“Bộ não số” cho đô thị thông minh

Thủ đô Hà Nội đang từng bước chuyển đổi, đầu tư hạ tầng công nghệ, tích cực chuyển đổi tư duy quản trị đô thị và quản lý quy hoạch, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Nhiều cuộc tọa đàm được tổ chức, nhằm đóng góp ý kiến cho chuyển đổi số quy hoạch đô thị tại Hà Nội. (Ảnh DIÊN KHÁNH)
Nhiều cuộc tọa đàm được tổ chức, nhằm đóng góp ý kiến cho chuyển đổi số quy hoạch đô thị tại Hà Nội. (Ảnh DIÊN KHÁNH)

Còn nhiều thách thức từ thực tiễn

Cuối tháng 1/2026, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội thông qua Nghị quyết về Đề án Đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, mục tiêu quy hoạch đô thị thông minh đến năm 2030 là 100% quy hoạch chi tiết được số hóa 3D, tích hợp lên hệ thống GIS (thông tin địa lý) thống nhất… Quan điểm xuyên suốt của thành phố là xây dựng Hà Nội trở thành một đô thị thông minh tầm cỡ châu Á - Thái Bình Dương, có năng lực tương đương các đô thị tiên phong trong các lĩnh vực dữ liệu đô thị, trí tuệ nhân tạo, giao thông thông minh, an ninh đô thị, quản lý môi trường và năng lực điều hành dựa trên phân tích dữ liệu…

Không chỉ dừng ở việc tổ chức không gian, quy hoạch đô thị thông minh của Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045 còn bảo đảm tích hợp yếu tố: hạ tầng số, dữ liệu đô thị và khả năng vận hành thông minh. Các dự án hạ tầng giao thông, không gian cảnh quan, khu đô thị mới, khu công nghiệp và các khu chức năng trọng điểm của thành phố phải được quy hoạch theo hướng “thông minh ngay từ đầu”, sẵn sàng cho việc kết nối, giám sát, khai thác dữ liệu và điều hành tập trung trong suốt vòng đời dự án.

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội sẽ tổng hợp và đề xuất giải pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” trong quá trình triển khai thực tế; nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp theo quy định của Luật Thủ đô và quy định khác của pháp luật có liên quan thuộc thẩm quyền ban hành của Hội đồng nhân dân thành phố để bảo đảm việc thực hiện Đề án được thuận lợi, hiệu quả.

Theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Đề án sẽ là cơ sở quan trọng để cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, phát triển thành phố Hà Nội trở thành đô thị thông minh, văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc. Cùng đó, sẽ từng bước triển khai, đưa Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vào cuộc sống.

Thực tế hiện nay, hầu hết các thông tin dữ liệu quản lý đất đai vẫn đang sử dụng trên tài liệu giấy, chồng chéo về pháp lý và quy hoạch dẫn đến thiếu sót trong quản lý, tình trạng xây dựng không phép, sai phép, lấn chiếm đất công, sử dụng đất sai mục đích diễn ra tại nhiều nơi, chưa được xử lý triệt để. PGS, TS Nguyễn Trúc Anh (Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam) chia sẻ: Việc xây dựng một cơ sở dữ liệu tổng hợp, tích hợp đa ngành (đất đai, quy hoạch, giao thông, môi trường...) sẽ tạo ra “bộ não số”. Bộ não này sẽ giúp việc mô phỏng, phân tích kịch bản phát triển đô thị; đưa ra dự báo tác động của một đồ án quy hoạch lên hệ thống giao thông, môi trường, xã hội trước khi phê duyệt, giúp đưa ra những quyết sách khoa học và chính xác hơn.

Nền tảng củng cố niềm tin

Theo nhiều chuyên gia, từ 20 năm qua, Hà Nội đã chủ trương ứng dụng công nghệ thông tin trong các nghiệp vụ quản lý nhà nước, hạ tầng công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực được nâng cấp, nhưng trong thực tế vẫn còn nhiều thách thức cần khắc phục. Chuyển đổi số trở thành nhu cầu cấp thiết, bao gồm cả tư duy quản trị, là cơ hội để mỗi xã, phường nâng cao hiệu quả quản lý quy hoạch, đất đai, xây dựng… Tuy nhiên, sự phân tán về dữ liệu, thiếu tương thích giữa các cơ quan là một trong những trở ngại lớn nhất. Bên cạnh đó, việc áp dụng GIS trong quy hoạch còn thiếu hướng dẫn kỹ thuật cụ thể, gây khó khăn trong thực hiện. Việc vận hành GIS đòi hỏi đội ngũ chuyên gia am hiểu cả quy hoạch đô thị và công nghệ thông tin, trong khi các trường đại học hiện nay chưa đào tạo đủ chuyên gia kết hợp giữa hai lĩnh vực này.

KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, kiến nghị: Thủ đô Hà Nội phải chủ động đào tạo và thu hút nhân tài. Ngoài ra, cần học hỏi kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới, mua lại dữ liệu do các doanh nghiệp công nghệ tư nhân thực hiện. Thành phố nên mua dữ liệu số quản lý đất đai và quy hoạch, điều này vừa bảo đảm tiến độ, lại có tính ứng dụng cao. Hệ thống dữ liệu số sẽ giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm thiểu sai sót, đặc biệt minh bạch hóa thông tin quy hoạch, yếu tố nền tảng để củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp ■

Lộ trình xây dựng hệ thống dữ liệu số của Hà Nội:

• Giai đoạn 2025-2026: Hoàn tất số hóa toàn bộ hồ sơ quy hoạch phân khu, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch hạ tầng kỹ thuật cấp thành phố.

• Giai đoạn 2027-2030: Mở rộng mô hình hóa dữ liệu thông tin công trình (BIM) cho các công trình công cộng, tuyến đường, hạ tầng kỹ thuật chủ chốt.

• Giai đoạn 2030-2035: Triển khai nền tảng tra cứu dữ liệu mở toàn thành phố, kết nối quy hoạch với dữ liệu dân cư, giao thông, môi trường trên nền GIS - BIM - AI.

Có thể bạn quan tâm

Lần đầu tiên trong lịch sử quy hoạch đô thị Việt Nam, Thủ đô Hà Nội được Trung ương giao quyền lập đồ án Quy hoạch, phù hợp việc tổ chức lại địa giới hành chính, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Ảnh Thành Đạt

Thách thức trong bước chuyển tư duy

Lời tòa soạn - Theo Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố sẽ phát triển với cấu trúc đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, điểm nhấn xuyên suốt là văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc, trong đó yếu tố “hạnh phúc” được đặt ở vị trí trung tâm.

Hà Nội định hình cấu trúc đô thị theo không gian phát triển mở “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”. (Ảnh KHIẾU MINH)

Không để quy hoạch chỉ dừng ở bản vẽ

Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm (Quy hoạch) đã được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua. Quy hoạch cho thấy tầm chiến lược, có các phân kỳ, giai đoạn thực hiện, nhưng cũng cần giải quyết những khó khăn, thách thức để đi vào đời sống.

Ông Trịnh Quang Dũng, Trưởng phòng Quản lý hoạt động quy hoạch, kiến trúc đô thị, Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội.

Đúc rút bài học thực tiễn, kiến tạo phát triển bền vững

Ông Trịnh Quang Dũng, Trưởng phòng Quản lý hoạt động quy hoạch, kiến trúc đô thị, Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội chia sẻ: Để kiến tạo một Thủ đô phát triển bền vững xuyên thế kỷ, cơ quan chuyên môn không né tránh mà đi sâu nghiên cứu, bắt đúng bệnh...

Các di tích, cảnh quan thiên nhiên, ao hồ cần có “đời sống của mình” trong không gian đô thị mới. (Ảnh VĂN HỌC)

Tích hợp yếu tố sinh thái vào từng lựa chọn

Ô nhiễm môi trường không chỉ là thách thức trước mắt, mà còn là lực cản lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô. Vì vậy, quy hoạch tổng thể phải bảo đảm yêu cầu rất cao về phát triển xanh cũng như tạo dựng hệ sinh thái phong phú cho đô thị.

Lãnh đạo phường Hồng Hà giải đáp thắc mắc của người dân bị thu hồi đất tại hiện trường.

Thước đo của một Thủ đô vì con người

Hà Nội đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc đô thị mạnh mẽ. Song, phía sau những công trình mang tầm vóc quy hoạch là đổi thay trong đời sống của người dân, đặt ra yêu cầu phải giải quyết hài hòa bài toán phát triển và an cư.

Các yếu tố mang tính quyết định cho chuyển đổi xanh, như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo… cần được đầu tư tương xứng. (Ảnh Thành Đạt)

Thế chân kiềng trong kỷ nguyên xanh

Lời toà soạn - Để đưa nông nghiệp Việt Nam bước vào kỷ nguyên xanh, điều cốt lõi là phải tái định hình vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp và người nông dân trong một hệ sinh thái phát triển mới.

Chuyển dịch xanh đang mở ra cơ hội để nông sản Việt Nam tái định vị trên thị trường quốc tế. (Trong ảnh: Trồng sầu riêng cho năng suất cao ở xã Trường Long, TP Cần Thơ). (Ảnh Phương Bằng)

Tháo gỡ nút thắt vốn và đầu tư

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, biến động thị trường khó đoán định, đòi hỏi từ người tiêu dùng cũng cao hơn, nông nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu phải chuyển dịch xanh, nâng cao giá trị.

TS Trần Công Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Tối ưu hóa công cụ chính sách, khơi thông nguồn lực công-tư

Phát triển các công cụ chính sách mới, dựa vào cơ chế thị trường để huy động sự tham gia của toàn xã hội trong phát triển nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường là điều TS Trần Công Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh trong cuộc trò chuyện với NDCT.

Cần thúc đẩy mô hình liên kết bốn nhà (Nhà nước-Viện nghiên cứu-Doanh nghiệp-Nông dân) theo chuỗi giá trị. (Ảnh Đạt Thành)

Doanh nghiệp tiên phong nắm lợi thế

Thể chế và hệ sinh thái về chuyển đổi số - xanh của Việt Nam vẫn chưa hoàn thiện cũng như chưa đủ mạnh để phát triển trên diện rộng. Để hóa giải tình trạng này, cần đồng bộ quá trình hoàn thiện thể chế và tài chính xanh, đi đôi hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi, phát triển hạ tầng số.

Các hợp tác xã, tổ hợp tác, thông qua Chương trình FFF có nhiều cơ hội giao lưu, trao đổi để phát triển. (Ảnh FAO Việt Nam)

Ươm mầm sinh kế

Từ những mảnh vườn nhỏ ở Lào Cai, Thái Nguyên hay Phú Thọ, một mô hình mới đang dần hình thành: Nông nghiệp gắn với rừng, với thị trường, với cộng đồng và với tương lai dài hạn.

Bảy mô hình Đề án 1 triệu ha lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận năng suất đều tăng, nâng cao thu nhập cho nông dân từ 4-7,6 triệu đồng/ha. (Ảnh Lê Phương)

Bài toán nâng tầm giá trị hạt gạo

Lúa phát thải thấp giúp nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế, nhưng đồng thời cũng đặt ra bài toán lớn liên quan nguồn vốn và tổ chức canh tác nông nghiệp.

Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt giúp minh bạch hóa dòng tiền, giảm thất thu thuế, đồng thời bảo đảm an toàn tài chính cho người dân cũng như nền kinh tế. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Cuộc đua tốc độ và bảo mật

Lời toà soạn - Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 gấp khoảng 28 lần tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tương đương hơn 14 nghìn tỷ USD.

Các hoạt động hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến và phổ biến phương thức thanh toán không dùng tiền mặt (QR code, chuyển khoản) được triển khai mạnh mẽ.

Hướng tới phát triển các hệ sinh thái số

Với tốc độ tăng trưởng hai con số liên tục trong nhiều năm, thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống. Dù mang lại nhiều tiện ích, việc phát triển sản phẩm, dịch vụ ngân hàng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải bảo đảm an toàn, bảo mật.

Công cụ tài chính số cơ bản giúp người dân làm quen với tư duy quản lý tài chính.

Tiện lợi và minh bạch hơn

Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ giúp cơ quan quản lý theo dõi dòng tiền minh bạch hơn, thu hẹp khoảng trống thất thu thuế, mà còn góp phần xây dựng nền tảng dữ liệu quan trọng để phát hiện sớm những giao dịch bất thường, từng bước bảo đảm an toàn tài chính cho người dân cũng như nền kinh tế.

Phần lớn người trẻ lựa chọn các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. (Ảnh BẢO LONG)

Tăng tốc cuộc cách mạng thanh toán số

Thanh toán không dùng tiền mặt đang khẳng định vị thế ưu việt với tốc độ tăng trưởng ấn tượng tại nhiều địa phương, dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống kinh tế hiện đại.

Swish được vinh danh là thương hiệu mạnh nhất Thụy Điển năm thứ 5 liên tiếp.

Nhanh nhưng không buông

Làm sao để chuyển đổi số không chỉ nhanh chóng mà còn nhân văn, không để bất kỳ ai, nhất là người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo bị bỏ lại phía sau?

Công an xã Cẩm Lạc (Hà Tĩnh) kịp thời giúp người dân tránh khỏi một vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

Bài toán bảo đảm an toàn cho người dùng

Một giao dịch chuyển tiền hoàn tất trong chưa đầy 10 giây. Cũng trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, nhiều người có thể mất toàn bộ số tiền trong tài khoản khi click vào đường link giả mạo.

Tương lai càng biến chuyển, thanh niên càng cần vững vàng, bản lĩnh với đầy đủ kỹ năng để nắm bắt cơ hội mới. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Thích nghi để ghi dấu

LỜI TOÀ SOẠN - Sự phát triển theo cấp số nhân của công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, đặt ra câu hỏi: Chúng ta đang chuẩn bị một thế hệ thanh niên thế nào cho một thế giới biến động không ngừng?Để trở thành con người có giá trị, trước hết vẫn phải tùy thuộc vào sự nỗ lực của chính chủ thể.

Giải Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025, do Trung ương Đoàn tổ chức quy tụ nhiều thanh niên đạt thành tích cao. (Trong ảnh: Võ Trần Minh Thư - Sáng lập fanpage “Lưu Niên Sử Ký” cùng nhiều dự án số hóa dữ liệu lịch sử).

Hãy trở thành người có giá trị!

Cuộc sống vốn công bằng. Bạn sẽ nhận được những gì mình nỗ lực và cho đi. Đừng bằng lòng với một cuộc sống buồn tẻ, làng nhàng mà hãy cố gắng hoàn thiện bản thân, dấn thân, trải nghiệm để sống một cuộc đời có ích!

Thế hệ thanh niên chủ động, thích ứng nhanh, nhưng cũng nhạy cảm và dễ rơi vào khủng hoảng nếu thiếu định hướng. (Ảnh UNICEF Việt Nam)

Từ thích ứng đến đi đầu

Khi tương lai không còn chỉ là những biến chuyển tuyến tính dễ dự đoán, thanh niên cũng không còn có thể dựa vào những lộ trình an toàn của thế hệ trước.

Đào tạo về năng lực toàn cầu giúp sinh viên không bị giới hạn bởi biên giới địa lý, sẵn sàng tham gia thị trường lao động khu vực và thế giới. (Nguồn FPTU)

Đại học trải nghiệm và lựa chọn “AI First”

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng làm tốt những công việc từng được xem là “lợi thế của con người”, giáo dục đại học đang đứng trước một câu hỏi căn bản: Dành bốn năm đại học để đạt được kết quả gì?

Với người trẻ mới bước vào thị trường lao động, thách thức lớn nhất không hẳn là thiếu cơ hội, mà là cạnh tranh trong bối cảnh chuẩn đầu vào đang cao hơn.

Lộ trình nghề nghiệp không còn là đường thẳng

Nhiều bạn trẻ gần đây vẫn đặt những câu hỏi trên các kênh tuyển dụng: “Thị trường bây giờ có khó xin việc không?”. Câu trả lời rõ ràng là cơ hội vẫn có, nhưng không còn “dễ” theo cách mà chúng ta từng quen.

Tổ Bầu cử sớm của Vùng 2 Hải quân (khu vực bầu cử số 5, xã Long Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh) mang thùng phiếu và vật tư trang bị lên nhà giàn DK1/9. (Ảnh Văn Đường)

Sẵn sàng cho Ngày hội non sông

Đứng trước thời cơ và thách thức khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là dấu mốc để nhân dân trực tiếp gửi gắm kỳ vọng, niềm tin qua lá phiếu, trao quyền cho những đại biểu tiêu biểu, xứng đáng, xứng tầm,...

Điểm niêm yết danh sách cử tri Khu vực bầu cử số 7, Tổ bầu cử số 3, phường Ba Đình, TP Hà Nội. (Ảnh: Thành Đạt)

Mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước

Ngày 15/3, cử tri cả nước cùng tham gia vào sự kiện chính trị trọng đại cũng là ngày hội lớn của toàn dân - bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Việc bầu ra cơ quan dân cử với sự hình thành bộ máy Nhà nước các cấp, mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước.

TS Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, nay là Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội

Tầm nhìn của đại biểu phải rộng hơn, xa hơn

“Người đại biểu dân cử phải hiểu rằng mình đại diện cho nhân dân, chứ không phải đại diện cho một nhóm lợi ích nào đó. Mọi quyết định, mọi phát biểu đều phải đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên hết, trước hết”.

Cả hệ thống chính trị đang tập trung cao độ, rà soát kỹ từng khâu bảo đảm sẵn sàng cho Ngày hội lớn của toàn dân. (Ảnh Đạt Thành)

Trách nhiệm công dân với tương lai đất nước

Diễn ra ngay sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, cuộc bầu cử lần này không chỉ là hoạt động chính trị theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, mà còn là dịp để mỗi người dân thể hiện quyền làm chủ của mình đối với tương lai đất nước một cách trực tiếp, sinh động và đầy ý nghĩa.

Danh sách cử tri và người ứng cử được niêm yết công khai để người dân theo dõi. Đây là bước quan trọng nhằm bảo đảm tính minh bạch, dân chủ trong công tác bầu cử. (Ảnh Thế Đại)

Đảm trách vai trò cầu nối giữa “ý Đảng với lòng Dân”

Trong giai đoạn phát triển mới, vai trò người đại biểu của nhân dân không chỉ dừng lại ở việc giám sát và tham gia xây dựng pháp luật mà còn phải phát huy cao nhất trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển.