Chương trình được ban hành trên cơ sở cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Hỗ trợ khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc mỗi năm
Theo Quyết định, nghiên cứu sinh được xác định là lực lượng nghiên cứu nòng cốt, trực tiếp thực hiện và tạo ra các đột phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đầu tư bồi dưỡng nghiên cứu sinh xuất sắc không chỉ là giải pháp phát triển nhân lực, mà còn là khoản đầu tư chiến lược mang tính kiến tạo nhằm xây dựng thế hệ các nhà khoa học đầu ngành, các chuyên gia công nghệ đủ năng lực dẫn dắt sự phát triển của quốc gia trong tương lai.
Chương trình được triển khai theo hướng chuyển từ hỗ trợ đào tạo sang đầu tư nghiên cứu xuất sắc, tập trung nguồn lực có trọng điểm, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ chiến lược, đồng thời bảo đảm phát triển cân đối các lĩnh vực khoa học khác.
Cùng với đó, thực hiện cơ chế tuyển chọn minh bạch, cạnh tranh, đánh giá theo kết quả, gắn hỗ trợ với đầu ra cụ thể; đồng thời khuyến khích hợp tác đồng tài trợ từ doanh nghiệp và tổ chức khoa học và công nghệ, tăng cường hợp tác quốc tế, liên kết Nhà nước-viện/trường-doanh nghiệp.
Mục tiêu của Chương trình là hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu đột phá, ưu tiên các nhiệm vụ nghiên cứu có tiềm năng tạo ra công nghệ lõi, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược, hình thành đội ngũ nhà khoa học trẻ có năng lực vượt trội, có khả năng nghiên cứu độc lập, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Mục tiêu cụ thể, hằng năm, Chương trình tuyển chọn và hỗ trợ kinh phí nghiên cứu cho khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc; trong đó, ưu tiên phân bổ nguồn lực cho nhóm trực tiếp tham gia các nhiệm vụ nghiên cứu làm chủ, tạo ra công nghệ lõi, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược; phần còn lại dành cho nhóm thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu đột phá thuộc những lĩnh vực khoa học khác.
Các kết quả nghiên cứu được định hướng với các chỉ tiêu cụ thể: tối thiểu 60% công bố trên tạp chí khoa học quốc tế uy tín; tối thiểu 20% có đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; tối thiểu 15% kết quả nghiên cứu được chuyển giao, thương mại hóa hoặc ứng dụng vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Đồng thời, hình thành mạng lưới các nhà khoa học trẻ tham gia Chương trình này, qua đó góp phần xây dựng và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, tăng cường hợp tác quốc tế, bao gồm hợp tác với chuyên gia nước ngoài và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài thông qua cơ chế đồng hướng dẫn; nâng cao năng lực nghiên cứu, tiềm lực khoa học và công nghệ của các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ trong nước.
Hỗ trợ tối đa 1 tỷ đồng/năm
Đối tượng tham gia Chương trình là các nghiên cứu sinh đáp ứng điều kiện theo quy định, có đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu hướng tới làm chủ, sáng tạo công nghệ lõi, gắn với phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; hoặc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu xuất sắc, có tính mới và tính đột phá trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ khác. Các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ có đủ điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, năng lực nghiên cứu và quản lý để tổ chức thực hiện, hỗ trợ và quản lý nghiên cứu sinh theo quy định.
Các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và nước ngoài tham gia hướng dẫn, đồng hướng dẫn; doanh nghiệp, tổ chức có liên quan tham gia tài trợ, phối hợp nghiên cứu, tiếp nhận, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu theo quy định của pháp luật.
Về kinh phí, ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí thực hiện Chương trình VREF thông qua nguồn chi sự nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hằng năm. Đồng thời, đẩy mạnh huy động tối đa các nguồn kinh phí khác từ doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước, để triển khai thực hiện Chương trình VREF.
Căn cứ vào tính chất và yêu cầu của nhiệm vụ nghiên cứu, mức hỗ trợ được xác định bảo đảm tập trung, hiệu quả và phù hợp với mục tiêu đề ra. Mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước tối đa 1 tỷ đồng/năm cho một nghiên cứu sinh, với thời gian hỗ trợ tối đa 3 năm. Trường hợp cần thiết, nhiệm vụ nghiên cứu có thể được xem xét gia hạn thời gian thực hiện nhưng không quá 2 năm; việc gia hạn không làm tăng thời gian hỗ trợ kinh phí từ ngân sách nhà nước.
Kinh phí hỗ trợ nghiên cứu sinh được sử dụng cho các hoạt động phục vụ trực tiếp nhiệm vụ nghiên cứu, bao gồm: Thù lao tham gia thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu; chi cho vật tư, thiết bị, dữ liệu và hạ tầng nghiên cứu; thuê dịch vụ đo kiểm, tính toán, gia công chế tạo; công bố khoa học, tham dự hội nghị, hội thảo; phát triển sản phẩm, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ; đăng ký và khai thác tài sản trí tuệ, chuyển giao công nghệ; chi phí lưu trú, trao đổi học thuật quốc tế; các nội dung chi khác theo quy định của pháp luật. Việc giải ngân được thực hiện gắn liền với các mốc tiến độ hằng năm.
Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) là đơn vị chủ trì tổ chức thực hiện Chương trình. Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.
