NSND Giang Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật TP Đồng Nai:
Còn nhiều cái khó “bó” sân khấu
Nhiều tác phẩm sân khấu trong thời gian qua còn né tránh những vấn đề bức xúc trong đời sống xã hội, nhất là cuộc đấu tranh chống tiêu cực, tham ô, lãng phí, xây dựng con người mới. Đội ngũ tác giả sân khấu hiện nay đang khủng hoảng cả về lượng và chất. Việc tuyển diễn viên ở các lĩnh vực sân khấu truyền thống cũng gặp nhiều khó khăn. Nhìn chung, cơ sở vật chất của các đơn vị nghệ thuật sân khấu, công lập và ngoài công lập, đều trong tình trạng vừa thiếu thốn, vừa cũ kỹ, lạc hậu. Đội ngũ nghiên cứu lý luận, phê bình sân khấu lâu nay vốn đã thiếu, lại chưa được bổ sung, khiến công tác nghiên cứu lý luận, phê bình chưa thật sự đồng hành và hỗ trợ cho sự phát triển của đời sống sân khấu.
Theo Nghị định số 61/2002/NĐ-CP, ngày 11/6/2002, quy định về chế độ nhuận bút cho lĩnh vực sáng tác văn học nghệ thuật còn thấp, chưa tương xứng với mức sáng tạo của nghệ sĩ. Tuy vậy, trên thực tiễn, việc thực hiện Nghị định này đến nay vẫn còn nhiều bất cập. Nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương, việc chi trả nhuận bút cho đội ngũ sáng tạo tiết mục, vở diễn (tác giả, đạo diễn, họa sĩ, nhạc sĩ…) chưa đúng như quy định của Nghị định này - thường là chi ở mức thấp hơn quy định.
NSND Trịnh Kim Chi, Chủ tịch Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam khóa X:
Xã hội hóa cần cơ chế để nghệ sĩ phát huy nội lực
Nhiều năm qua, xã hội hóa sân khấu đã góp phần đào tạo diễn viên trẻ, lan tỏa các vở diễn nhân văn vào đời sống, nhưng vẫn gặp nhiều gian nan. Các đơn vị gặp khó khi thiếu kinh phí dàn dựng, khó lòng đầu tư lớn cho kịch bản, đạo diễn, âm thanh, ánh sáng, truyền thông. Nhiều khi phải xoay xở, lấy vở này bù cho vở kia. Hiếm kịch bản hay, thiếu hụt lực lượng tác giả trẻ. Việc kéo khán giả đến với sân khấu khó khăn hơn. Những điều đó khiến cho các nghệ sĩ phải nỗ lực từng ngày.
Chúng tôi không mong được bao cấp mà cần cơ chế để phát huy nội lực. Xã hội hóa sân khấu cần hỗ trợ về đào tạo nhân lực, hỗ trợ chuyển đổi số. Cần có chiến lược lâu dài cho việc phát triển khán giả thông qua kết nối tác phẩm đến nhà trường, gia đình, từ đó xây dựng lớp công chúng mới. Cần các chính sách khuyến khích, đầu tư để có địa điểm biểu diễn và cơ sở vật chất tốt hơn.
NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam khóa IX, tiếp tục được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội khóa X:
Tiếp tục đổi mới tư duy sáng tạo để đáp ứng nhu cầu Nhân dân
Nhiệm kỳ qua, mặc dù còn nhiều khó khăn, đặc biệt là những tác động sâu sắc của đại dịch Covid-19, sự thay đổi nhanh chóng của môi trường truyền thông và thị hiếu công chúng, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, góp phần giữ gìn, phát huy các loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống và hiện đại; quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng tài năng trẻ; tổ chức nhiều liên hoan, hội diễn, trại sáng tác, hội thảo khoa học; tăng cường hợp tác quốc tế; tích cực tham gia các hoạt động chính trị, văn hóa lớn của đất nước; thực hiện tốt vai trò tập hợp, đoàn kết đội ngũ văn nghệ sĩ sân khấu trong cả nước.
Đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ, vận hội và cũng không ít khó khăn, thách thức… Văn học, nghệ thuật nói chung và nghệ thuật sân khấu nói riêng đứng trước yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy sáng tạo, nâng cao chất lượng tác phẩm, phát huy giá trị truyền thống, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của Nhân dân.
Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam:
Sẽ tiếp tục đồng hành
Thời gian qua, các nghệ sĩ sân khấu đã nỗ lực lao động, có nhiều tác phẩm chất lượng, phản ánh đa dạng cuộc sống, công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lan tỏa các giá trị đạo đức, nghĩa tình… Đó là minh chứng cho tài năng và tâm huyết của các nghệ sĩ.
Nhìn nhận thẳng thắn vào các hạn chế, chúng ta có thể thấy trong hoạt động sân khấu, chất lượng tác phẩm chưa đều, chưa có sức lan tỏa lớn. Việc đào tạo đội ngũ trẻ chưa được như yêu cầu. Tiến trình số hóa trong sáng tác, dàn dựng, quảng bá còn chậm.
Đề nghị Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam nghiên cứu đổi mới mạnh mẽ và nâng cao chất lượng hoạt động, đoàn kết nghệ sĩ dưới một mái nhà chung, phát triển đội ngũ, xây dựng đội ngũ nghệ sĩ có bản lĩnh, đạo đức và khát vọng cống hiến. Cùng với đó, tích cực phát hiện, đào tạo đội ngũ trẻ, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, thúc đẩy số hóa trong sáng tác, quảng bá, lưu giữ tác phẩm. Hội cần kết hợp bảo tồn, phát huy truyền thống với đổi mới sáng tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế. Chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành, chăm lo, phát huy vai trò của đội ngũ văn nghệ sĩ, tạo điều kiện để sân khấu tiếp tục phát triển, lan tỏa các giá trị nhân văn, nhân lên lòng yêu nước, tự hào, tự lực, tự cường, vì đất nước phát triển phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
