Cần đổi mới mạnh mẽ tư duy, nhận thức về pháp luật trong kỷ nguyên mới

Sáng 13/8, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề: "Lý luận về hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới". Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì hội thảo. 

Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì hội thảo. (Ảnh: H.N)
Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì hội thảo. (Ảnh: H.N)

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cho biết, Bộ Tư pháp được giao nhiệm vụ đặc biệt, xây dựng Đề án chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đây là một nhiệm vụ khó khăn và nhiều thách thức đặt ra trong bối cảnh mới, trong đó vấn đề lý luận là khó nhất.

Thứ trưởng Tư pháp cho biết, để xây dựng Đề án này, Bộ Tư pháp tổ chức nhiều hội thảo, lấy ý kiến đóng góp của các chuyên gia và đây chính là những kiến giải sâu sắc, gợi mở ra các "từ khóa" để ban soạn thảo phát triển, hoàn thiện Đề án.

Tại hội thảo sáng nay, các vấn đề lớn như đổi mới tư duy, nhận thức về pháp luật, hệ thống pháp luật và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới; giá trị cốt lõi của hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới; một số yêu cầu đặt ra đối với hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên phát triển mới.. đã được các chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật gợi mở...

Giáo sư, Tiến sĩ Võ Khánh Vinh, Nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới là nhiệm vụ chính trị-pháp lý có ý nghĩa chiến lược, trực tiếp phục vụ xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đổi mới quản trị quốc gia, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, kiểm soát quyền lực Nhà nước, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc.

ndo_br_1786601620656-8249884421840028098-8249884421840028098-9c8299b8ba9e3eee813940170b69e962-2205.jpg
Các đại biểu tham dự hội thảo. (Ảnh: H.N)

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, pháp luật không thể chỉ được nhận thức như công cụ quản lý xã hội, mà phải được nhìn nhận rộng hơn như nền tảng thể chế, động lực phát triển, phương thức tổ chức quyền lực, cơ chế bảo vệ quyền, công cụ kiểm soát quyền lực và điều kiện bảo đảm cho phát triển nhanh, bền vững.

Từ đó, hệ thống pháp luật cũng không thể chỉ được hiểu là tập hợp các văn bản quy phạm pháp luật, mà phải được nhận diện như một chỉnh thể chính trị-pháp lý bao gồm giá trị, nguyên tắc, quy phạm, thiết chế, quy trình, cơ chế thực thi, dữ liệu pháp luật, văn hóa pháp luật và nguồn nhân lực pháp luật.

Vì vậy, theo Giáo sư, Tiến sĩ Võ Khánh Vinh, việc nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới cần được triển khai theo hai tầng nội dung cơ bản: thứ nhất, làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về pháp luật và hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; thứ hai, tập trung phân tích mô hình hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đây là cơ sở nhận thức quan trọng để phục vụ xây dựng Đề án Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Giáo sư, Tiến sĩ Võ Khánh Vinh đặc biệt chú trọng đến đổi mới tư duy về pháp luật trong kỷ nguyên mới. Đó là phải chuyển mạnh từ tư duy “quản lý-kiểm soát” sang tư duy “kiến tạo-bảo vệ-thúc đẩy phát triển”; từ pháp luật phản ứng thụ động sang pháp luật có năng lực dự báo, dẫn dắt, thích ứng và quản trị rủi ro; từ pháp luật nặng về tiền kiểm, xin-cho sang pháp luật đề cao tự do, trách nhiệm, hậu kiểm hiệu quả và trách nhiệm giải trình; từ xây dựng pháp luật theo kinh nghiệm sang xây dựng pháp luật dựa trên bằng chứng, dữ liệu, đánh giá tác động và tham vấn thực chất.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Thế Liên, nguyên Thứ trưởng Thường trực Tư pháp, kỷ nguyên mới đặt ra những thách thức lớn, chưa có tiền lệ cho cải cách, xây dựng hệ thống pháp luật của nước ta. Khi hoàn thiện hệ thống pháp luật cần thể hiện và thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân là giá trị cốt lõi định hướng cho việc cải cách, xây dựng hệ thống pháp luật Việt Nam ta hiện nay; Bảo đảm tính tối cao của Hiến pháp và tính hợp hiến trong đời sống xã hội; Bảo đảm quyền con người, quyền công dân; tính công bằng và bình đẳng trước pháp luật; thích ứng với kỷ nguyên số; sáng tạo để phát triển.

Giáo sư, Tiến sĩ Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội XIII khẳng định, giải pháp có ý nghĩa quyết định để hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới đó là tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật.

Có thể bạn quan tâm

Một mỏ đá gây ô nhiễm môi trường đã từng bị đình chỉ hoạt động tại xã Nam Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: HƯƠNG GIANG)

Quảng Trị yêu cầu khẩn trương lắp camera giám sát và trạm cân tại các mỏ khoáng sản

Ngày 13/8, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh vừa có văn bản chỉ đạo tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực khoáng sản; trong đó nêu rõ trách nhiệm của người đứng đầu nếu để xảy ra khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn. 

Công an Quảng Ninh vừa triệt phá thành công một đường dây tội phạm công nghệ cao lừa đảo, chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng. (Ảnh: Quốc Xã)

Quảng Ninh: Triệt phá đường dây lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng trên không gian mạng

Công an Quảng Ninh phối hợp các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an vừa triệt phá một đường dây tội phạm công nghệ cao với thủ đoạn tinh vi mua bán, chiếm đoạt và sử dụng dữ liệu cá nhân để lừa đảo trên không gian mạng kết hợp "rửa tiền" quy mô lớn với hàng nghìn nạn nhân cùng hàng trăm tỷ đồng.

Bị can Nguyễn Ngọc Hóa. (Ảnh: HOÀNG ĐÔ)

Khởi tố 1 bị can tàng trữ súng trái phép

Ngày 12/8, Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh An Giang cho biết, đã ra quyết định khởi tố bị can đối với Nguyễn Ngọc Hóa (23 tuổi, ngụ khóm Đông Thịnh 3, phường Long Xuyên, tỉnh An Giang) về hành vi “Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng”.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp tống đạt quyết định khởi tố và lệnh bắt tạm giam bị can Trịnh Trung Trực. (Ảnh: Lê Hoài)

Đồng Tháp khởi tố, bắt tạm giam đối tượng “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có”

Ngày 12/8, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an tỉnh Đồng Tháp) tiến hành tống đạt quyết định khởi tố và lệnh bắt tạm giam bị can đối với Trịnh Trung Trực, sinh năm 1989, ngụ ấp Thân Hòa, xã Châu Thành (tỉnh Đồng Tháp) về hành vi “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có”.

Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh Đắk Lắk tống đạt quyết định và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Hồ Viết Hợi (người đứng thứ 3 từ phải sang). (Ảnh: Công an tỉnh Đắk Lắk)

Đắk Lắk khởi tố, bắt tạm giam đối tượng “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”

Quá trình điều tra, xác minh, Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh Đắk Lắk xác định đối tượng Hồ Viết Hợi có hoạt động hướng dẫn, vận động một số hộ dân thực hiện khiếu nại, kiến nghị; đồng thời tham gia tổ chức hoạt động tập trung đông người và có hành vi cản trở lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ.

[Video] Khởi tố, bắt tạm giam đối tượng hành hung trẻ em tại Chùa Bầu

[Video] Khởi tố, bắt tạm giam đối tượng hành hung trẻ em tại Chùa Bầu

Tối 11/8, công an tỉnh Phú Thọ cho biết, ngay sau khi nhận được trình báo về việc 5 chú tiểu tại Chùa Bầu bị đánh gây thương tích, Ban Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo các phòng nghiệp vụ phối hợp Công an phường Vĩnh Phúc xác minh thu thập tài liệu, chứng cứ làm rõ hành vi của đối tượng hành hung các cháu nhỏ.