- Những năm gần đây, Báo Nhân Dân cuối tuần được đông đảo bạn đọc ghi nhận có nhiều đổi mới phù hợp xu thế phát triển của báo chí hiện đại. Ở góc độ của Tổng Biên tập, ông nhìn nhận thế nào về quá trình đổi mới của ấn phẩm và xu hướng phát triển của các tờ tuần báo?
- Trong bối cảnh thông tin như vũ bão hiện nay, có một thực tế là các độc giả, khán thính giả đang né tránh tin tức. Những nghiên cứu gần đây cho thấy, tỷ lệ né tránh tin tức ngày càng tăng lên, đặc biệt là trong giới trẻ. Nếu vào năm 2018, tỷ lệ né tránh tin tức của người trẻ vào khoảng 19%, thì năm 2022, con số này đã lên hơn 30%. Đây là dấu hiệu rất đáng lo ngại.
Để tạo được sự cân bằng, đa chiều của thông tin, báo chí thế giới đã và đang có những cách tiếp cận hiện đại, khác biệt so truyền thống. Đó là bên cạnh việc phản ánh, giám sát, phản biện, đóng góp ý kiến cho những vấn đề của xã hội, báo chí cần quan tâm hơn đến khía cạnh tích cực, những câu chuyện truyền cảm hứng để vượt qua những khó khăn, thách thức trước mắt cũng như lâu dài.
Đặc biệt, báo chí cần phát triển mạnh theo hướng tìm giải pháp thông qua góc nhìn đa chiều của đội ngũ chuyên gia, các nhà lãnh đạo đến những đối tượng chịu tác động trực tiếp của sự việc, sự kiện. Một điểm quan trọng nữa là phản ánh những tiêu cực với tâm thế như thế nào; liệu có phải là của người mong muốn đổi mới, tạo những điều tốt đẹp hơn cho xã hội không? Và nếu có, thì cách thức phản ánh phải ra sao? Từ những tiêu cực ấy, cần thay đổi cách làm, tạo nên những điều tốt đẹp cho xã hội. Đây là dòng chủ lưu của báo chí hiện đại. Một số cơ quan báo chí Việt Nam cũng đã bắt đầu áp dụng, nhưng chưa thật sự rõ nét.
Nhân Dân cuối tuần đang đi trên con đường đúng đắn, song cần cố gắng hơn nữa. Chúng ta cần phải nghĩ đến việc sản xuất nội dung số, rồi tạo ra sản phẩm mới đáp ứng đòi hỏi ngày một cao hơn từ độc giả".Tổng Biên tập Lê Quốc Minh
Ở Báo Nhân Dân, đặc biệt là Nhân Dân cuối tuần, tôi cho là đang có hướng đi đúng đắn, tiếp cận báo chí hiện đại. Bên cạnh bản báo in, Nhân Dân cuối tuần còn có bản điện tử như là một sự bổ sung chiều sâu thông tin, giúp thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao về thông tin của độc giả. Sự kết hợp giữa phiên bản báo in và báo điện tử mang đến điều gì? Độc giả có thể xem bản điện tử rồi lại tò mò muốn xem bản in được trình bày như thế nào. Hoặc sau khi đọc báo in, họ lại muốn tìm xem trên bản điện tử, thông tin trong bài báo được mở rộng ra sao. Chúng ta cần phải đầu tư nhiều hơn nữa cho xu hướng này, bởi đây là cách để độc giả ngày càng thêm yêu hơn ấn phẩm Nhân Dân cuối tuần.
- Nhân đây, ông có thể chia sẻ suy nghĩ của ông về bản sắc, dấu ấn của Nhân Dân cuối tuần trong hệ sinh thái Báo Nhân Dân?
- Trong quá trình gây dựng, phát triển, Nhân Dân cuối tuần được nhìn nhận là một ấn phẩm chính thống, đề cập những câu chuyện có tác động lớn đến xã hội. Tờ báo không sa vào câu khách, giật gân, gây sự chú ý. Chặng đường phát triển ấy ghi nhận dấu ấn của nhiều thế hệ làm báo, của đội ngũ cây viết sung sức của bản báo và đội ngũ cộng tác viên có uy tín trong nhiều mảng, lĩnh vực. Là một ấn phẩm tuần của Báo Nhân Dân, Nhân Dân cuối tuần đã tạo được dấu ấn riêng. Trong mỗi thời kỳ phát triển của Báo Nhân Dân nói chung và Báo Nhân Dân cuối tuần nói riêng, sẽ có những định hướng phát triển mang tính chiến lược.
Với Nhân Dân cuối tuần, chúng ta ghi nhận những nỗ lực đổi mới sáng tạo từ hình thức với trang bìa hiện đại hơn cho đến sự đổi mới trong tổ chức ấn phẩm, chú trọng đến các chuyên đề chuyên sâu theo hướng báo chí giải pháp và mang đến cho những số báo in một sức sống mới trên báo điện tử. Nội dung được lựa chọn xuất phát từ nhu cầu của bạn đọc, đòi hỏi của thực tiễn trong khi vẫn bảo đảm đúng định hướng của Đảng và Nhà nước. Cũng từ đó, báo mang hơi thở của đời sống, đến được với nhiều đối tượng độc giả và tờ báo cũng thu hút được thêm nhiều cây viết đến với tờ báo Đảng.
 |
| Thuyết trình về đổi mới và sáng tạo của Nhân Dân cuối tuần đã giành giải Nhất về trình bày ấn tượng, tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo lần thứ hai của Báo Nhân Dân, năm 2023. |
- Trước bối cảnh mới với nhiều vấn đề thách thức và cạnh tranh mới, xin ông cho biết định hướng giai đoạn tới đây của Nhân Dân cuối tuần nên như thế nào?
- Báo in trên thế giới theo xu hướng ngày càng giảm đi. Việc Nhân Dân cuối tuần duy trì được số lượng phát hành như hiện nay là rất tốt; chúng tôi cho rằng, trong thời gian ngắn sắp tới, số lượng này cũng sẽ không thay đổi. Nhưng về lâu dài, chúng ta cũng cần xác định việc đối mặt sự giảm sút số lượng phát hành bản in do thói quen tiếp cận thông tin từ người đọc đã và đang thay đổi; họ di chuyển sang các nền tảng khác thay vì đọc báo giấy. Không còn cách nào khác, chúng ta phải đón đầu bạn đọc ở những nền tảng mới.
Báo chí hiện đại phải thực hiện chuyển đổi số đồng bộ và nhanh chóng, bằng cả báo in, phát thanh, truyền hình, điện tử, đa nền tảng… Sự xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội mở rộng cơ hội tiếp cận công chúng. Chúng ta chấp nhận một thực tế, là báo in sẽ dần bị thu hẹp. Nhưng sự chấp nhận này không đồng nghĩa là chúng ta chấp nhận thất bại. Thay vào đó, chúng ta cần chủ động sáng tạo những nội dung trên nền tảng số một cách mạnh mẽ hơn nữa, phong phú hơn nữa để lôi cuốn bạn đọc. Báo chí của tương lai không chỉ là những bài viết, video clip, hình ảnh mà phải là những sản phẩm độc đáo dựa trên dữ liệu và những công cụ giúp độc giả, khán thính giả dễ dàng tiếp cận.
Báo Nhân Dân đang trên đường tiếp tục "chuyển đổi số" mạnh mẽ; các phóng viên, biên tập viên đều được tập huấn những kỹ năng để tạo ra những sản phẩm mới mẻ như vậy. Trên hướng đi này, tôi mong rằng, Nhân Dân cuối tuần sẽ tận dụng được thế mạnh chuyên sâu cùng sự am hiểu khoa học-công nghệ của đội ngũ người làm báo trong ấn phẩm để chủ động tạo ra những sản phẩm báo chí chuyên nghiệp và khác biệt.
Chỉ có như thế mới tạo được bản sắc của báo chí chính thống nói chung và tờ Nhân Dân cuối tuần nói riêng trong bối cảnh mới.
- Xin ông cho biết lựa chọn mũi nhọn để thúc đẩy công cuộc đổi mới sáng tạo của hệ sinh thái Báo Nhân Dân?
- Chúng tôi cho rằng, thời gian tới, phải cân nhắc năng lực dẫn dắt tập thể trong việc lựa chọn ban lãnh đạo các ấn phẩm và người đứng đầu của mỗi đơn vị. Việc tạo dựng một bộ máy chuyên nghiệp, thiện chiến vẫn là đòi hỏi cần thiết với Báo Nhân Dân. Một khi người đứng đầu có khả năng truyền cảm hứng cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên, nhân viên, cỗ máy ấy còn chạy nhanh và hiệu quả hơn nữa.
Bối cảnh hiện nay, báo in đang gặp nhiều thách thức. Song trong hệ sinh thái Báo Nhân Dân, ấn phẩm hằng ngày vẫn đóng vai trò quan trọng bởi đây không chỉ là ấn phẩm mang thông tin thời sự đến cho mọi người mà còn như một cẩm nang, tài liệu về các chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, tuyên truyền tới các chi bộ và mỗi đảng viên. Đồng hành với nó là các ấn phẩm Nhân Dân cuối tuần, Nhân Dân hằng tháng, Thời Nay với số lượng phát hành ổn định. Các ấn phẩm cần có sự phối hợp nhịp nhàng với Truyền hình Nhân Dân, Nhân Dân điện tử... để qua đó, việc tiếp cận bạn đọc không bị giới hạn bởi không gian, thời gian.
Chúng ta duy trì hệ sinh thái của Báo Nhân Dân nhưng sẽ phối kết hợp và tối ưu hóa các nền tảng để tiếp cận rộng rãi hơn bạn đọc, đáp ứng yêu cầu của báo chí hiện đại cũng như đòi hỏi của bạn đọc, người dùng hiện đại.
- Trân trọng cảm ơn ông!
