Công bằng không chỉ là cùng đến lớp

Dự thảo chuẩn hóa sách giáo khoa chữ nổi Braille vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra lấy ý kiến, tiếp tục cho thấy những nỗ lực tháo gỡ rào cản học tập đối với học sinh khuyết tật. Tuy nhiên, vẫn cần có thêm những thay đổi đồng bộ về phương pháp giảng dạy, năng lực giáo viên và điều kiện hỗ trợ, nhằm tạo thêm những cơ hội học tập, phát triển theo khả năng của mình.

Những nguồn học liệu phù hợp với từng đối tượng học sinh mới có thể giúp các em tiếp cận tri thức một cách công bằng. Ảnh: UNDP Việt Nam
Những nguồn học liệu phù hợp với từng đối tượng học sinh mới có thể giúp các em tiếp cận tri thức một cách công bằng. Ảnh: UNDP Việt Nam

Từ chuẩn hóa học liệu đến cơ hội học tập bình đẳng

Không chỉ chuyển đổi văn bản in sang chữ nổi, dự thảo Thông tư quy định yêu cầu kỹ thuật, tiêu chí đánh giá và quy trình chuyển đổi sách giáo khoa sang bản in chữ nổi Braille, được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đưa ra lấy ý kiến trong tháng 10/2026, hướng tới bảo đảm tính tương đương về nội dung học tập và chất lượng sử dụng thực tế. Lần đầu tiên, toàn bộ quy trình từ đánh giá sách giáo khoa gốc, chuyển đổi nội dung, hình ảnh, sơ đồ đến in ấn, nghiệm thu, lưu trữ và cung cấp học liệu được đề xuất chuẩn hóa trong một văn bản thống nhất.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở những yêu cầu kỹ thuật. Với học sinh khiếm thị, một sơ đồ khoa học, biểu đồ hay hình minh họa không thể đơn thuần được lược bỏ khi chuyển đổi sách. Việc sử dụng hình nổi, mô tả thay thế phù hợp, nhằm bảo đảm các em tiếp cận được nội dung kiến thức như những học sinh khác. Quan trọng hơn, quy trình đánh giá và nghiệm thu được đề xuất sẽ tạo cơ sở kiểm soát chất lượng học liệu, thay vì chỉ chú trọng việc có đủ sách chữ nổi.

Dự thảo nằm trong tiến trình hoàn thiện chính sách giáo dục dành cho người khuyết tật. Trước đó, Bộ GD&ĐT đã ban hành các quy định về tổ chức, hoạt động của trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập; đồng thời phối hợp các tổ chức quốc tế triển khai nhiều chương trình phát triển học liệu, nâng cao năng lực giáo viên.

Điển hình, dự án Nâng cao chất lượng giáo dục học sinh khiếm thính cấp tiểu học thông qua ngôn ngữ ký hiệu (QIPEDC), do Bộ GD&ĐT làm chủ dự án với nguồn tài trợ thông qua Ngân hàng Thế giới, đã xây dựng 4.000 từ vựng ngôn ngữ ký hiệu và 150 bài học video cốt lõi về Toán, Tiếng Việt. Sau giai đoạn triển khai tại 20 tỉnh, thành phố, học liệu của dự án đã được Bộ cho phép sử dụng trên phạm vi toàn quốc.

Từ sách chữ nổi, học liệu ngôn ngữ ký hiệu đến sách giáo khoa điện tử, những chương trình này đang từng bước mở rộng lựa chọn học tập cho học sinh khuyết tật. Thay vì chỉ có một hình thức truyền tải kiến thức, các em có thêm công cụ phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình. Song, học liệu mới chỉ là một trong những điều kiện để giáo dục hòa nhập phát huy hiệu quả.

Khi nhà trường thay đổi để đón nhận sự khác biệt

Tại chương trình tập huấn giáo dục hòa nhập do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) phối hợp Sở GD&ĐT Cần Thơ và Hội Người mù Việt Nam tổ chức tháng 8 vừa qua, TS Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Giáo dục phổ thông Bộ GD&ĐT, nhấn mạnh: “Giáo dục hòa nhập không đơn thuần là tiếp nhận trẻ khuyết tật vào trường học, mà phải xây dựng môi trường để các em được hỗ trợ, học tập và phát triển hết tiềm năng”.

Đáng chú ý, các cuộc thảo luận tại chương trình chuyển trọng tâm từ việc xác định “Trẻ không thể làm gì?” sang xem xét “Nhà trường có thể thay đổi điều gì?”.

Trong một lớp học hòa nhập, nhu cầu hỗ trợ của học sinh khiếm thị, khiếm thính, tự kỷ hay khuyết tật trí tuệ không giống nhau. Học sinh khiếm thị cần học liệu và phương tiện tiếp cận thông tin phù hợp; học sinh khiếm thính có thể cần ngôn ngữ ký hiệu hoặc phương tiện giao tiếp hỗ trợ; trong khi một số học sinh tự kỷ, khuyết tật trí tuệ cần điều chỉnh hoạt động học tập, cách giao tiếp và phương pháp đánh giá. Nếu vẫn áp dụng một phương pháp giảng dạy đồng nhất, việc học chung trong một lớp vẫn chưa chắc đã mang lại cơ hội học tập tương đương.

Tuy nhiên, từ những mô hình thí điểm đến khả năng triển khai rộng rãi vẫn tồn tại những khoảng cách lớn. Học liệu chuyên biệt đòi hỏi kinh phí chuyển đổi, thẩm định, sản xuất và cập nhật thường xuyên. Giáo viên cần được bồi dưỡng năng lực giáo dục hòa nhập, đồng thời có thời gian và sự hỗ trợ chuyên môn để điều chỉnh bài giảng, xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân. Những yêu cầu này khó có thể đáp ứng, nếu chỉ trông chờ vào nỗ lực riêng của từng giáo viên hoặc nguồn lực từ các dự án ngắn hạn.

Đặc biệt, việc đánh giá chất lượng giáo dục hòa nhập cần vượt ra ngoài những chỉ tiêu về số học sinh khuyết tật được tiếp nhận, mà hướng tới khả năng tham gia hoạt động học tập, sự tiến bộ và mức độ phát triển của từng em.

ThS Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường, giáo viên, phụ huynh, các cơ sở giáo dục chuyên biệt và tổ chức của người khuyết tật. Điều này cần được cụ thể hóa bằng những cơ chế hỗ trợ thường xuyên, giúp nhu cầu của học sinh được nhận diện và giải quyết kịp thời, thay vì chỉ can thiệp khi phát sinh khó khăn.

Có thể bạn quan tâm

Việc điều trị sau khi đã mắc bệnh cho người hút thuốc sẽ vô cùng tốn kém. Nguồn: Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai)

Vì một thế hệ không khói thuốc

Hướng tới mục tiêu hình thành “thế hệ Việt Nam không khói thuốc”, các chuyên gia đề xuất nhiều chính sách mạnh, trong đó có phương án cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua và sử dụng thuốc lá.

Thành phố Hồ Chí Minh chuẩn bị triển khai lộ trình chuyển đổi giao thông xanh và quy định vùng phát thải thấp (LEZ). Ảnh: Thành Đạt

Đón vùng phát thải thấp tại Thành phố mang tên Bác

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đang lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Nghị quyết về lộ trình chuyển đổi giao thông xanh và quy định vùng phát thải thấp (LEZ). Đây được coi là bước đi chiến lược nhằm giảm ô nhiễm không khí, thúc đẩy giao thông bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống đô thị.

Giải thưởng Lương Định Của đã phát hiện, bồi dưỡng nhiều tài năng trẻ cho đất nước. Nguồn: Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài

Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát huy vai trò của nhân tài. Điều đó đã hình thành đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học ngày càng có nhiều đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của đất nước.

Ứng dụng Đúng Nơi do bác sĩ Bành Thị Ngọc Trúc phát triển.

Khi ai cũng dùng được AI

Một bác sĩ chưa từng học lập trình, chỉ cần mô tả ý tưởng cho công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), đã hoàn thành ứng dụng giúp bệnh nhân giải quyết hàng loạt thắc mắc. Giờ đây, xây dựng phần mềm không còn là khả năng độc nhất của các kỹ sư công nghệ, mà ngay cả những người bình thường cũng có thể tự làm được, nhờ sự hỗ trợ của AI.

Phụ huynh cho trẻ đi tiêm vaccine phòng bệnh não mô cầu. Ảnh: VNVC

Không chủ quan với bệnh não mô cầu

Não mô cầu đang được dư luận quan tâm sau khi Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận bốn học sinh cùng trường mắc bệnh, trong đó một trẻ tử vong. Nguy cơ lây nhiễm trong môi trường học đường trở thành mối lo ngại của nhiều phụ huynh.

Tòa nhà Diamond Lotus Riverside là một công trình xanh khá nổi tiếng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: PHÚC KHANG

Tăng khả năng thích ứng cho công trình

Tình trạng thời tiết cực đoan khiến nhiệt độ tăng cao, số ngày nắng nóng vào mùa hè nhiều hơn, gay gắt hơn. Xây dựng là một trong những ngành cần tăng cường các giải pháp hiệu quả, nhằm mở rộng các công trình xanh, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Siết chặt quản lý, công tác giám sát an toàn thực phẩm trên thị trường sẽ được tăng cường thông qua lấy mẫu, thanh tra, kiểm tra. Ảnh: Vũ Sinh

Sớm quản lý an toàn thực phẩm một đầu mối, tăng hậu kiểm

Cơ quan chức năng mới đây tiếp tục phát hiện và xử lý nhiều vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế vừa công bố dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đề xuất một đầu mối chịu trách nhiệm chính ở Trung ương, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhằm tập trung nguồn lực vào nhóm sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao.

“Đại sứ” Nguyễn Phạm Hiền Minh khẳng định: “Con không muốn là đại sứ duy nhất, con mong muốn có một cộng đồng đại sứ!”. Ảnh: Liên minh Niềm Tin Số

Thiết lập những vòng tay bảo vệ nối dài

Chiến dịch “Không Một Mình” mùa thứ hai, vừa được phát động với thông điệp “Kết nối không tổn thương”. Bên cạnh việc giúp trẻ nhận diện những kết nối không an toàn, biết dừng lại, lên tiếng và tìm kiếm trợ giúp, chiến dịch còn góp phần gióng lên hồi chuông về trách nhiệm của các nền tảng số trong bảo vệ trẻ trên không gian mạng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các lãnh đạo Đảng, Nhà nước; nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lực lượng nghi lễ đưa các hài cốt liệt sĩ lên xe về Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh để tiến hành nghi thức an táng.

Tri ân bằng trách nhiệm và nghĩa tình

Sáng ngày 14/10, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 cùng Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức trọng thể lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng.

Dù con nước về nhiều hay ít thì nghề đánh bắt, khai thác sản vật đồng quê trong mùa nước nổi vẫn là cách mưu sinh độc đáo của người dân miền sông nước. Ảnh: Nguyễn Hằng

Cách tiếp cận mới với mùa nước nổi miền Tây

Mùa nước nổi tại Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ mang theo nguồn lợi thủy sản mà còn giúp trữ nước, bồi đắp phù sa, cải tạo đất. Hiểu rõ và nương theo con nước, nhiều địa phương đang linh hoạt mở thêm sinh kế mới cho người dân.

Khu vực sân chơi tòa chung cư trên phố Trần Điền bị một số cá nhân chiếm dụng làm điểm bán nước giải khát.

Quyết liệt xử lý sai phạm lấn chiếm không gian công cộng

Tình trạng lấn chiếm không gian công cộng đang được các cơ quan chức năng, địa phương Thủ đô Hà Nội quyết liệt xử lý. Tuy nhiên, vẫn còn một số nơi chưa làm dứt điểm, đồng thời tồn tại vướng mắc cần tiếp tục được tháo gỡ.

Với người học và gia đình, điều họ quan tâm nhất khi hoàn thành xong một khóa học vẫn là khả năng có nghề sau tốt nghiệp. Ảnh: Thành Đạt

Thước đo hai chiều trong đào tạo nghề

Trong định hướng mới về giáo dục nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo, vai trò của doanh nghiệp được đặt vào sâu hơn trong chuỗi đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, thực tập đến đánh giá kỹ năng và tuyển dụng... Nhiều vấn đề phải thay đổi căn bản, thực chất hơn, từ khâu hướng nghiệp, tuyển sinh đến quá trình đào tạo.

Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) TS Chu Quốc Thịnh trình bày những điểm mới trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực protein thực vật bền vững

Ngày 02/10/2026, Hội thảo Quản lý Chất lượng và An toàn Thực phẩm lần thứ 8 (QMFS 2026) chính thức khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa các đơn vị ở Việt Nam với quốc tế về bảo đảm an toàn thực phẩm, cùng lễ ra mắt Mạng lưới Plant Protein Plus Vương quốc Anh - Đông Nam Á (3PUKSEA).

Một dự án nhà ở xã hội trên địa bàn xã Ngọc Hồi (Hà Nội) được bố trí trong khu đất khá chật hẹp. Ảnh: ĐĂNG PHI

Vẫn còn khoảng trống chính sách về nhà ở xã hội

Theo thống kê, cả nước đang có hơn 800 dự án nhà ở xã hội. Hiện nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng được lượng cầu quá lớn và gia tăng hằng năm. Thực tế này đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới mẻ trong xây dựng, thực thi chính sách an sinh xã hội.

Thành phố Hồ Chí Minh ngập cục bộ một số tuyến đường do triều cường. Ảnh: Hồng Đạt

Lời giải cho bài toán thoát ngập đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Những trận mưa lớn kết hợp triều cường vừa qua gây ngập úng nhiều khu vực tại Thành phố Hồ Chí Minh, khiến cuộc sống người dân đảo lộn. Dự báo, các đợt triều trong tháng 10, 11 còn có thể cao hơn, đặt ra những thách thức trong công tác chống ngập của thành phố.

Khám bệnh cho người dân tuyến cơ sở tại Quảng Trị. Ảnh: Anh Sơn

Sớm mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế

Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế, dự kiến bổ sung 349 thuốc vào diện được chi trả tại cơ sở cấp ban đầu, trong đó có trạm y tế xã. Chính sách này được nhiều người dân mong đợi, khi mang đến cơ hội tiếp cận các thuốc mới và giảm gánh nặng chi phí chữa bệnh.

Nhiều gia đình lúng túng tìm mua sách giáo khoa cho con. Ảnh: Bích Huệ

Cấp bách giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa

Ngày 25/9 là thời điểm Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phải hoàn thành việc cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027. Không đứng ở đó, ngành giáo dục sẽ phải cải cách mạnh hơn nữa để bảo đảm yêu cầu tuyệt đối không để tái diễn tình trạng thiếu sách giáo khoa làm khó việc dạy và học như những ngày qua.

Người dân phường Hồng Hà xem quy hoạch chi tiết dự án. Ảnh: HÀ HỒNG

Cơ hội tiếp cận, thụ hưởng của người dân trong kiến tạo không gian sông Hồng

Cơ quan chức năng đang tiếp tục triển khai lấy ý kiến về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây là những “đại dự án” góp phần tạo diện mạo mới cho không gian ven sông, đồng bộ hạ tầng, cải thiện điều kiện sống và mở thêm cơ hội phát triển kinh tế-xã hội.

Tình trạng mưa liên tục gây ngập những ngày giữa tháng 9 tại khu vực trung tâm Hà Nội. Ảnh: HIỂU MINH

Ứng phó trước mưa lớn, lũ bất thường

Những ngày qua, mưa to, lũ lớn xuất hiện ở nhiều địa phương trên cả nước khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn. Cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo: Nguy cơ ngập vùng trũng thấp, lũ quét, sạt lở đất tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất, dân sinh.