Châu Phi hướng tới nền kinh tế xanh

Châu Phi đang hướng tới nền kinh tế xanh, với kỳ vọng tạo ra 3,3 triệu việc làm từ nay đến năm 2030, trong đó năng lượng mặt trời và nông nghiệp thông minh là những lĩnh vực dẫn đầu. Quá trình chuyển đổi xanh hứa hẹn sẽ góp phần giải quyết tình trạng thất nghiệp đang gia tăng ở giới trẻ, khi số lượng dân số trẻ ở châu Phi được dự báo vượt 800 triệu người vào năm 2050.
Người dân Rwanda tham gia dự án trồng cây thích ứng biến đổi khí hậu. (Ảnh IUCN)
Người dân Rwanda tham gia dự án trồng cây thích ứng biến đổi khí hậu. (Ảnh IUCN)

Theo báo cáo mới nhất của FSD Africa và Shortlist, năm ngành chiến lược có khả năng tạo ra việc làm lớn ở Lục địa đen, trong đó nổi bật là năng lượng tái tạo, nông nghiệp bền vững và các giải pháp sinh thái. Những lĩnh vực này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế bền vững cho châu lục. Cụ thể, lĩnh vực sản xuất năng lượng mặt trời ước tính có thể tạo ra 1,7 triệu việc làm trong khi các lĩnh vực công nghệ nông nghiệp thông minh và bảo tồn hệ sinh thái sẽ bổ sung khoảng 700.000 việc làm.

Các giải pháp xanh như tái trồng rừng cũng góp phần tạo thêm việc làm tại các quốc gia Nam Phi, Nigeria, Kenya, Ethiopia và CHDC Congo, với khoảng 700.000 việc làm xanh vào năm 2030. Về trình độ lao động, báo cáo chỉ ra rằng khoảng 60% việc làm xanh sẽ cần lao động có tay nghề, trong đó 10% cần bằng cấp, 30% cần chứng chỉ và 20% cần kỹ năng hành chính, 40% còn lại là lao động phổ thông.

Tiến sĩ Malle Fofana, Giám đốc phụ trách châu Phi tại Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu cho biết, thách thức lớn nhất của châu lục hiện nay là thu hẹp khoảng cách kỹ năng giữa nông thôn và thành thị. Theo ông, chính phủ các nước châu Phi cần điều chỉnh chính sách, gắn chiến lược kinh tế xanh vào các kế hoạch phát triển quốc gia.

Bên cạnh đó, các nước cần đẩy mạnh đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề để trang bị các kỹ năng mới cho thanh niên trong nền kinh tế xanh. Ông Fofana nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm công bằng trong tiếp cận việc làm xanh giữa các khu vực thành thị và nông thôn.

Các tổ chức tài chính nhận định rằng, nền kinh tế xanh của châu Phi sẽ không chỉ đóng góp cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu, mà còn giúp giải quyết tình trạng thất nghiệp đang có xu hướng gia tăng. Đây được xem là một giải pháp hữu hiệu giúp thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững của châu lục.

Bên cạnh đó, châu Phi đang khuyến khích làn sóng khởi nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Hội nghị khởi nghiệp châu Phi lần thứ 3 vừa diễn ra ở Algeria đã thu hút nhiều bộ trưởng phụ trách về khởi nghiệp, cùng hàng trăm doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia cấp cao trong lĩnh vực AI.

Tại hội nghị với chủ đề “Tái hình dung châu Phi thông qua AI”, các đại biểu đã thảo luận sôi nổi về cơ hội và thách thức trong việc phát triển AI ở châu lục. Các tham luận đưa ra tại hội nghị trình bày việc biến các ý tưởng đổi mới sáng tạo thành những dự án thực tiễn, góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững và xây dựng các chiến lược phát triển AI phù hợp đặc thù của Lục địa đen.

Các bộ trưởng đã kêu gọi áp dụng thống nhất chính sách về AI trong châu lục, tăng cường phối hợp ở cấp nhà nước và xây dựng khuôn khổ pháp lý thích hợp, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải triển khai các chương trình đào tạo và thiết lập quan hệ đối tác giữa các cơ sở khoa học trong lĩnh vực AI.

Các bộ trưởng nhấn mạnh vai trò của các công ty khởi nghiệp và AI trong các mục tiêu về kinh tế-xã hội, kêu gọi đẩy nhanh việc thành lập một quỹ châu Phi để tài trợ cho các dự án tác động trực tiếp tới kinh tế-xã hội.

Đây là đề xuất của các chuyên gia của Liên hợp quốc và Liên minh châu Phi (AU) tại Tuần lễ Công nghiệp hóa châu Phi 2024 vừa được tổ chức với chủ đề “Tận dụng AI, công nghiệp hóa xanh và sở hữu trí tuệ để chuyển đổi châu Phi”.

Tại sự kiện này, các chuyên gia đã kêu gọi đầu tư mạnh vào phát triển cơ sở hạ tầng, chuyển giao công nghệ, hội nhập chuỗi giá trị nội khối châu lục, giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô và tăng cường quan hệ đối tác toàn cầu để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa và chuyển đổi kinh tế, qua đó tô điểm gam mầu xanh vào bức tranh kinh tế châu Phi.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.