Âm nhạc là món quà tinh thần
Chiếc piano được đặt ở sảnh chính nhà P trong Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Chung quanh, người đi lại hối hả; có bệnh nhân lộ rõ vẻ mệt mỏi trên gương mặt, có người nhà người bệnh sốt ruột ngóng về phía phòng khám đợi kết quả, có nhân viên y tế vừa bước hối hả vừa trao đổi công việc. Khung cảnh hoàn toàn không giống một buổi biểu diễn nghệ thuật thông thường.
Cho đến khi âm nhạc vang lên, những bước chân đi qua dường như chậm lại. Âm thanh ồn ã lúc trước bỗng có phần lắng lại. Có người dừng chân, dõi theo các phím đàn. Từ hành lang tầng trên, người đổ ra mỗi lúc một đông. Ai nấy im lặng lắng nghe một đoạn nhạc, dù có thể ngay sau đó lập tức trở về với công việc đang dang dở.
Nghệ sĩ viola Nguyệt Thu mê mải kéo đàn, cạnh chị là hai nghệ sĩ trẻ An Như và Hoàng Minh. Không có những lời giới thiệu dài dòng, hay cố gắng kéo người nghe lại gần, âm nhạc tự làm công việc ấy, vượt qua khoảng cách giữa những con người chưa từng quen biết để chạm đến nơi thẳm sâu trong trái tim.
Đó là khung cảnh quen thuộc trong những buổi biểu diễn hằng tuần của dự án thiện nguyện “Nơi yêu thương bắt đầu”, do nghệ sĩ Nguyệt Thu khởi xướng và thực hiện. Chị từng tốt nghiệp thủ khoa nhạc viện Tchaikovsky, lưu diễn tại 53 quốc gia và vùng lãnh thổ, Top 10 Nghệ sĩ Viola thế giới, bè trưởng của nhiều dàn nhạc giao hưởng phương Tây… Chị luôn mong muốn đưa nghệ thuật hàn lâm vào đời sống, trong đó có việc đưa âm nhạc vào bệnh viện.
Nghệ sĩ Nguyệt Thu chia sẻ: Chúng tôi đến bệnh viện không phải để biểu diễn, mà dùng âm nhạc để xoa dịu, để mang lại nụ cười và sự chữa lành. Một bản nhạc không thể thay thế thuốc men hay phác đồ điều trị, nhưng nó có thể đem lại khoảng lặng quý giá, giúp người nghe tạm rời xa nỗi âu lo, bình tâm hơn trước biến cố và cảm nhận rằng, mình không đơn độc.
Ý tưởng đưa âm nhạc chữa lành vào bệnh viện đã được nghệ sĩ Nguyệt Thu ấp ủ từ hơn 20 năm trước, khi chị chăm mẹ điều trị ung thư máu tại Bệnh viện Bạch Mai. Chứng kiến sự tận tụy của các y, bác sĩ và nỗi đau của người bệnh, chị tự hứa sẽ trở lại, dùng chính tiếng đàn của mình làm điều có ích. Lời hứa sau nhiều năm đã thành hiện thực.
Tháng 3/2026, mạng xã hội từng lan truyền hình ảnh một bệnh nhân gương mặt xanh xao vẫn say mê chơi đàn giữa hành lang bệnh viện. Người đó chính là nghệ sĩ Nguyệt Thu. Sau gần hai tháng kiệt sức, phù và khó thở, chị nhập viện, vào điều trị tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai. Các xét nghiệm chuyên sâu cho thấy, chị bị suy tim nặng, cần được theo dõi và điều trị tích cực. Ngay khi sức khỏe tiến triển tốt, chị đã lập tức cầm viola đứng giữa hành lang A9, chơi bản “Song from a Secret Garden” tặng bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên công tác xã hội và những người bệnh tại đây. Đoạn video ghi lại khoảnh khắc ấy lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, khiến nhiều người xúc động. Nghệ sĩ Nguyệt Thu bày tỏ, khi trao gửi yêu thương và sự biết ơn, bản thân chị cũng nhận lại những món quà tinh thần, được mọi người tiếp thêm sức mạnh để đi qua biến cố. Dự án “Nơi yêu thương bắt đầu” giống như một hành trình hai chiều: Nghệ sĩ đem âm nhạc đến cho bệnh nhân, nhưng chính họ nhận về những bài học về sự sống.
Những người trẻ viết tiếp giai điệu yêu thương
Cùng nghệ sĩ Nguyệt Thu duy trì những buổi biểu diễn hiện nay có sự đồng hành bền bỉ của hai nghệ sĩ trẻ An Như (23 tuổi) và Hoàng Minh (18 tuổi). Hiện dự án đưa âm nhạc chữa lành vào Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) duy trì đều đặn vào chiều thứ 4 và thứ 6 hằng tuần. Các nghệ sĩ mong muốn có thể thực hiện các buổi biểu diễn tương tự tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình. Tất cả các buổi biểu diễn của nhóm hoàn toàn từ tinh thần thiện nguyện: Không thù lao, tự trang trải mọi chi phí phát sinh cũng như tự đầu tư các trang thiết bị biểu diễn. Nhưng các nghệ sĩ vẫn hết sức tâm huyết, dành thời gian, sẵn sàng bỏ các công việc khác có thể mang lại thu nhập để nuôi dưỡng dòng âm nhạc nơi bệnh viện không bị đứt đoạn.
Dự án mong có thêm các nghệ sĩ bước ra khỏi không gian biểu diễn quen thuộc. Họ không nhất thiết phải là những tên tuổi lớn; điều cần hơn là khả năng lắng nghe, sự kiên nhẫn và ý thức tôn trọng đặc thù bệnh viện. Âm nhạc phải phù hợp với không gian, tâm trạng, tình trạng người nghe và không ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn.
Xa hơn, các nghệ sĩ hy vọng hoạt động này có thể được tổ chức ổn định, bài bản và mở rộng tới nhiều cơ sở y tế. Bên cạnh biểu diễn trực tiếp, dự án hướng tới phối hợp với bác sĩ, chuyên gia để xây dựng nội dung âm nhạc phù hợp cho một số không gian chăm sóc sức khỏe, giúp con người được chăm sóc cả về thể chất và tinh thần, để tìm lại sự cân bằng và nuôi dưỡng niềm tin trong suốt hành trình chữa bệnh.
Những buổi biểu diễn định kỳ giữa không gian bệnh viện có thể chưa chạm tới hết mọi người bệnh và nhân viên y tế. Nhưng mỗi giai điệu được cất lên đã kịp neo lại, tìm đến những trái tim đang cần được sẻ chia, gieo thêm niềm hy vọng, nối dài những yêu thương và tiếp thêm nghị lực cho mỗi cá nhân.
