Các nền tảng số mở ra con đường giúp phụ nữ tiến tới độc lập tài chính

UN Global Compact Network Singapore (UNGCNS) cùng Kantar và Grab, siêu ứng dụng hàng đầu Đông Nam Á vừa công bố báo cáo nghiên cứu toàn diện trên quy mô Đông Nam Á: “Phụ nữ cầm lái: Thúc đẩy hội nhập kinh tế cho phụ nữ Đông Nam Á thông qua dịch vụ đặt xe và giao hàng”.

Thứ Tư, ngày 01/04/2026 - 07:09

Các nền tảng số mở ra cơ hội giúp phụ nữ tiến tới độc lập tài chính.

Dựa trên khảo sát với sự tham gia của 42.000 người đến từ Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam, nghiên cứu phân tích động lực, rào cản cũng như những tác động mang tính chuyển đổi của mô hình việc làm trên nền tảng đối với phụ nữ trong khu vực.

Trong bối cảnh việc thúc đẩy trụ cột “Xã hội” của tiêu chuẩn ESG (bao gồm Môi trường-Xã hội-Quản trị) ngày càng cấp thiết, nghiên cứu trên cho thấy các mô hình việc làm mở rộng - đặc biệt là những mô hình dựa trên kinh tế số - đang đóng vai trò quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách giới, thúc đẩy sự tham gia của lực lượng lao động và hướng tới một nền kinh tế bền vững, bao trùm hơn tại Đông Nam Á.

Nghiên cứu xác định quy mô “Tổng thị trường tiềm năng” với hơn 40 triệu phụ nữ tại Đông Nam Á - được gọi là “nhóm tài xế tiềm năng” - sẵn sàng tham gia các cơ hội tạo ra thu nhập linh hoạt thông qua các nền tảng đặt xe và giao hàng. Các nền tảng số đang mở ra một con đường quan trọng giúp phụ nữ tiến tới độc lập tài chính bằng cách giải quyết “sự hạn hẹp về thời gian”, một tình trạng mang tính hệ thống xuất phát từ việc thiếu công bằng trong phân chia các công việc chăm sóc gia đình khi người phụ nữ phải đảm nhiệm hơn 72% tổng khối lượng công việc mà không được trả lương. Điều này cũng nhấn mạnh một ưu tiên lớn của khu vực: Thúc đẩy phụ nữ tham gia lực lượng lao động không chỉ là vấn đề công bằng, mà còn là đòn bẩy chiến lược cho tăng trưởng kinh tế, năng suất và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Ông David Fogarty, Tổng Giám đốc UN Global Compact Network Singapore, cho biết: “Để đạt được các mục tiêu trong Chương trình Nghị sự 2030, chúng ta cần có sự thay đổi mang tính căn bản trong cách thiết kế công việc và thúc đẩy sự tham gia vào nền kinh tế. Việc thu hẹp khoảng cách giới và mở rộng cơ hội tiếp cận các công việc linh hoạt, đảm bảo chất lượng là yếu tố then chốt để thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững cũng như trụ cột ‘Xã hội’ trong ESG. Các Mục tiêu phát triển bền vững hướng tới một nền kinh tế không chỉ đảm bảo bình đẳng giới mà còn đề cao giá trị và phẩm giá của người lao động".

Bà Cheryl Goh, Giám đốc Tiếp thị, Phát triển bền vững, Khách hàng thân thiết và Hỗ trợ khách hàng, Tập đoàn Grab, chia sẻ: “Trên nền tảng Grab, các nữ đối tác tài xế nhìn chung có năng suất cao hơn nam giới, trong khi vẫn duy trì mức đánh giá tương đương. Đây là minh chứng rõ ràng cho khả năng tạo ra giá trị kinh tế đáng kể của họ, nếu được trao quyền chủ động về thời gian. Khi phụ nữ có thể linh hoạt lựa chọn thời điểm và cách thức làm việc, họ sẽ tạo ra những tác động tích cực trong toàn khu vực - từ việc có thêm nguồn lực tài chính để đầu tư cho giáo dục của con cái, đến sự tự tin để bắt đầu các hoạt động kinh doanh nhỏ của riêng mình".

Kết quả nghiên cứu cho thấy công việc trên nền tảng số đang đóng vai trò như một động lực quan trọng giúp thu hẹp khoảng cách giới trong khu vực. Bằng cách mang đến lựa chọn thay thế cho các mô hình việc làm truyền thống, những nền tảng như Grab giúp phụ nữ cải thiện vị thế kinh tế của bản thân, đồng thời vẫn cân bằng được các trách nhiệm hiện có. Thông qua công việc trên nền tảng Grab, phụ nữ không chỉ thay đổi cuộc sống của chính mình mà còn tạo ra những tác động tích cực đến những người xung quanh. UNGCNS, Kantar và Grab cũng nhấn mạnh rằng để nhân rộng các mô hình này, sự hợp tác đa ngành là yếu tố then chốt. Nghiên cứu chỉ ra cần có sự kết hợp giữa thực hành kinh doanh có trách nhiệm, đổi mới kỹ thuật số và sự phối hợp trên toàn hệ sinh thái nhằm thúc đẩy tăng trưởng toàn diện trong khu vực.

Tại Việt Nam, khoảng cách giới về tỷ lệ tham gia lực lượng lao động được ghi nhận ở mức -8 điểm phần trăm, và công việc qua nền tảng số được xem là giải pháp thu hẹp hơn nữa khoảng cách này. Nghiên cứu cho thấy những rào cản hàng đầu đối với phụ nữ Việt thuộc “nhóm tài xế tiềm năng” là lo ngại về an toàn (71%) và việc không nhận được sự ủng hộ của gia đình (41%). Tuy nhiên, đối với những người đã lựa chọn trở thành nữ đối tác tài xế Grab, 89% trong số đó cho biết họ cảm thấy độc lập hơn về mặt tài chính. Những phụ nữ này cũng chia sẻ tính linh hoạt về thời gian (41%) và thu nhập để giúp đỡ cho gia đình (40%) là hai yếu tố chính thúc đẩy họ gia nhập nền tảng Grab. Đáng lưu ý, có 17% trong số này là những người mẹ đơn thân.

Grab Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến hỗ trợ nữ đối tác tài xế.

Thấu hiểu những rào cản mà phụ nữ tại Việt Nam đang gặp phải và những kỳ vọng của họ, trong thời gian qua, Grab đã đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ dành cho đối tác tài xế nữ. Grab đã triển khai tặng đồng phục, mũ bảo hiểm, gói bảo hiểm và tăng cường các khóa đào tạo chuyên biệt, các chương trình đảm bảo thu nhập cho nữ đối tác tài xế. Các hoạt động này nhằm đảm bảo sinh kế và giúp phụ nữ hoạt động một cách thuận lợi, an toàn hơn khi trở thành đối tác tài xế Grab. Bên cạnh đó, Grab cũng phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tại một số địa phương để mở rộng và xây dựng cộng đồng đối tác tài xế nữ kết nối chặt chẽ, giúp phụ nữ ngày càng chủ động và tự tin hơn trong cuộc sống.

Nghiên cứu đưa ra kết luận rõ ràng: khoảng cách kinh tế giữa nam và nữ tại Đông Nam Á không phải do phụ nữ thiếu khát vọng, mà do thiếu sự điều tiết về cấu trúc phù hợp. Thúc đẩy bình đẳng giới tại nơi làm việc có thể đóng góp thêm tới 12 nghìn tỷ USD cho GDP toàn cầu.

Những phát hiện nổi bật

- Giá trị kinh tế vĩ mô: Trong năm 2025, các nữ đối tác tài xế của Grab tại Đông Nam Á đã tạo ra 0,8 tỷ USD giá trị kinh tế. Con số này cho thấy vẫn còn nhiều dư địa để gia tăng giá trị kinh tế nếu tiếp tục thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ thông qua các mô hình công việc trên nền tảng số.
- Hội nhập kinh tế: 22% nữ đối tác tài xế Grab cho biết họ chưa có nguồn thu nhập trước khi tham gia nền tảng - tỷ lệ cao gấp 2,4 lần so với nam giới, cho thấy tiềm năng lớn trong việc mở rộng cơ hội tham gia kinh tế cho phụ nữ.
- Tính linh hoạt: 59% nữ đối tác cho biết sự thiếu linh hoạt là rào cản lớn nhất khi tham gia các mô hình việc làm truyền thống.
- Tính an toàn: 75% phụ nữ trong “nhóm tài xế tiềm năng” cho rằng an toàn là mối quan tâm hàng đầu. Grab đã củng cố hệ sinh thái với các công cụ áp dụng trên toàn nền tảng như AudioProtect và Xác thực khuôn mặt, cùng các tính năng chuyên biệt như "Ưu tiên nhận hành khách nữ”. Nhờ đó, 8/10 nữ đối tác cho biết các tính năng an toàn của Grab giúp họ cảm thấy yên tâm hơn khi hoạt động với ứng dụng.
- Ủng hộ và lan tỏa: 85% nữ đối tác tài xế sẵn sàng giới thiệu bạn bè và người thân nữ tham gia, bởi họ nhìn nhận đây là phương thức kiếm thu nhập an toàn và linh hoạt.
- Tác động cá nhân: 80% nữ đối tác tài xế ghi nhận chất lượng cuộc sống được cải thiện sau khi tham gia công việc trên nền tảng số.

Lê Thái Hà

phụ nữ độc lập tài chính nền tảng số Grab bình đẳng giới việc làm linh hoạt