Chèo lái con thuyền EU vượt sóng gió

Tây Ban Nha vừa chính thức đảm nhiệm cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) trong nửa cuối năm 2023. Tiếp quản ghế nóng, Tây Ban Nha phải chèo lái con thuyền EU vượt qua hàng loạt thách thức đến từ làn sóng người tị nạn, những khó khăn về kinh tế-xã hội và trên hết là thử thách duy trì tình đoàn kết nội khối.
Ảnh minh họa. (Nguồn: Reuters)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Reuters)

Trước khi tiếp nhận vị trí từ Thụy Ðiển, Tây Ban Nha đã công bố các ưu tiên trong nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng EU. Nhấn mạnh công nghiệp hóa lại và bảo đảm sự tự chủ chiến lược của khối là ưu tiên hàng đầu, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez khẳng định sự cần thiết phải đưa EU thoát khỏi tình trạng phụ thuộc quá mức vào nước thứ ba, nhất là trong các lĩnh vực quan trọng như năng lượng, y tế, công nghệ, thực phẩm.

Theo ông Sanchez, nắm quyền tự chủ chiến lược sẽ giúp EU giảm nguy cơ bị cuốn vào hoặc chịu ảnh hưởng tiêu cực từ các cuộc khủng hoảng bên ngoài. Ðể hiện thực hóa ưu tiên nêu trên, Madrid mong muốn củng cố các ngành công nghiệp và công nghệ chiến lược của EU, đồng thời đa dạng hóa quan hệ thương mại, đặc biệt với khu vực Mỹ Latin.

Bên cạnh đó, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh cũng là ưu tiên quan trọng trong nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng EU của Tây Ban Nha. Theo Thủ tướng Sanchez, chuyển đổi xanh là chìa khóa giúp EU tiết kiệm khoảng 133 tỷ euro tiền nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch từ nay đến năm 2030, đồng thời tạo ra gần một triệu việc làm trong thập niên này.

Thủ tướng Tây Ban Nha nhấn mạnh, trong nửa cuối năm 2023, nước này sẽ thúc đẩy một cuộc cải cách thị trường điện để đẩy nhanh quá trình phát triển năng lượng tái tạo, giảm giá điện. Ngoài ra, trong bối cảnh các nước thành viên nói riêng và EU nói chung đang trải qua một giai đoạn đầy thách thức, Tây Ban Nha đề cao mục tiêu củng cố tình đoàn kết để cùng nhau vượt qua những khó khăn hiện nay.

Ðây là lần thứ hai Tây Ban Nha đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội đồng EU. So với nhiệm kỳ cách đây hơn 10 năm, bối cảnh địa chính trị tại châu Âu có nhiều thay đổi và Lục địa già đang đứng trước bộn bề thách thức. Các nền kinh tế trong khu vực đã trải qua một giai đoạn khó khăn khi giá năng lượng tăng dẫn đến lạm phát leo thang.

Theo số liệu của Cơ quan Thống kê EU (Eurostat), nền kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) rơi vào suy thoái kỹ thuật trong quý đầu năm nay. Mặc dù lạm phát giảm xuống còn khoảng 5,5% trong tháng 6/2023, song vẫn cao hơn nhiều so mức mục tiêu 2% mà Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đặt ra.

Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết, ngân hàng này có thể sẽ tăng lãi suất một lần nữa vào tháng 7. Tăng lãi suất là chìa khóa quan trọng để ghìm cương lạm phát, song nhiều nhà phân tích lo ngại, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế bị ảnh hưởng. Bộ trưởng Kinh tế Italia mới đây cảnh báo, EU có thể phải trả một cái giá đắt do cuộc chiến chống lạm phát.

Cùng với kinh tế, người di cư cũng là thách thức lớn của Liên minh Cờ xanh. Dù là vấn đề gây nhức nhối tại EU trong nhiều năm qua, song dòng người di cư vẫn là bài toán chưa tìm được lời giải, cũng như là nguyên nhân dẫn đến nhiều bất đồng giữa các nước thành viên.

Tại Hội nghị cấp cao EU vừa diễn ra ở Brussels (Bỉ), EU đã không thể đạt được đồng thuận khi Hungary và Ba Lan phản đối quyết liệt thỏa thuận chia sẻ gánh nặng người tị nạn.

Thỏa thuận này vốn nhận được sự nhất trí cao tại cuộc gặp của Bộ trưởng Nội vụ các nước thành viên trước đó, song lại không thể vượt ải hội nghị cấp cao. Nhiều nhà phân tích cho rằng, bế tắc này là dấu hiệu cho thấy, vấn đề người di cư sẽ tiếp tục là chủ đề gây chia rẽ EU. Bên cạnh đó, các bất đồng liên quan tiến trình chuyển đổi xanh, cuộc xung đột tại Ukraine, năng lượng… cũng là phép thử đối với tình đoàn kết của liên minh gồm 27 thành viên này.

Tại cuộc gặp Thủ tướng Sanchez sau khi Tây Ban Nha chính thức tiếp quản ghế nóng, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel đánh giá cao sự chuẩn bị của Madrid cho vai trò người chèo lái con thuyền EU trong nửa cuối năm 2023. Mặc dù đối mặt nhiều khó khăn, nhất là khi Tây Ban Nha sẽ tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn trong tháng 7 này, song các nhà phân tích khẳng định, đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội đồng EU là thách thức nhưng cũng là cơ hội để Tây Ban Nha khẳng định vị thế trong khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.