Châu Âu tìm cách tự chủ về năng lượng

Cuộc xung đột tại Ukraine đang đặt các nước phương Tây, nhất là các quốc gia châu Âu, vào tình thế khó khăn khi họ muốn cấm vận kinh tế Nga, nhưng lại đang phụ thuộc lớn vào “bầu sữa năng lượng” của Moskva. Tự chủ và gia tăng nguồn cung đang là cách các nước phương Tây đi tìm lời giải cho bài toán năng lượng.

Cơ sở lưu trữ khí đốt WINGAS gần thị trấn Rehden, miền bắc nước Đức. (Ảnh: REUTERS)
Cơ sở lưu trữ khí đốt WINGAS gần thị trấn Rehden, miền bắc nước Đức. (Ảnh: REUTERS)

Tổng thống Nga V.Putin cuối tuần qua đã ban hành sắc lệnh quy định tất cả các hợp đồng cung cấp khí đốt với công ty của những quốc gia “không thân thiện” phải được thanh toán bằng đồng ruble. “Tối hậu thư” của ông Putin đã buộc các nước châu Âu phải chuẩn bị sẵn sàng cho kịch bản Nga cắt khí đốt. 

Theo đó, Bộ trưởng Kinh doanh, Năng lượng và Chiến lược Công nghiệp Anh vừa thông báo, Anh có thể xây dựng thêm nhiều nhà máy điện hạt nhân như một phần của chiến lược mở rộng năng lượng trong nước. Anh sẽ công bố chiến lược an ninh năng lượng mới vào ngày 7/4 tới  và theo kế hoạch này, “xứ sở sương mù” dự kiến có từ 6-7 nhà máy điện hạt nhân vào năm 2050.

Trong khi đó, Đức-quốc gia phụ thuộc rất lớn vào năng lượng của Nga-cũng đang nỗ lực tự chủ về năng lượng. Bộ trưởng Kinh tế liên bang Đức Robert Habeck (R.Ha-bếch) vừa cho biết, Berlin đã sẵn sàng cho mọi khả năng và cân nhắc kỹ, thậm chí cả “những kịch bản khó xảy ra nhất”. Trong cuộc trả lời phỏng vấn với báo RP của Đức hôm 2/4, ông Habeck nêu rõ, hiện tại nguồn cung khí đốt vẫn tiếp tục được bảo đảm. 

Tuy nhiên, một “gói phục sinh” sẽ được đưa ra thảo luận tại nội các Đức vào tuần tới, bao gồm nhiều thay đổi về luật pháp để mở rộng nguồn năng lượng tái tạo. Về bản chất “gói phục sinh” là gói năng lượng tái tạo hướng tới sự độc lập và an ninh năng lượng cho Đức. 

Bộ trưởng Habeck tin tưởng vào mùa thu hoặc mùa đông tới, Đức sẽ sẵn sàng độc lập với nguồn cung cấp nguyên liệu thô của Nga. Trước đó, ông đã cảnh báo sớm trước khả năng Nga cắt nguồn cung khí đốt vì các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Cùng với việc Anh, Đức nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung và tự chủ năng lượng, các nước phương Tây đứng đầu là Mỹ, đang tìm mọi cách để gia tăng nguồn cung dầu mỏ, khí đốt để giảm giá năng lượng đang gây ra “bão lạm phát” trên toàn cầu. 

Tổng thống Mỹ Joe Biden (G.Bai-đơn) vừa công bố quyết định xuất kho khoảng một triệu thùng dầu/ngày từ Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) trong 180 ngày, nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu. Động thái mới nhất của chính quyền Mỹ diễn ra sau các đợt giải phóng dự trữ dầu trước đó của SPR, bao gồm 30 triệu thùng hồi đầu tháng 3. 

Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ nói rằng, những thùng dầu này sẽ đóng vai trò cầu nối cho tới khi Mỹ bổ sung sản lượng và các hoạt động sản xuất khác mà chính quyền mong đợi vào cuối năm nay.

Hưởng ứng động thái của Mỹ, hơn 30 nước trên khắp thế giới đã nhóm họp trong một hội nghị đặc biệt và nhất trí xuất kho thêm hàng chục triệu thùng dầu cho thị trường. 

Báo chí Mỹ cho biết, các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc và Vương quốc Anh cũng đã triển khai biện pháp giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược để góp phần bình ổn thị trường. 

Đến nay, biện pháp táo bạo này đã giúp hạ nhiệt thị trường dầu mỏ toàn cầu đang quá nóng và xoa dịu những đợt lạm phát nghiêm trọng gây tổn hại đến nền kinh tế Mỹ cũng như nhiều nước. 

Giới phân tích nhận định rằng, giải phóng kho dự trữ chính là “lời giải” cho sự thiếu hụt dầu từ Nga. Nhóm OPEC+ gồm 32 quốc gia sản xuất dầu mỏ do Saudi Arabia dẫn đầu, trong tháng 3 vừa qua, cũng đã thông qua biện pháp tăng sản lượng thêm 432.000 thùng dầu/ngày.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế.