Hội thảo nhằm làm rõ vai trò của Cổng Sáng kiến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Cổng Sáng kiến) như một công cụ số “một cửa”, góp phần hình thành, tiếp nhận, đánh giá và kết nối các sáng kiến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế và xã hội. Đây được xem là một bước cụ thể hóa tinh thần của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, trong đó đặt con người và sáng kiến sáng tạo vào vị trí trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ NAFOSTED nhấn mạnh, thực tiễn cho thấy Việt Nam có rất nhiều sáng kiến xuất phát từ đời sống, từ phòng thí nghiệm, từ doanh nghiệp và người dân, song còn phân tán, thiếu cơ chế kết nối và thiếu công cụ để chuyển hóa thành sản phẩm, giải pháp hoặc chính sách. Việc xây dựng Cổng Sáng kiến không chỉ nhằm tạo ra một nền tảng kỹ thuật, mà hướng tới hình thành một thiết chế mềm, giúp liên thông giữa nghiên cứu, ứng dụng và thị trường, giữa khu vực công và khu vực tư, cũng như giữa trong nước và quốc tế.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng Cổng Sáng kiến nếu được vận hành hiệu quả sẽ góp phần khắc phục điểm nghẽn lâu nay trong hệ sinh thái khoa học và công nghệ. Một số nhà khoa học đánh giá cao cách tiếp cận mở của Cổng, cho phép tiếp nhận sáng kiến từ mọi đối tượng trong xã hội, đồng thời huy động đội ngũ chuyên gia độc lập tham gia đánh giá theo hướng khách quan, minh bạch. Điều này không chỉ giúp sàng lọc sáng kiến có giá trị, mà còn tạo niềm tin cho người đề xuất sáng kiến.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gắn Cổng Sáng kiến với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, địa phương và cơ quan quản lý. Theo đó, sáng kiến chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt trong đúng bối cảnh sử dụng, có địa chỉ tiếp nhận rõ ràng và được hỗ trợ các bước tiếp theo như bảo hộ sở hữu trí tuệ, hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm và thương mại hóa.
Bên cạnh đó, một số ý kiến cho rằng, Cổng Sáng kiến cần được vận hành theo hướng không chỉ là nơi đăng ký hay “lưu trữ” ý tưởng, mà là không gian nuôi dưỡng sáng kiến, các ý tưởng có thể tiếp tục được hoàn thiện thông qua tư vấn chuyên môn, kết nối nguồn lực và phản hồi từ thị trường.
Từ phía doanh nghiệp và các tổ chức ứng dụng, nhiều đại biểu bày tỏ kỳ vọng Cổng Sáng kiến sẽ trở thành kênh trung gian tin cậy để tiếp cận các giải pháp mới, nhất là trong bối cảnh Nhà nước đang thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức. Việc kết nối trực tiếp sáng kiến với nhu cầu của doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Để Cổng Sáng kiến phát huy hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện mô hình vận hành theo hướng minh bạch, linh hoạt và có sự đồng hành của cộng đồng khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Cổng Sáng kiến không chỉ phục vụ trước mắt, mà cần được xây dựng như một nền tảng lâu dài, đặt nền móng cho sự phát triển của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia trong giai đoạn mới.
