Trong bối cảnh nông nghiệp toàn cầu dịch chuyển mạnh sang phát thải thấp và bền vững, Việt Nam đã ban hành quy trình MRV đầu tiên cho sản xuất lúa, gắn với Đề án một triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Việc thí điểm từ vụ đông xuân 2025-2026 tại Đồng bằng sông Cửu Long được xem là bước đi chiến lược, tạo nền tảng dữ liệu carbon cho ngành lúa gạo.
MRV là hệ thống đo lường, báo cáo và thẩm định lượng phát thải, cho phép lượng hóa chính xác mức giảm phát thải từ từng thửa ruộng, từng mô hình canh tác. Khác với cách làm truyền thống, MRV yêu cầu đo đạc trực tiếp tại đồng ruộng, quy trình kỹ thuật chuẩn hóa và cơ chế kiểm chứng minh bạch, qua đó tạo cơ sở khoa học để chứng nhận tín chỉ carbon.
Tại hội nghị triển khai MRV tổ chức tại Cần Thơ mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thống nhất lộ trình thí điểm và nhân rộng. Thứ trưởng Trần Thanh Nam khẳng định đây là bước mở đầu cho quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, thông minh và tuần hoàn.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã ban hành Quyết định 4043/QĐ-TTBVTV ngày 10/11/2025, hoàn thiện quy trình sản xuất lúa phát thải thấp với ba điều chỉnh then chốt: quản lý nước linh hoạt theo điều kiện thủy lợi, giảm lượng giống gieo sạ theo lộ trình và quản lý rơm rạ theo hướng tuần hoàn.
Theo đánh giá của Viện Môi trường Nông nghiệp, các biện pháp kỹ thuật khi được giám sát bằng MRV có thể giúp giảm phát thải từ 29-45% nhờ quản lý nước, và tới hơn 80% khi xử lý rơm rạ phù hợp.
Thực tế triển khai tại An Giang, Cần Thơ và Đồng Tháp cho thấy hiệu quả rõ rệt về tiết kiệm nước, giảm chi phí và tăng lợi nhuận cho nông dân.
Việc áp dụng MRV không chỉ phục vụ mục tiêu giảm phát thải mà còn mở đường để lúa gạo Việt Nam tham gia thị trường carbon, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới một nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch và bền vững.
