Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương đầu tiên tổ chức thí điểm các lớp bồi dưỡng AI cho học sinh. Đây là những học sinh có thành tích nổi trội, đoạt giải trong các cuộc thi tin học, toán học… để ươm mầm nguồn nhân lực cho tương lai.
Gieo đam mê về AI
Lã Quang Minh, học sinh lớp 7, Trường trung học cơ sở-trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa, phường Sài Gòn, thích môn tin học từ nhỏ. Ở trường, khi được tiếp cận môn học này, sở thích ấy dần “lớn lên” thành đam mê. Minh cho biết: Em được tuyển chọn vào lớp bồi dưỡng này một phần em có năng khiếu về tin học, một phần do em có thành tích cao trong đợt thi học sinh giỏi toán học cấp thành phố là đạt giải nhì. Tham gia khóa đào tạo về AI là cơ hội để giúp em tiếp cận công nghệ tiên tiến, nhất là về AI.
Cũng theo Minh, khi tham gia khóa đào tạo, em được học năm buổi kiến thức cơ bản, sau đó học tiếp kiến thức chuyên sâu như lập trình Python, xử lý dữ liệu, học máy (machine learning)… với thời gian học tập tổng cộng 12 buổi. Cuối khóa học, Minh cùng các thành viên trong nhóm tự phát triển một hệ thống chatbot (trợ lý ảo) trả lời tự động các câu hỏi trong nhiều lĩnh vực đời sống xã hội. “Làm các sản phẩm thực tế, em thấy AI thật gần gũi. Đôi khi gặp những vấn đề không hiểu, khó khăn trong lập trình, nhóm nhận được sự hướng dẫn nhiệt tình của giáo viên, giúp chúng em hiểu được những kiến thức sâu hơn, đặc biệt tạo cho các em thấy hào hứng với những trải nghiệm AI”, Minh nói.
Có sự đam mê với môn tin học và từng thi chuyên tin, theo Đào Lê Nhật Minh, học sinh lớp 10, Trường trung học phổ thông Thủ Đức, phường Thủ Đức, khi tham gia khóa học, em được cung cấp nhiều kiến thức mới. Qua trải nghiệm làm sản phẩm thực tế, sự đam mê về AI càng tăng thêm. Trong thời gian tham gia khóa học, Minh và những người bạn cùng sáng tạo sản phẩm ứng dụng AI để nhận biết những thông tin bằng văn bản có nội dung sai lệch, lừa đảo. Nhóm mong muốn tạo ra sản phẩm này nhằm giúp người dân cảnh giác trước những thông tin giả dưới dạng văn bản tồn tại trên mạng. “Dù sản phẩm chưa thật sự hoàn thiện nhưng với khóa học này đã cho em nhiều trải nghiệm thực tế và có kinh nghiệm hơn trong nghiên cứu AI”, Minh cho biết.
Sau 12 buổi học, ba dự án xuất sắc nhất của khóa bồi dưỡng kiến thức về AI cho học sinh đã được chọn để trình bày tại lễ bế giảng. Đó là các dự án mang tính thực tiễn cao nhằm giải quyết những vấn đề thực tiễn trong đời sống như mô hình học máy phát hiện lừa đảo trong văn bản tiếng Việt; phân loại một số bệnh lý về mắt thông qua hình ảnh võng mạc; đấu cờ caro. Các sản phẩm không chỉ thể hiện tư duy logic, khả năng vận dụng kiến thức mà còn khẳng định tiềm năng của thế hệ trẻ trong lĩnh vực công nghệ.
Tạo nguồn nhân lực cho tương lai
Trong vai trò giảng viên trực tiếp giảng dạy khóa học, Tiến sĩ Lê Duy Tân, Trường đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhận thấy, các học sinh tham gia đều thể hiện tinh thần học tập nghiêm túc, khả năng tiếp thu kiến thức nhanh và vận dụng hiệu quả vào thực hành. Qua khóa học, các em đã nắm vững nền tảng cơ bản AI và học máy, từ việc hiểu quy trình xây dựng mô hình đến việc phát triển sản phẩm ứng dụng. Ông Tân chia sẻ: Trong buổi báo cáo cuối khóa, học sinh đã tự tin trình bày kết quả nghiên cứu, thể hiện rõ tư duy logic, khả năng sáng tạo, cũng như kỹ năng thuyết trình chuyên nghiệp. Đây là minh chứng cho thấy năng lực học tập, giúp các em có thêm hành trang và lợi thế trong quá trình học tập và nghiên cứu sau này. Với sự “nhạy bén” và tiềm năng thể hiện được trong suốt khóa học, các em xứng đáng là nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ cho tương lai.
Thực hiện chủ trương của Thành phố Hồ Chí Minh về thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp 4.0, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức thí điểm các lớp bồi dưỡng kiến thức về AI cho các học sinh đạt giải thưởng cao (tin học, toán học…) trong các cuộc thi tại thành phố. Chương trình được tổ chức với bốn lớp học (hai lớp trung học cơ sở và hai lớp trung học phổ thông), thu hút 209 học viên được tuyển chọn từ 428 hồ sơ đăng ký của 72 trường trên địa bàn thành phố. Trong thời gian học, học sinh được trang bị kiến thức nền tảng và ứng dụng thực tế của AI: Từ lập trình Python, xử lý dữ liệu, học máy cơ bản và nâng cao, cho đến việc thực hiện các dự án cuối khóa. Đối với học sinh trung học cơ sở, được làm quen với Python và phát triển các sản phẩm AI đơn giản như chatbot, hệ thống tìm kiếm. Học sinh trung học phổ thông được học chuyên sâu về xử lý dữ liệu, học máy, Computer Vision… Đồng thời, nhận được các chứng chỉ quốc tế từ Amazon AWS và Cisco Netacad thông qua việc hoàn thành các khóa học trực tuyến song song.
Chương trình được kỳ vọng sẽ không chỉ trang bị kiến thức nền tảng và nâng cao về AI cho học sinh phổ thông, mà còn tạo nên một cộng đồng học sinh yêu thích, đam mê và có năng lực nghiên cứu, phát triển các ứng dụng AI trong tương lai gần. Với sự đầu tư bài bản về nội dung, sự tham gia của đội ngũ giảng viên uy tín, chương trình bồi dưỡng AI thí điểm năm 2025 sẽ là tiền đề để nhân rộng mô hình đào tạo AI cho học sinh phổ thông trên toàn địa bàn thành phố trong các năm tiếp theo. Thành công của khóa học này không chỉ khẳng định tính đúng đắn trong định hướng phát triển nguồn nhân lực AI của thành phố mà còn mở ra cơ hội để học sinh tiếp cận công nghệ tiên tiến, nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu khoa học, sáng tạo và đổi mới. Đây sẽ là nền tảng vững chắc để các em tiếp tục theo đuổi con đường học tập và phát triển nghề nghiệp trong lĩnh vực AI, góp phần xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, dẫn đầu cả nước về khoa học-công nghệ và hội nhập quốc tế.
(Còn nữa)
(★)Xem trang Thành phố Hồ Chí Minh, từ số ra ngày 21 và 24/10/2025.
