Reuters dẫn báo cáo công bố ngày 21/7 của Văn phòng LHQ về phòng chống ma túy và tội phạm (UNODC), phần lớn thiệt hại đến từ các vụ lừa đảo đầu tư trực tuyến, đặc biệt là các chiêu trò đầu tư tiền điện tử, chứng khoán và mô hình "pig butchering" (lừa đảo nuôi dưỡng lòng tin), nghĩa là nạn nhân được dụ dỗ đầu tư qua các nền tảng giả mạo trước khi bị chiếm đoạt toàn bộ tài sản.
UNODC cho hay, khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Campuchia và Myanmar, tiếp tục là trung tâm hoạt động của các tổ chức tội phạm điều hành những khu phức hợp lừa đảo trực tuyến quy mô lớn. Các đường dây này sử dụng cả lao động tự nguyện lẫn nạn nhân bị mua bán người để thực hiện các vụ lừa đảo nhằm vào người dùng internet trên toàn thế giới.
Báo cáo cho thấy, tổng thiệt hại trong năm 2025 cao hơn rất nhiều so mức 18-37 tỷ USD ước tính của năm 2023, phản ánh sự mở rộng nhanh chóng của “nền kinh tế tội phạm số”. Trong hai năm qua, Trung Quốc, Hàn Quốc và vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) là những nơi ghi nhận thiệt hại lớn nhất trong khu vực, với số tiền bị lừa lên tới hàng tỷ USD.
Theo UNODC, các băng nhóm tội phạm có tổ chức đang chuyển từ mô hình hoạt động rời rạc sang mạng lưới xuyên quốc gia có mức độ tích hợp và ứng dụng công nghệ cao hơn, đồng thời mở rộng sang nhiều lĩnh vực phạm pháp như mua bán người, rửa tiền, ngân hàng ngầm, buôn người di cư và đầu tư bất động sản bất hợp pháp. Xu hướng này khiến công tác thực thi pháp luật gặp nhiều thách thức, đồng thời đe dọa quản trị quốc gia cũng như ổn định kinh tế - xã hội trong khu vực.
Đại diện khu vực của UNODC, bà Delphine Schantz nhận định, các tổ chức tội phạm hiện vận hành theo mô hình tương tự doanh nghiệp, với các bộ phận chuyên trách về rửa tiền, mua bán người, thu thập dữ liệu và điều hành các nền tảng lừa đảo, cùng sử dụng chung một mạng lưới dịch vụ ngầm.
Trước sức ép từ cộng đồng quốc tế, nhiều nước đã tăng cường phối hợp trấn áp các mạng lưới lừa đảo xuyên biên giới. Trong năm qua, Mỹ và Anh đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nhiều cá nhân, doanh nghiệp bị cáo buộc điều hành các đường dây lừa đảo trực tuyến có liên quan mua bán người, trong khi Campuchia dẫn độ một số đối tượng cầm đầu các mạng lưới này về Trung Quốc để phục vụ điều tra và xét xử.
Bên cạnh đó, Thái Lan và Mỹ nhất trí tăng cường hợp tác chống lại các trung tâm lừa đảo và tội phạm xuyên quốc gia, với mục tiêu được cả hai bên đề ra là triệt phá toàn bộ mạng lưới tội phạm thay vì chỉ truy tố những kẻ phạm tội cấp thấp. Ngày 21/7 vừa qua, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ Thái Lan Anutin Charnvirakul đã tiếp Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel đang ở thăm Thái Lan, với nội dung tập trung vào việc mở rộng hợp tác quốc tế chống lại các băng nhóm lừa đảo vốn đã trở thành mối đe dọa kinh tế và xã hội lớn ảnh hưởng đến các nạn nhân trên toàn thế giới.
Tại cuộc gặp, hai bên nhất trí cần hành động vượt ra ngoài việc bắt giữ những đối tượng thực hiện các vụ lừa đảo ở cấp độ “nhân viên”. Thay vào đó, hai bên sẽ nhắm vào những kẻ nắm quyền kiểm soát các mạng lưới, kênh tài chính, cơ sở hạ tầng hỗ trợ và các liên kết với những nhóm tội phạm xuyên quốc gia khác. Trước đó, ông Patel cho biết FBI đang hợp tác với các đối tác nước ngoài để truy bắt các tổ chức gian lận và các cơ sở đã lừa đảo hàng tỷ USD từ các nạn nhân, bao gồm cả người Mỹ bị nhắm mục tiêu từ nước ngoài.
Trong khi đó, Trung Quốc và Philippines cũng không đứng ngoài cuộc khi cam kết phối hợp triệt phá đường dây lừa đảo viễn thông. Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines mới đây cho biết, các cơ quan thực thi pháp luật của hai nước đã phối hợp chặt chẽ, triệt phá thành công một đường dây lừa đảo viễn thông hoạt động tại quốc gia Đông Nam Á này.
Theo nguồn tin Bjnews.com, nhóm này đã thực hiện các hoạt động lừa đảo với tổng số tiền gần 10 triệu nhân dân tệ (1,48 triệu USD). Trung Quốc đã truy nã và bắt giữ sáu nghi phạm bị cáo buộc phạm nhiều tội danh, bao gồm lừa đảo viễn thông, rửa tiền và che giấu số tiền có được do phạm tội. Trong quá trình truy quét, tại hiện trường, các cơ quan thực thi pháp luật đã thu giữ một lượng lớn máy tính, điện thoại di động, con dấu giả và các công cụ khác được sử dụng trong các vụ phạm tội, cũng như súng ngắn, ma túy và các vật phẩm bị cấm khác. Với sự phối hợp của Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines, các quan chức quản lý di dân Philippines đã áp giải sáu nghi phạm trở về Trung Quốc.
