Một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc:

Cần giải pháp thông minh, thận trọng để tránh lãng phí

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT ngày 26/12/2025 về bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027.

Tiết học Luyện từ và câu bài “Mở rộng vốn từ: Dũng cảm” thông qua hoạt động Khám phá “Chiếc hộp bí mật” của học sinh lớp 4 Trường tiểu học Lý Thường Kiệt, thành phố Huế.
Tiết học Luyện từ và câu bài “Mở rộng vốn từ: Dũng cảm” thông qua hoạt động Khám phá “Chiếc hộp bí mật” của học sinh lớp 4 Trường tiểu học Lý Thường Kiệt, thành phố Huế.

Tuy nhiên, điều dư luận băn khoăn là danh mục kèm theo Quyết định này chỉ bao gồm sách thuộc bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, không có bất cứ sách nào ở bộ Cánh Diều hay Chân trời sáng tạo - những bộ sách giáo khoa hiện hành và vẫn đang phát huy hiệu quả.

Đồng thuận về mục tiêu, trăn trở về cách làm

Trao đổi với phóng viên Nhân Dân cuối tuần, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Thành phố Hải Phòng) cho rằng, việc hướng tới một bộ sách giáo khoa thống nhất là phù hợp với yêu cầu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh nhiều địa phương, gia đình còn gặp khó khăn. Tuy nhiên, theo bà, điều quan trọng là phải làm rõ cách thức tổ chức thực hiện, tránh nóng vội, duy ý chí, dẫn đến lãng phí nguồn lực xã hội đã đầu tư rất lớn trong suốt hơn một thập kỷ qua.

Cùng quan điểm, đại biểu Quốc hội Vũ Hồng Luyến (đoàn Hưng Yên) nhấn mạnh: Thống nhất sách giáo khoa không đồng nghĩa với quay trở lại mô hình “một chương trình - một bộ sách - một nhà xuất bản” như trước đây. Nếu không có cơ chế minh bạch, khoa học và cạnh tranh lành mạnh, nguy cơ độc quyền trong biên soạn và phát hành sách giáo khoa hoàn toàn có thể tái diễn.

Những lo ngại đó không phải không có cơ sở. Từ sau Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội (Nghị quyết 88), chủ trương xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa đã tạo ra bước chuyển mạnh mẽ, huy động trí tuệ của hàng nghìn nhà khoa học, nhà giáo, chuyên gia giáo dục trên cả nước.

Theo GS,TSKH Đỗ Đức Thái, giảng viên cao cấp Khoa Toán-Tin, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Chủ biên Chương trình Giáo dục phổ thông môn Toán 2018, Tổng Chủ biên sách giáo khoa Toán (bộ sách Cánh Diều), Nghị quyết 88 đã khẳng định rõ quan điểm: “Thực hiện xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa; có một số sách giáo khoa cho mỗi môn học”. Chính định hướng này đã tập hợp được nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia làm sách giáo khoa. GS Thái cho biết, cùng với các đồng nghiệp, ông đã dành toàn bộ tâm huyết, trí tuệ để biên soạn sách giáo khoa Toán (bộ sách Cánh Diều) từ lớp 1 đến lớp 12 theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đến năm học 2025-2026, sách giáo khoa Toán thuộc bộ Cánh Diều đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều cơ sở giáo dục phổ thông trên cả nước.

Để không là “chọn một bỏ hai”

Đáng chú ý, trước chủ trương mới của Đảng và Nhà nước, đội ngũ tác giả bộ Cánh Diều đã tự nguyện hiến tặng quyền công bố và một số quyền tài sản đối với các sách giáo khoa theo quy định cho Nhà nước, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao với sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên, GS Đỗ Đức Thái bày tỏ mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng phương án một bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027 bảo đảm công bằng, không để xảy ra độc quyền, đồng thời tận dụng tối đa thành quả đã có.

Quan điểm này cũng được GS,TS, NGND Đỗ Thanh Bình, nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, chia sẻ: Việc xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa trong thời gian qua đã tạo nên những bộ sách có chất lượng học thuật cao, được thực tiễn giảng dạy kiểm chứng. Thống kê đến năm học 2025-2026, trên 60% các trường THPT trong cả nước lựa chọn sách giáo khoa Lịch sử thuộc bộ Cánh Diều. Điều này phản ánh sự tin tưởng của cơ sở giáo dục và giáo viên đối với chất lượng sách.

GS,TS, NGƯT Lê Thông và PGS,TS, NGƯT Nguyễn Minh Tuệ, Tổng Chủ biên, Chủ biên sách giáo khoa Địa lí (bộ Cánh Diều), cho rằng các bộ sách giáo khoa Địa lí hiện hành đều đáp ứng tốt yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, có những điểm mạnh riêng. Do đó, xây dựng một bộ sách giáo khoa thống nhất cần được hiểu là chắt lọc tinh hoa, chứ không phải “chọn một, bỏ hai” trong ba bộ sách được sử dụng nhiều nhất hiện nay (bộ Cánh Diều, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, bộ Chân trời sáng tạo).

Đồng quan điểm, Thiếu tướng, NGND Nguyễn Thiện Minh, Nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết, quy trình biên soạn, xuất bản bộ sách Cánh Diều cũng như các bộ sách khác luôn tuân thủ quy định tại Luật Xuất bản và các Thông tư của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. Đến năm học 2025-2026, số trường THPT trên cả nước lựa chọn, sử dụng sách giáo khoa Giáo dục quốc phòng và an ninh Cánh Diều đạt trên 50%.

Bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, minh bạch

Từ thực tiễn quản lý nhà trường, thầy giáo Lý Văn Điền, Hiệu trưởng Trường tiểu học Yên Trạch (Thái Nguyên) nhìn nhận, khi thay sách giáo khoa đồng loạt từ lớp 1 đến lớp 12 từ năm học 2026-2027, cần đặc biệt lưu ý để tránh lãng phí. Theo thầy Điền, phương án hợp lý là lựa chọn sách giáo khoa theo từng cấp học và có thể kết hợp với lựa chọn theo một số môn học, trên cơ sở các bộ sách đã được thẩm định, phê duyệt sử dụng ở cơ sở giáo dục phổ thông và sử dụng hiệu quả. Cách làm này vừa bảo đảm tính thống nhất, vừa không làm gián đoạn quá trình dạy - học.

Ở góc độ người thụ hưởng, nhiều học sinh nêu ý kiến, các em đã khá quen và cảm thấy hứng thú với sách giáo khoa hiện hành. Em Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 9 tại Hà Nội, chia sẻ, sách hiện nay có nhiều hoạt động trải nghiệm, hình ảnh sinh động, giúp việc học bớt khô khan.

Từ các ý kiến chuyên gia, nhà quản lý, giáo viên và học sinh, có thể thấy một điểm chung: đồng thuận về mục tiêu có một bộ sách giáo khoa thống nhất, nhưng đề xuất lựa chọn theo từng cấp học kết hợp với lựa chọn theo một số môn học trên cơ sở ba bộ sách hiện hành được xem là phương án tối ưu.

Cách tiếp cận này vừa phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, vừa bảo đảm không phủ nhận thành quả của quá trình xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa. Quan trọng hơn, nó giúp tránh tái lập tình trạng “độc quyền xuất bản” như trước kia, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và lợi ích lâu dài cho người học.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở con số “một bộ sách”, mà ở cách tổ chức, quản trị và sử dụng tri thức sao cho hiệu quả nhất. Một bộ sách giáo khoa thống nhất chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó kết tinh được trí tuệ tập thể, kế thừa những gì tốt nhất của các bộ sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm ■

Chủ trương có một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc là đúng đắn và cần thiết, song cách làm phải tôn trọng tinh thần đổi mới, không phủ nhận những giá trị đã được khẳng định trong thực tiễn.

Có thể bạn quan tâm

Nỗ lực kết nối, giới thiệu việc làm cho thanh niên. Nguồn: Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội

Tăng hiệu quả kết nối, giới thiệu việc làm

Để giải quyết tình trạng số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động còn ở mức cao, các cơ quan chức năng cần chuyển từ giải pháp kết nối, giới thiệu việc làm đơn thuần sang chủ động điều tiết cung ứng thông tin cho thị trường lao động.

Một buổi kiểm tra bếp ăn của Trường tiểu học Thăng Long, Hà Nội, với sự tham gia của đại diện cán bộ phường, hội phụ huynh học sinh và Ban giám hiệu nhà trường.

Môt bữa ăn, nhiều tầng trách nhiệm

Trước thềm năm học 2026-2027, nhiều địa phương đang chuẩn hóa lại quy trình tổ chức bữa ăn học đường, từ lựa chọn nhà cung cấp, xây dựng thực đơn đến công khai thông tin và tăng sự tham gia giám sát của phụ huynh, nhằm đáp ứng yêu cầu kép: An toàn thực phẩm và dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi.

Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh kêu gọi tàu thuyền về nơi tránh trú bão số 4.

Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Ảnh hưởng của cơn bão số 4 (bão Narra) và hoàn lưu sau bão đã gây mưa lớn diện rộng tại các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, dẫn đến ngập lụt cục bộ và sạt lở đất nhiều nơi, các địa phương đang căng mình ứng phó.

Người dân miền Tây lao đao vì hạn-mặn.

Sẵn sàng ứng phó hạn - mặn theo kịch bản rủi ro rất cao

Ngày 18/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có công văn đề nghị các tỉnh, thành phố khu vực Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, tổ chức triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn do ảnh hưởng của El Nino 2026-2027. Theo đó, Bộ đề nghị các địa phương rà soát, xây dựng kế hoạch ứng phó theo kịch bản rủi ro rất cao.

Dãy nhà siêu mỏng hai mặt tiền trên phố Định Công (Hà Nội) có vị trí đắc địa cho kinh doanh, nhưng cũng ảnh hưởng mỹ quan đô thị. Ảnh: DIÊN KHÁNH

Nhà “siêu mỏng, siêu méo” và bài toán phát triển đô thị

Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông. Thay vì được thu hồi, hợp thửa hoặc xử lý dứt điểm, một số diện tích vẫn được chỉnh trang thành nhà “siêu mỏng, siêu méo”, vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, vừa làm ảnh hưởng đến mỹ quan và diện mạo đô thị.

Đại tá Nguyễn Xuân Lai, Báo cáo viên Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, phát biểu tại hội nghị.

Đẩy mạnh tuyên truyền về biển, đảo, chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Ngày 14/8, tại phường Bình Tiên, Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền về biển, đảo, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) cho hơn 300 đại biểu là cán bộ, đảng viên, lực lượng nòng cốt cấp cơ sở trên địa bàn.

Điểm sạt lở tại Km 76+250 trên quốc lộ 12. Ảnh: Cục Đường bộ Việt Nam

Xây dựng giải pháp lâu dài ứng phó sạt lở đất

Những trận lũ quét, sạt lở đất liên tiếp xảy ra tại các tỉnh miền núi phía bắc vừa qua, cho thấy thiên tai ngày càng diễn biến cực đoan, khó lường. Theo quy luật, thời điểm này đã bước vào mùa mưa bão (thường từ tháng 6-12 hằng năm), do vậy việc chủ động phòng tránh và xây dựng các giải pháp ứng phó lâu dài là hướng đi hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại.

Các địa phương tại Hà Nội đang gấp rút hoàn thiện việc sáp nhập bộ máy.

Tinh gọn bộ máy, đổi mới cách quản trị

Hàng loạt địa phương đang khẩn trương hoàn tất sắp xếp mạng lưới trường học trước thềm năm học 2026-2027. Vấn đề đặt ra lúc này, đó là làm thế nào để vận hành trường mới hiệu quả, giữ được đội ngũ ổn định, học sinh không bị xáo trộn và nguồn lực giáo dục được sử dụng tốt hơn?

Tránh tạo thêm gánh nặng môi trường

Tránh tạo thêm gánh nặng môi trường

Kiểm soát khí thải xe máy là một bước quan trọng để cải thiện chất lượng không khí, nhưng chính sách sẽ chưa trọn vẹn nếu chỉ dừng ở việc kiểm định và loại bỏ những phương tiện không đạt yêu cầu. Khi hàng triệu xe cũ dần hết vòng đời, câu hỏi đặt ra là: Chúng sẽ được thu hồi, xử lý và tái chế như thế nào để không trở thành một nguồn phát thải mới? Đây là bài toán cần được tính toán song hành với lộ trình kiểm soát khí thải.

Đại tá Phan Sỹ Thao, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam

Dù khó khăn thế nào, cũng phải làm với quyết tâm cao nhất!

Sau khi khởi đăng hai kỳ phóng sự Chiến dịch của trái tim và trách nhiệm (số 29-30/2026), chúng tôi nhận được nhiều phản hồi của độc giả bày tỏ sự đánh giá cao về ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc của “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (Chiến dịch 500 ngày đêm). Trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần, Đại tá Phan Sỹ Thao, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam (ảnh nhỏ) chia sẻ về những nỗ lực đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình; thực hiện trọn vẹn đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.

Tin tức

* Tại cuộc họp về công tác thoát nước và tiến độ các dự án chống ngập sáng 4/8, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu chấm dứt tình trạng bị động. Trong 6 tháng qua, nhiều dự án được triển khai, đưa vào vận hành, góp phần giảm thời gian, phạm vi và độ sâu ngập tại các điểm nóng của thành phố. Tuy nhiên, một số khu vực, kể cả nội đô, vẫn ngập cục bộ do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ. Chủ tịch Hà Nội yêu cầu công khai hiệu quả từng dự án, nêu rõ khu vực đã khắc phục, nơi cần tiếp tục đầu tư và lộ trình hoàn thành để người dân, báo chí giám sát.

Trạm Y tế phường Gia Định phối hợp Bệnh viện Nhân dân Gia Định tổ chức chương trình khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý tim mạch, đái tháo đường cho người dân trên địa bàn phường. Ảnh: Thế Anh

Tái cấu trúc đưa không gian y tế đến gần người dân

Mới đây, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh thông tin: Thời gian tới thành phố sẽ lựa chọn phát triển hệ thống y tế theo hướng đa cực, nhằm giảm quá tải bệnh viện trung tâm và tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa bàn. Đây được coi là một bước chuyển từ tư duy tập trung nguồn lực sang tư duy phân bố tối ưu năng lực.

Kỹ sư Việt Nam tham gia chế tạo vệ tinh LOTUSat-1 tại Nhật Bản. Ảnh: VNSC

Giúp đội ngũ phát triển công nghệ vững bước

Sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành, xuyên suốt 18 tháng qua, gần 400 văn bản quy phạm pháp luật ra đời, phục vụ nỗ lực phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo quốc gia. Điểm chung của các chính sách mới là tăng quyền tự chủ, giảm thủ tục và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu, thay cho cách quản lý nặng về đầu vào như trước đây.

Thay vì áp dụng đại trà, việc thí điểm làn vượt trên những tuyến đủ điều kiện, đánh giá kỹ hiệu quả và tác động trước khi nhân rộng là cần thiết.

Cần thí điểm trước khi triển khai rộng

Việc dành làn trái trên cao tốc cho xe vượt có thể hạn chế tình trạng xe chạy chậm, “ôm làn”, giảm các tình huống va chạm nguy hiểm và góp phần tổ chức giao thông hiệu quả hơn. Tuy nhiên, để chủ trương này đi vào thực tế, cần những quy định rõ ràng về tốc độ, chuyển làn, khoảng cách an toàn và điều kiện áp dụng, đồng thời tính đến đặc thù của từng tuyến cao tốc.

Lựa chọn cánh cửa nào để bước tiếp là những bài toán khó. Ảnh: Thế Đại

Chọn đúng đường, thay vì chỉ trúng trường

Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2026 đã khép lại, nhưng với hơn một triệu thí sinh, chặng đường quan trọng nhất mới thật sự bắt đầu. Trong bối cảnh phương thức tuyển sinh ngày càng đa dạng, điểm thi tốt nghiệp không còn là “tấm vé” duy nhất quyết định bước vào giảng đường, cánh cửa đi tới tương lai cũng rộng mở và thách thức hơn.

Các địa phương cần chủ động theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, hướng dẫn người dân đưa phương tiện vào nơi tránh trú ngay khi có yêu cầu. Ảnh: Đạt Đạt

Chủ động phương án sẵn sàng ứng phó mùa mưa bão

Mùa mưa bão năm 2026, dự báo xuất hiện 8-10 cơn bão, mưa lớn diện rộng có thể xảy ra khoảng 16-19 đợt trên cả nước (ít hơn trung bình nhiều năm), đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương lên các kịch bản, phương án ứng phó kịp thời.

Lực lượng cứu hộ vượt lũ dữ tiếp cận những nơi bị cô lập, giải cứu người dân mắc kẹt. Ảnh: TRẦN TUẤN

Triển khai “4 tại chỗ” trong ứng phó lũ quét

Mưa lớn đã gây ra lũ quét, ảnh hưởng đến người dân ở một số xã thuộc các tỉnh Lai Châu, Tuyên Quang, Lào Cai. Trong đó, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu bị ảnh hưởng nặng nhất. Các cơ quan chức năng đang nỗ lực thực hiện giải pháp khắc phục hậu quả, tái định cư, giúp ổn định đời sống người dân.

Những kệ hàng đầy ắp dễ thu hút người tiêu dùng với các biển hiệu giảm giá. Ảnh: Nam Nam

Thị trường tăng trưởng từ nỗi lo

Hàng trăm loại sản phẩm thực phẩm chức năng, vitamin và vi chất bổ sung dành cho trẻ em đang “phủ sóng” kín các cửa hàng, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Trong “ma trận” quảng cáo ấy, nỗi lo con thấp còi, biếng ăn hay thiếu chất của nhiều bậc cha mẹ đã trở thành đòn bẩy cho một thị trường phát triển nhanh, nhưng vẫn còn không ít khoảng trống pháp lý.

Chung cư có tuổi thọ nhất định, vì vậy cần cơ chế rõ ràng để sửa chữa, cải tạo khi xuống cấp. Ảnh: VĂN HỌC

Cần quy định rõ hơn cơ chế quản lý chung cư

Việc Bộ Xây dựng vừa rút đề xuất quy định “sở hữu chung cư có thời hạn” khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp, nhằm quản trị tốt hơn đô thị để vừa bảo đảm quyền lợi cho người dân, vừa có thể cải tạo, sửa chữa chung cư khi hết niên hạn sử dụng.

Nền đất yếu cùng hiện tượng xới chân bờ khiến nguy cơ sạt lở ngày càng tăng. Ảnh: TTXVN

Miền Tây liên tiếp đối mặt sạt lở

Tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long diễn biến ngày càng phức tạp, đang đòi hỏi việc bảo vệ an toàn và ổn định sinh kế cho người dân trở thành nhiệm vụ cấp bách.

Chất lượng giáo dục được xem là yếu tố tạo nên sức hút của mỗi nhà trường trong mùa tuyển sinh đầu cấp.

Điều còn lại sau một mùa tuyển sinh

Mùa tuyển sinh đầu cấp năm nay chưa thực sự khép lại khi phụ huynh hoàn tất việc đăng ký nhập học. Những ngày rà soát hồ sơ, xác minh dữ liệu và tuyển bổ sung đang cho thấy một thực tế: Để mỗi học sinh có được chỗ học phù hợp, vẫn còn nhiều bài toán phải giải quyết ngoài những con số trên hệ thống.

Đơn vị thi công triển khai đấu nối tuyến cống thoát nước dọc phố Quang Trung và hồ Thiền Quang. Ảnh: VĂN HỌC

Lấp đầy quy hoạch phòng chống ngập lụt cho Hà Nội

Vừa qua, trên địa bàn Thành phố Hà Nội xảy ra tình trạng, một số tuyến phố vẫn ngập cục bộ khi trời đổ mưa. Thực tế này khiến dư luận một lần nữa đặt câu hỏi về tính hiệu quả của những công trình chống ngập khẩn cấp vừa được xây dựng.