh bạch

Theo Điều lệ mẫu, Quỹ là tổ chức tài chính nhà nước hoạt động không vì lợi nhuận, có tư cách pháp nhân, thực hiện tiếp nhận và sử dụng nguồn tài chính từ ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác.

Quỹ có chức năng tài trợ, đặt hàng và hỗ trợ các chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao công nghệ, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo.

Đáng chú ý, cơ chế tổ chức được điều chỉnh theo hướng phân định rõ vai trò: Hội đồng quản lý tập trung vào định hướng chiến lược và giám sát; Cơ quan điều hành chủ động triển khai các hoạt động tài trợ, đặt hàng, hỗ trợ và các hoạt động khác của Quỹ theo quy định của pháp luật và Điều lệ, bảo đảm tính linh hoạt và kịp thời trong quá trình tổ chức thực hiện.

Nguyên tắc hoạt động của Quỹ nhấn mạnh tính công khai, minh bạch, cạnh tranh, gắn với nhu cầu thị trường và lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Việc lựa chọn tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải bảo đảm công bằng, bình đẳng, dựa trên năng lực và kinh nghiệm.

Một điểm đáng chú ý khác là cơ chế đồng tài trợ được quy định rõ, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và khu vực tư nhân trong thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo đó, ngân sách nhà nước sẽ ưu tiên hỗ trợ ở giai đoạn nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng, trong khi tỷ lệ đóng góp của doanh nghiệp tăng dần theo mức độ phát triển công nghệ và khả năng thương mại hóa.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

[Infographic] Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

Chiến lược phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI); phát triển tối thiểu 5 nền tảng AI dùng chung quốc gia; hình thành tối thiểu 10 thương hiệu AI của Việt Nam có năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế.

Bài 4: Khát vọng thịnh vượng 2045: Chung dòng máu Việt, triệu con tim cùng nhịp đập

Bài 4: Khát vọng thịnh vượng 2045: Chung dòng máu Việt, triệu con tim cùng nhịp đập

Từ bản hòa ca của thống nhất dân tộc cách đây nửa thế kỷ đến bản hòa ca của đổi mới, hội nhập và phát triển hôm nay, Việt Nam đang viết tiếp câu chuyện về khát vọng vươn lên. Trên hành trình hướng tới năm 2045, dòng máu Việt ở khắp mọi miền thế giới đang cùng hòa chung một nhịp đập vì tương lai đất nước.

Bài 3: Công thức xây tổ cho “chim phượng hoàng” phát huy tinh thần làm chủ công nghệ chiến lược

Bài 3: Công thức xây tổ cho “chim phượng hoàng” phát huy tinh thần làm chủ công nghệ chiến lược

Sau nhiều năm nghiên cứu Vật lý thống kê và Cơ học lượng tử, với những công trình được công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín, Tiến sĩ Võ Văn Tuấn trở về Việt Nam đảm nhiệm vai trò Giám đốc Quantum Lab thuộc Viện Nghiên cứu Trí tuệ nhân tạo lượng tử và an ninh mạng (QACI) của Tập đoàn FPT.

Thông tin đăng tải trên website chính thức của Apple. (Ảnh chụp màn hình)

Apple chính thức có Giám đốc điều hành mới sau 15 năm

Ngày 1/9 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử của Tập đoàn công nghệ Apple khi John Ternus chính thức tiếp nhận vị trí Giám đốc điều hành (CEO). Trước đây, Tim Cook đã dẫn dắt giá trị vốn hóa của Apple tăng vọt lên mức từ 4,6 đến 4,7 nghìn tỷ USD nhờ sức hút khổng lồ của dòng sản phẩm iPhone trong suốt 15 năm.

(Ảnh minh họa có sử dụng AI)

Anthropic tăng tốc cuộc đua điện toán với thương vụ 35 tỷ USD

Công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Anthropic đã ký thỏa thuận trị giá 35 tỷ USD để sử dụng năng lực điện toán đám mây của Lambda, một công ty khởi nghiệp tại Mỹ do Nvidia hậu thuẫn. Đây là thỏa thuận mới nhất trong hàng loạt thương vụ được Anthropic ký kết giữa lúc các doanh nghiệp AI cạnh tranh gay gắt.

Bài 2: Kết nối và phát huy trí tuệ Việt Nam trên toàn cầu

Bài 2: Kết nối và phát huy trí tuệ Việt Nam trên toàn cầu

Có người mở cánh cửa tới những phòng thí nghiệm hàng đầu thế giới, có người mang theo kinh nghiệm từ Silicon Valley để đứng lớp đào tạo kỹ sư, cũng có người kết nối Việt Nam với những mạng lưới tri thức công nghệ toàn cầu. Điểm chung của họ là biến tri thức và quan hệ quốc tế thành những năng lực cụ thể cho Việt Nam.

Bài 1: Từ "ngọn đuốc" Nghị quyết 23 đến dấu chân toàn cầu của trí tuệ Việt

Bài 1: Từ "ngọn đuốc" Nghị quyết 23 đến dấu chân toàn cầu của trí tuệ Việt

Gần 6,5 triệu người Việt đang sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, hơn 80% trong số đó ở các nước phát triển. Trong dòng chảy đó có những cái tên đã ghi dấu ấn trên bản đồ khoa học, công nghệ thế giới. Nhưng làm thế nào để dòng chất xám năm châu ấy hội tụ lại, trở thành động lực cho một Việt Nam đang chuyển mình?

Sinh viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường đại học Thăng Long học tập tại Al Lab ở Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia cơ sở Hòa Lạc. (Ảnh: MINH NGỌC)

Giáo dục đại học thích ứng với trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển rất nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt giáo dục đại học trước những yêu cầu về tái cấu trúc chương trình đào tạo; đổi mới phương pháp dạy-học; nghiên cứu khoa học và quản trị nhà trường. 

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Hoàng chia sẻ với đồng nghiệp về những nguyên nhân gây bệnh vảy cá Harlequin ở trẻ sơ sinh. (Ảnh: MINH ĐỨC)

Triển vọng mới cho bảo tồn đa dạng sinh học

Dữ liệu hệ gen đang trở thành tài nguyên chiến lược của nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, việc từng bước hình thành cơ sở dữ liệu hệ gen của người bệnh và các loài sinh vật bản địa đã giúp nâng cao năng lực nghiên cứu, mở ra triển vọng mới cho y học chính xác và bảo tồn đa dạng sinh học.

Hội thảo quy tụ khoảng 70 chuyên gia, đại diện các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế trong lĩnh vực hạt nhân. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Kết nối nguồn lực trí thức người Việt toàn cầu, mở rộng hợp tác phát triển điện hạt nhân

Các chuyên gia cho rằng, những yêu cầu cấp thiết đối với chương trình điện hạt nhân Việt Nam gồm chuẩn bị nguồn nhân lực, tiếp nhận tri thức và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời xây dựng những cơ chế hợp tác để nguồn lực trí thức người Việt ở nước ngoài có thể đóng góp hiệu quả cho đất nước.

EVNCPC bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, thông suốt trong dịp lễ 2/9.

Ứng dụng khoa học công nghệ vào vận hành lưới điện miền trung

Từ trạm biến áp không người trực, điều khiển xa đến robot giám sát, những giải pháp công nghệ đang từng bước thay đổi việc vận hành, nâng cao năng suất và độ tin cậy cung cấp điện, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Các đại biểu thăm Trung tâm dữ liệu của Viettel tại Khu công nghệ cao Láng - Hòa Lạc. (Ảnh: Báo Nhân Dân).

Việt Nam nổi lên như một thị trường dữ liệu có tiềm năng tăng trưởng cao

Ngành trung tâm dữ liệu tại Á-Thái Bình Dương được dự báo sẽ trở thành một trong những nhóm tài sản hạ tầng số lớn nhất thế giới, với tổng giá trị tài sản đang vận hành dự tính vượt 950 tỷ USD vào năm 2030 (theo Cushman & Wakefield). Trong đó, Việt Nam nổi lên như một thị trường dữ liệu có tiềm năng tăng trưởng cao.

Khoa học công nghệ là động lực để phát triển đất nước thời kỳ mới. (Ảnh: Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội trong giờ học về Trí tuệ nhân tạo (AI)).

Từ độc lập đến hùng cường: Một Việt Nam đứng vững giữa thời đại

Nếu thế hệ cha anh đã anh dũng giành lấy quyền quyết định vận mệnh dân tộc, thì thế hệ hôm nay mang trên vai sứ mệnh xây đắp nội lực để đất nước thực sự làm chủ tương lai của chính mình. Ngày Quốc khánh 2/9 là dịp để chúng ta nhìn lại chặng đường gian lao đã đi qua để soi rọi con đường phía trước.

Chính sách xóa đói giảm nghèo của Chính phủ làm thay đổi tích cực cuộc sống của đồng bào các dân tộc thiểu số.

Chính sách xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam qua 40 năm đổi mới

Trong 40 năm qua (1986-2026), cùng với quá trình đổi mới tư duy phát triển và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chính sách xóa đói, giảm nghèo đã có bước chuyển căn bản cả về quan điểm, mục tiêu và phương thức thực hiện.

Cán bộ kỹ thuật VNPT hướng dẫn giáo viên Trường Tiểu học Đại Thịnh (sau sáp nhập) thao tác sử dụng các tính năng của hệ sinh thái giáo dục VnEdu. (Ảnh: VNPT)

Số hóa quản trị trường học sau sáp nhập và lời giải từ VnEdu

Đứng trước bài toán quy mô tăng gấp đôi sau sáp nhập, Trường Tiểu học Đại Thịnh (Mê Linh, Hà Nội) đã nhanh chóng giải tỏa áp lực quản trị và chuẩn hóa dòng dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống” nhờ điểm tựa vững chắc từ Hệ sinh thái giáo dục số VnEdu của VNPT.

OpenAI cắt quyền truy cập mô hình đối với Cursor sau khi SpaceX mua lại

OpenAI cắt quyền truy cập mô hình đối với Cursor sau khi SpaceX mua lại

Ngay sau khi SpaceX hoàn tất thương vụ thâu tóm trị giá 60 tỷ USD đối với Anysphere, công ty chủ quản của công cụ lập trình AI đình đám Cursor, OpenAI đã lập tức tuyên bố trên mạng xã hội X và website chính thức rằng sẽ chấm dứt hợp tác và khóa quyền truy cập trực tiếp của Cursor vào toàn bộ các mô hình trí tuệ nhân tạo của họ.

Giới thiệu sản phẩm ứng dụng AI tại Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam năm 2025. (Ảnh: HÀ LINH)

Chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng trí tuệ nhân tạo

Ngày 28/8/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1671/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Quyết định này thay thế Quyết định số 127/QĐ-TTg ngày 26/1/2021 về ban hành Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030.