Châu Âu tìm cách tự chủ về năng lượng

Cuộc xung đột tại Ukraine đang đặt các nước phương Tây, nhất là các quốc gia châu Âu, vào tình thế khó khăn khi họ muốn cấm vận kinh tế Nga, nhưng lại đang phụ thuộc lớn vào “bầu sữa năng lượng” của Moskva. Tự chủ và gia tăng nguồn cung đang là cách các nước phương Tây đi tìm lời giải cho bài toán năng lượng.

Cơ sở lưu trữ khí đốt WINGAS gần thị trấn Rehden, miền bắc nước Đức. (Ảnh: REUTERS)
Cơ sở lưu trữ khí đốt WINGAS gần thị trấn Rehden, miền bắc nước Đức. (Ảnh: REUTERS)

Tổng thống Nga V.Putin cuối tuần qua đã ban hành sắc lệnh quy định tất cả các hợp đồng cung cấp khí đốt với công ty của những quốc gia “không thân thiện” phải được thanh toán bằng đồng ruble. “Tối hậu thư” của ông Putin đã buộc các nước châu Âu phải chuẩn bị sẵn sàng cho kịch bản Nga cắt khí đốt. 

Theo đó, Bộ trưởng Kinh doanh, Năng lượng và Chiến lược Công nghiệp Anh vừa thông báo, Anh có thể xây dựng thêm nhiều nhà máy điện hạt nhân như một phần của chiến lược mở rộng năng lượng trong nước. Anh sẽ công bố chiến lược an ninh năng lượng mới vào ngày 7/4 tới  và theo kế hoạch này, “xứ sở sương mù” dự kiến có từ 6-7 nhà máy điện hạt nhân vào năm 2050.

Trong khi đó, Đức-quốc gia phụ thuộc rất lớn vào năng lượng của Nga-cũng đang nỗ lực tự chủ về năng lượng. Bộ trưởng Kinh tế liên bang Đức Robert Habeck (R.Ha-bếch) vừa cho biết, Berlin đã sẵn sàng cho mọi khả năng và cân nhắc kỹ, thậm chí cả “những kịch bản khó xảy ra nhất”. Trong cuộc trả lời phỏng vấn với báo RP của Đức hôm 2/4, ông Habeck nêu rõ, hiện tại nguồn cung khí đốt vẫn tiếp tục được bảo đảm. 

Tuy nhiên, một “gói phục sinh” sẽ được đưa ra thảo luận tại nội các Đức vào tuần tới, bao gồm nhiều thay đổi về luật pháp để mở rộng nguồn năng lượng tái tạo. Về bản chất “gói phục sinh” là gói năng lượng tái tạo hướng tới sự độc lập và an ninh năng lượng cho Đức. 

Bộ trưởng Habeck tin tưởng vào mùa thu hoặc mùa đông tới, Đức sẽ sẵn sàng độc lập với nguồn cung cấp nguyên liệu thô của Nga. Trước đó, ông đã cảnh báo sớm trước khả năng Nga cắt nguồn cung khí đốt vì các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Cùng với việc Anh, Đức nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung và tự chủ năng lượng, các nước phương Tây đứng đầu là Mỹ, đang tìm mọi cách để gia tăng nguồn cung dầu mỏ, khí đốt để giảm giá năng lượng đang gây ra “bão lạm phát” trên toàn cầu. 

Tổng thống Mỹ Joe Biden (G.Bai-đơn) vừa công bố quyết định xuất kho khoảng một triệu thùng dầu/ngày từ Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) trong 180 ngày, nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu. Động thái mới nhất của chính quyền Mỹ diễn ra sau các đợt giải phóng dự trữ dầu trước đó của SPR, bao gồm 30 triệu thùng hồi đầu tháng 3. 

Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ nói rằng, những thùng dầu này sẽ đóng vai trò cầu nối cho tới khi Mỹ bổ sung sản lượng và các hoạt động sản xuất khác mà chính quyền mong đợi vào cuối năm nay.

Hưởng ứng động thái của Mỹ, hơn 30 nước trên khắp thế giới đã nhóm họp trong một hội nghị đặc biệt và nhất trí xuất kho thêm hàng chục triệu thùng dầu cho thị trường. 

Báo chí Mỹ cho biết, các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc và Vương quốc Anh cũng đã triển khai biện pháp giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược để góp phần bình ổn thị trường. 

Đến nay, biện pháp táo bạo này đã giúp hạ nhiệt thị trường dầu mỏ toàn cầu đang quá nóng và xoa dịu những đợt lạm phát nghiêm trọng gây tổn hại đến nền kinh tế Mỹ cũng như nhiều nước. 

Giới phân tích nhận định rằng, giải phóng kho dự trữ chính là “lời giải” cho sự thiếu hụt dầu từ Nga. Nhóm OPEC+ gồm 32 quốc gia sản xuất dầu mỏ do Saudi Arabia dẫn đầu, trong tháng 3 vừa qua, cũng đã thông qua biện pháp tăng sản lượng thêm 432.000 thùng dầu/ngày.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu.