Đồng chí Nguyễn Văn Đoạt, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên, cho biết: Đặc thù của Điện Biên địa hình miền núi biên giới, có độ dốc lớn, hơn 80% diện tích là đồi núi cao, bị chia cắt sâu bởi các thung lũng và sông suối; giao thông kết nối đường bộ đến nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới còn gặp rất nhiều khó khăn; chi phí logistics chặng cuối và rủi ro thời gian vận chuyển luôn là rào cản lớn đối với chuỗi giá trị nông nghiệp, tiếp cận dịch vụ công và công tác y tế cứu trợ khẩn cấp.
Tuy nhiên, chính sự chia cắt, khó khăn về mặt đất lại mở ra tiềm năng và dư địa to lớn trên không gian tầm thấp; phương tiện bay không người lái (UAV) đặt trong một hệ sinh thái tổng thể chính là lời giải thiết thực, hiệu quả cho các bài toán vùng điều kiện đặc thù của Điện Biên.
Đồng chí Phạm Thanh Nam, Phó Giám đốc (phụ trách) Sở Khoa học và Công nghệ Điện Biên, cho biết: Với UAV, Điện Biên có thể giải bài toán thu gom, vận chuyển kịp thời các nông sản đặc sản nhạy cảm với thời gian như chè Shan Tuyết cổ thụ tại vùng cao Sính Phình, đưa nông sản cà-phê tại Mường Ảng, mắc-ca tại Tuần Giáo từ sườn dốc hiểm trở về cơ sở chế biến trong “thời gian vàng”, giúp giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị hàng hóa.
Cũng với UAV, Điện Biên có thể thiết lập mạng lưới logistics y tế khẩn cấp theo mô hình trung tâm-vệ tinh (Hub-and-Spoke), kết nối từ Trung tâm Y tế Mường Ảng đến các Trạm Y tế xã Nà Tấu, Ẳng Tở, Mường Đăng, Ngối Cáy... để vận chuyển thuốc men, vaccine, vật tư y tế và mẫu bệnh phẩm chỉ trong vài phút thay vì hàng giờ vượt đường đèo hiểm trở.
UAV còn là công cụ đắc lực phục vụ bay quét viễn thám Lidar 3D, lập bản đồ số hiện trạng phục vụ quy hoạch đất đai, lâm nghiệp, tuần tra bảo vệ rừng, cảnh báo sớm sạt lở đất đá và thiên tai lũ quét.
Nhận thức rõ thời cơ và trách nhiệm đi đầu trong triển khai ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, thực hiện hiệu quả mô hình kinh tế tầm thấp tạo động lực mới cho chuyển đổi xanh, thông minh, bền vững, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã chủ động tiếp cận, mạnh dạn thể chế hóa các chính sách thử nghiệm công nghệ mới.
Tỉnh đã ban hành Quyết định số 1291/QĐ-UBND ngày 23/6/2026 cấp phép thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) cho Tổng công ty Bưu điện Việt Nam và Tập đoàn FPT; tiếp đó là Quyết định số 1658/QĐ-UBND ngày 25/7/2026 phê duyệt Đề án thử nghiệm có kiểm soát phát triển kinh tế tầm thấp ứng dụng UAV trên địa bàn tỉnh. Điện Biên đặt mục tiêu kiểm chứng an toàn khoảng 6.000 chuyến bay thử nghiệm, duy trì tỷ lệ an toàn hơn 99%; thiết lập quy trình quản trị 4 lớp từ hạ tầng mặt đất, điều khiển GCS, nền tảng số UMS đến phối hợp quản lý không phận tầm thấp (UTM).
Và nguyên tắc nhất quán được Điện Biên xác định là: Phát triển kinh tế tầm thấp phải gắn chặt với quản trị rủi ro, tuân thủ pháp luật, bảo đảm tuyệt đối an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội và chủ quyền biên giới quốc gia.
"Hơn thế nữa, mục tiêu của Điện Biên không dừng lại ở việc “mua thiết bị về sử dụng” mà hướng tới tầm nhìn dài hạn. Đó chính là từng bước làm chủ chuỗi giá trị công nghệ, hình thành hệ sinh thái dịch vụ, bảo trì, đào tạo nhân lực và sản xuất thử nghiệm các dòng UAV chuyên dụng cho địa hình miền núi - hướng tới sản phẩm công nghệ 'Make in Điện Biên'", đồng chí Nguyễn Văn Đoạt khẳng định.
Để đạt mục tiêu sử dụng thiết bị khoa học công nghệ, thực hiện thành công mô hình kinh tế tầm thấp và mục tiêu sản xuất các sản phẩm công nghệ “Make in Điện Biên”, Điện Biên đề nghị các cơ quan của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ và các chuyên gia tư vấn, hướng dẫn quy trình kiểm soát không phận tầm thấp, cấp phép bay linh hoạt theo hành lang, phân bổ tần số vô tuyến điện, tiêu chuẩn kỹ thuật thiết bị và an toàn dữ liệu số. Làm sao để sandbox tại Điện Biên vừa thông thoáng, khích lệ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm kỷ cương, an toàn tuyệt đối về quốc phòng, an ninh vùng biên giới.
Cùng với đó, Điện Biên đề nghị Đại học Bách khoa Hà Nội, Viện IDEP và các viện, trường đẩy mạnh hợp tác với tỉnh, hỗ trợ Điện Biên xây dựng Trung tâm nghiên cứu-thử nghiệm UAV, chuyển giao các giải pháp công nghệ lõi chịu rung gió, chống bụi ẩm trên núi cao và đào tạo đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên vận hành bản địa.
Về phát triển thị trường và thu hút đầu tư, đồng chí Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên Nguyễn Văn Đoạt, cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về mặt bằng bãi bay, hạ tầng số 5G, nguồn lực hỗ trợ và cơ chế đặt hàng công công khai, minh bạch.
