Bước chuyển chiến lược của Syria

Từ một quốc gia bị cô lập về ngoại giao và bị xung đột tàn phá nặng nề, Syria đang có những bước chuyển chiến lược với quyết tâm “hồi sinh” từ tro tàn chiến tranh, vừa tái thiết kinh tế, hàn gắn chia rẽ xã hội, vừa hòa nhập quốc tế, tối đa hóa viện trợ nước ngoài.

Những tòa nhà ở thành phố Daraa, Syria bị tàn phá do chiến sự. (Ảnh: THX/TTXVN)
Những tòa nhà ở thành phố Daraa, Syria bị tàn phá do chiến sự. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tuy vậy, khó khăn vẫn ở phía trước và liệu Syria có thể bước vào một quỹ đạo phát triển mới thật sự ổn định, bền vững hay không là câu hỏi còn bỏ ngỏ.

Cánh cửa hòa nhập cộng đồng quốc tế đang rộng mở với Syria sau khoảng 14 năm chìm trong nội chiến. Truyền thông Trung Đông cho biết, ngày 30/3, Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa bắt đầu chuyến công du Đức và Anh, những quốc gia có vị thế và tầm ảnh hưởng quan trọng tại châu Âu, với mục tiêu tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại.

Đây cũng là cơ hội để Damascus nhận được những hỗ trợ, ưu đãi đặc biệt phục vụ cho tái thiết và phát triển đất nước.

Hơn một năm kể từ khi cựu Tổng thống Bashar al-Assad bị lật đổ, chính quyền mới tại Syria vẫn đang nỗ lực hướng tới những kết quả cải thiện thực chất đời sống người dân, vốn được coi là “chìa khóa” giúp bảo đảm tính chính danh của chính quyền trong mắt cộng đồng quốc tế sau những biến động chính trị xảy ra tại quốc gia Trung Đông.

Các nước châu Âu có nhiều lý do để dành sự quan tâm đặc biệt và mở rộng hợp tác với Syria. Syria có vị trí địa chiến lược đặc biệt, là “ngã ba” của các châu lục gồm châu Á, châu Âu và châu Phi, cho nên sẽ là mắt xích quan trọng trong chiến lược của châu Âu về tăng cường tầm ảnh hưởng ở khu vực Trung Đông.

Bên cạnh đó, Trung Đông lâu nay luôn có mối liên hệ mật thiết với tình hình an ninh của Lục địa già. Những năm qua, dòng người tị nạn từ Syria và các nước lân cận tìm đến châu Âu đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến an ninh, ổn định xã hội tại châu lục này. Bởi vậy, hỗ trợ Syria phát triển ổn định cũng là cách góp phần giúp châu Âu giải quyết bài toán di cư nhức nhối và hóc búa.

Hồi tháng 1/2026, Liên minh châu Âu (EU) công bố gói hỗ trợ tài chính trị giá khoảng 620 triệu euro cho Syria trong hai năm 2026 và 2027, bao gồm viện trợ nhân đạo, hỗ trợ phục hồi sớm và các chương trình hợp tác song phương, như một lời khẳng định cam kết đồng hành với Damascus trên con đường tái thiết phía trước.

Những bước tiến mà chính quyền mới ở Syria đạt được dù mang đến cơ hội phát triển rộng mở hơn hẳn so với giai đoạn bị cấm vận trước đó, song chưa đủ để khỏa lấp hàng loạt thách thức mà Syria đang đối mặt. Tình trạng bạo lực do mâu thuẫn sắc tộc là vấn đề nổi cộm trong năm 2025 của quốc gia từng trong tình trạng “chia năm xẻ bảy” do nội chiến. Để giải quyết bài toán hàn gắn, hòa giải dân tộc cần nhiều nỗ lực, trong đó có sự phân phối công bằng quyền lợi giữa các đảng phái, thành phần xã hội, các nhóm sắc tộc.

Tình hình căng thẳng leo thang tại Trung Đông hiện nay cũng tác động nghiêm trọng đến nước này. Để ngăn chặn rủi ro, Syria đang tăng cường an ninh tại biên giới với Liban, triển khai các đơn vị tên lửa cùng hàng nghìn binh sĩ, trong bối cảnh Liban bị cuốn vào vòng xoáy xung đột của khu vực sau khi lực lượng Hezbollah tham gia tấn công Israel. Bên cạnh các nguy cơ về an ninh và nhân đạo, nền kinh tế Syria bị ảnh hưởng do các tuyến đường vận chuyển hàng hóa bị đình trệ, khiến giá nhiên liệu, phân bón tăng cao.

Về đối ngoại, quỹ đạo phát triển của Syria vẫn gắn liền với các tính toán chiến lược của nhiều nước như Mỹ, Nga, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ… Bởi vậy, quốc gia Trung Đông này đang nỗ lực thúc đẩy chính sách ngoại giao cân bằng với các nước lớn, tránh bị cuốn vào các cuộc xung đột lợi ích, ưu tiên hợp tác và đối thoại với các nước trong khu vực để cải thiện vị thế quốc gia.

Hành trình xây dựng lại đất nước Syria từ tro tàn chiến tranh còn nhiều khó khăn, cần sự kết hợp giữa nỗ lực trong nước và những cam kết hỗ trợ, hợp tác của cộng đồng quốc tế. Tuy vậy, không thể phủ nhận, những chính sách mà chính quyền đang thực hiện giúp Syria có sự chuyển mình đáng khích lệ, mở ra những cánh cửa phát triển tưởng chừng đã đóng chặt trong nhiều năm qua.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.