Báo chí trong thời đại số

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong hoạt động báo chí đã được chú trọng những năm gần đây, trở thành xu hướng phát triển của báo chí hiện đại, được bạn đọc tiếp nhận, thụ hưởng, dư luận đánh giá cao. Xu hướng này cũng tạo nên cảm hứng mới cho nghề báo, thúc giục các cơ quan báo chí và những người làm báo đổi mới, sáng tạo, tích cực thích ứng với làn sóng số hóa.
Phụ san tranh panorama "Chiến dịch Điện Biên Phủ" của Báo Nhân Dân đã có một hải trình đặc biệt đến với các chiến sĩ đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc trên Quần đảo Trường Sa. Ảnh: Sơn Hải.
Phụ san tranh panorama "Chiến dịch Điện Biên Phủ" của Báo Nhân Dân đã có một hải trình đặc biệt đến với các chiến sĩ đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc trên Quần đảo Trường Sa. Ảnh: Sơn Hải.

Có ở trong cuộc mới biết hành trình này gian nan, thử thách, từ những bỡ ngỡ bước đầu như thế nào. Ngay giữa các cơ quan báo chí, cũng triển khai thật đa dạng và có những khoảng cách khác nhau trong việc tiếp cận, bắt nhịp làn sóng số. Có thể thấy rằng, sự lựa chọn giải pháp công nghệ còn góp phần hình thành nên nhiều phương thức tác nghiệp báo chí, cho ra đời nhiều hình thức tác phẩm báo chí, kích thích và mở rộng nhu cầu của công chúng trong mối quan hệ người đọc - báo chí.

Sự phát triển các thể loại, hình thức tác phẩm báo chí mới phần nào còn làm biến chuyển quan niệm truyền thống về vai trò tác giả đơn lẻ và tác phẩm mang dấu ấn cá nhân. Những cách thức tương tác mới nhờ các giải pháp kỹ thuật cũng góp phần thay đổi cách lan tỏa thông tin từ cơ quan báo chí đến bạn đọc, biến bạn đọc thành người làm báo, cung cấp thông tin, dữ liệu, chia sẻ nội dung tác phẩm báo chí. Hàng loạt hướng đi, mô hình mới trong tổ chức xuất bản; hợp tác truyền thông; nghiên cứu các giải pháp công nghệ phù hợp… đang làm cho đơn vị báo chí vượt lên hơn nhiều khuôn khổ của chính mình.

Rất nhiều bước đi táo bạo trên hành trình số hóa được thúc đẩy ở các cơ quan báo chí trước thềm kỷ niệm 99 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6/2024, hướng đến dấu mốc 100 năm vào năm 2025. Chính Báo Nhân Dân với sự định hình ngày càng rõ nét của hệ sinh thái báo chí-truyền thông đa phương tiện, trong thời gian qua là thí dụ sinh động trên hành trình này, cùng nhiều cơ quan báo chí đang lớn mạnh khác.

Giải pháp số, hành trình số, “tư duy số” và ở một khía cạnh - cả mục tiêu số, cũng từ đây và thật sự đặt ra nhiều yêu cầu mới mẻ, quyết liệt đối với người làm báo. Ở mọi vị trí từ phóng viên tác nghiệp ngoài hiện trường cho đến đội ngũ biên tập, tổ chức xuất bản, dàn dựng chương trình hay lực lượng ấn loát, phát sóng… đã phải tích lũy thêm nhiều tri thức, kỹ năng mới; gánh vác thêm các nhiệm vụ mà nhiều khi nhìn vào đó, người ta có thể hình dung đến những tòa soạn nhỏ mang nhiều nét đặc thù trong đơn vị báo chí lớn; những trung tâm phát tin tức trong một tập đoàn đa phương tiện… Câu hỏi cho mỗi vị trí ấy của từng cá nhân, bộ phận có lẽ không chỉ còn dừng ở bạn là ai trong tờ báo, mà bạn có thể làm gì hơn nữa.

Hướng đến kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, ngày truyền thống-hội nghề của những người làm báo, âm hưởng xưa còn vang vọng, nhắc chúng ta niềm biết ơn Nhà báo-Chủ tịch Hồ Chí Minh và những lớp người khai phá, gây dựng và làm cho báo chí nước nhà phát triển mạnh mẽ, đồng hành và phụng sự nhân dân không ngừng nghỉ. Truyền thống vẻ vang của báo chí cách mạng luôn là nguồn cảm hứng, năng lượng thôi thúc chúng ta không ngừng đổi mới, sáng tạo. Bởi năm xưa, chính các nhà báo tiền bối của Đảng, của các tổ chức yêu nước, các lực lượng… dưới lá cờ cách mạng đã tận dụng rất hiệu quả điều kiện kỹ thuật, tiến bộ mới của khoa học để làm báo, phát triển báo chí sôi nổi và nhiệt huyết trong những cuộc “vần xoay” của lịch sử.

Ngày hôm nay, hành trình số hóa, những thành tựu của cách mạng khoa học, công nghệ áp dụng vào hoạt động báo chí, cũng chính là sự vận dụng những gì tiên tiến, mới mẻ vào mục tiêu nhân văn, cao cả: Báo chí đồng hành với sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, thực hiện thắng lợi công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa; xây dựng xã hội hạnh phúc, văn minh; hội nhập sâu rộng, lan tỏa hình ảnh, vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Trung tâm dữ liệu DayOne tại Bang Johor (Malaysia) hoạt động với công suất 478 MW.

Chấp nhận trả giá trước hay sau?

Câu chuyện về nguồn cung năng lượng tại hai nước láng giềng Đông Nam Á của Việt Nam là Thái Lan và Malaysia có thể gợi lên nhiều điểm đáng lưu tâm.

Đọc sâu và thấu hiểu là một thách thức với giới trẻ ngày nay. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Ươm mầm văn hóa đọc trong thời đại số

Công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách con người tiếp cận tri thức. Chỉ với một thiết bị kết nối internet, mỗi cá nhân đều có thể tìm kiếm gần như mọi thông tin cần thiết trong vài giây.

Các không gian đọc cộng đồng cần được quan tâm đầu tư thành những điểm hẹn văn hóa. Ảnh: TRANG PHI

Con đường đầu tư cho tương lai

Hình ảnh người ngồi đọc sách ở các địa điểm công cộng ngày càng trở nên hiếm gặp, song sẽ là phiến diện nếu cho rằng người Việt đang quay lưng với sách. Thực tế cho thấy nhu cầu đọc vẫn tồn tại dưới nhiều dạng thức. Mối bận tâm về văn hóa đọc, do đó, không phải là cộng đồng “có đọc hay không”, mà là chúng ta nên “đọc gì, đọc như thế nào và dành bao nhiêu thời gian cho việc đọc sâu”.

PGS, TS Nguyễn Văn Tùng

Từ phong trào đến tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục

Nhà trường có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành văn hóa đọc, bởi đây là môi trường giáo dục nền tảng, nơi hình thành thói quen, nhân cách và phương pháp học tập của mỗi con người. PGS, TS Nguyễn Văn Tùng, thành viên Hội đồng thành viên, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chia sẻ với Nhân Dân cuối tuần về các giải pháp phát triển văn hóa đọc cho học sinh.

TS Nguyễn Mạnh Hùng (người ngồi bên trái) trò chuyện với kỹ sư Lê Thanh Hải. Ảnh: Tuyết Minh

Một cánh cửa mới

Từ trước đến nay, khi nói đến văn hóa đọc, chúng ta thường nghĩ đến việc đọc sách. Điều đó hoàn toàn đúng. Nhưng nếu nhìn rộng hơn, đọc không chỉ là đọc chữ. Đọc còn là đọc con người, đọc cuộc đời, đọc thiên nhiên, đọc xã hội và cuối cùng là đọc chính mình.

Diễn giả Nguyễn Quốc Vương trong một lần chia sẻ về văn hóa đọc với các em học sinh. Ảnh: NVCC

Như mạch nước kiên trì lan tỏa

Năm nay đánh dấu 10 năm tôi theo đuổi con đường khuyến đọc. Trong 10 năm đó, tất cả công việc của tôi đều tập trung vào hoạt động khuyến đọc bao gồm viết, đọc, nói (diễn thuyết). Và thật sự, con đường này vẫn vô cùng gian nan.

Không ít bạn trẻ lướt mạng thay vì đọc sâu. Ảnh: VĂN HỌC

Dừng lại, suy ngẫm và chuyển hóa

Khi sự chú ý liên tục bị phân tán bởi các luồng thông tin ngắn, phản hồi tức thời, việc dành thời gian cho một cuốn sách, ý tưởng hay quá trình suy tư ngày càng trở nên khó khăn.

Mục tiêu không chỉ là sản xuất nhiều gạo hơn mà là sản xuất gạo chất lượng cao hơn, giảm phát thải hơn. Trong ảnh: Cánh đồng lúa chất lượng cao ở xã Gia Hòa, thành phố Cần Thơ. Ảnh: Phương Bằng

Nông nghiệp với ngã rẽ chuyển đổi tư duy

Biến đổi khí hậu cùng với các yêu cầu mới của thị trường toàn cầu về giảm phát thải khí nhà kính, sản xuất xanh và phát triển bền vững đang trở thành những tiêu chuẩn bắt buộc, để nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long phải chuyển đổi tư duy sản xuất, tập trung vào chất lượng, hiệu quả và khả năng thích ứng.

Châu thổ Cửu Long.

Kiến tạo động lực tăng trưởng bền vững

Trước câu hỏi, đâu là mô hình tăng trưởng phù hợp để vừa phát huy những lợi thế sẵn có vừa giữ gìn bản sắc văn hóa sông nước vùng châu thổ Cửu Long? Nhân Dân cuối tuần đã ghi lại những ý kiến trao đổi của lãnh đạo các địa phương.

Hàng loạt công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia được đầu tư xây dựng, góp phần kiến tạo động lực để vùng Đồng bằng sông Cửu Long cất cánh. Trong ảnh: Thi công cao tốc trục ngang Châu Đốc - Trần Đề. Ảnh: Phương Bằng

Vận hội vươn mình trước làn sóng đầu tư

Sau nhiều thập niên là “vùng trũng” về hạ tầng giao thông và thu hút đầu tư, Đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước vận hội mới. Những tuyến cao tốc, trục dọc, đường ngang, đường vành đai ven biển, ven biên giới, nhiều cầu lớn vượt sông dần nên hình hài... góp phần vào việc thu hẹp khoảng cách kinh tế một cách nhanh chóng và tạo đà tăng trưởng mạnh mẽ.

Phát triển du lịch trải nghiệm: Hướng đến mục tiêu kép

Phát triển du lịch trải nghiệm: Hướng đến mục tiêu kép

Du lịch trải nghiệm (Experiential travel) hay còn có cái tên khác là du lịch hòa nhập (Immersive travel) đã và đang hiện diện ngày càng rõ ràng hơn trong nhiều loại hình sản phẩm khác nhau ở Việt Nam, với một điểm chung: Yếu tố trải nghiệm luôn được ưu tiên ở vị trí số một.

Du khách trải nghiệm làm rối nước tại thôn Bàn Thạch (tên nôm là thôn Rạch), phường Hồng Quang, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: LƯƠNG VĂN PHƯƠNG

Thước đo mới cho giá trị điểm đến

Là một xu hướng mới tại Việt Nam, đặc biệt từ sau đại dịch Covid-19, du lịch trải nghiệm khuyến khích du khách tối đa hóa các giá trị nhận lại từ điểm đến bằng cách hòa mình kết nối và trở thành một phần của đời sống, văn hóa địa phương, thay vì chỉ đóng vai trò quan sát, nhìn ngắm hời hợt.

Du khách học cách làm món đồ uống độc đáo cà-phê trứng của Hà Nội. (Nguồn ảnh: Dine With Locals)

Cách để “bán” câu chuyện cuộc sống

Truyền thống lịch sử lâu đời cùng địa lý đa dạng và nền văn hóa giàu bản sắc là nền tảng, điểm tựa để Việt Nam phát triển du lịch bền vững với phong phú yếu tố trải nghiệm. Chung quanh chủ đề này, Nhân Dân cuối tuần ghi nhận ý kiến của một số chuyên gia và người trực tiếp làm công tác quản lý, vận hành dịch vụ/ mô hình du lịch trải nghiệm ở Việt Nam.

Khách du lịch tham gia các hoạt động trải nghiệm trong tour Về làng học thêu tay. Ảnh: DÃ LIÊN

Tạo sức hút và năng lực cạnh tranh mới

Mô hình trải nghiệm làng nghề ở Hà Nội đã có từ lâu, như ở làng gốm Bát Tràng, song phần lớn đều dừng ở mức đơn giản, nặng tính “cưỡi ngựa xem hoa”, hoặc như một gia vị cho hoạt động tham quan. Thời gian gần đây, nhiều làng nghề đã đổi mới cách làm, từ đó tạo nên sức hút và năng lực cạnh tranh mới.

Trước mắt anh Phương Nam, Côn Đảo mở ra biết bao nhịp sống xanh, nguyên sơ, trong trẻo. Ảnh: MINH LÊ

Những “điểm chạm” nguyên sơ, trong trẻo

Côn Đảo lâu nay thường được nhắc đến như một vùng đất chứa đựng ký ức lịch sử bi tráng của dân tộc, với hệ thống nhà tù của thực dân và đế quốc cùng những trang sử đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng. Nhưng đối với nhiều du khách, sau những “điểm chạm” vào thiên nhiên ở nơi này, Côn Đảo còn là biết bao nhịp xanh, nguyên sơ, trong trẻo.

Bên cạnh gia đình luôn là khoảng thời gian chất lượng để vun trồng một thế hệ hạnh phúc. Ảnh: UNICEF Việt Nam

Hôm nay, tôi đã lắng nghe con mình chưa?

Trong nhiều cuộc tiếp xúc với phụ huynh, rất nhiều cha mẹ chia sẻ với tôi một nguyện vọng rất thật: “Mong con được hạnh phúc”. Song, khi được hỏi: “Hạnh phúc là gì?”, nhiều người lại ngập ngừng.

Bà Nguyễn Phạm Duy Trang.

An toàn là nền móng của hạnh phúc!

Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi, vui chơi của trẻ em, mà còn là thời điểm đặt ra nhiều nỗi lo về an toàn, sức khỏe tinh thần và môi trường phát triển của các em trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Ước mơ trở thành phi hành gia của bạn Nguyễn Lê Hà Vy, lớp 5B, Trường tiểu học Phúc Tân.

Ðiều chúng em mong muốn!

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, nhiều khi những mong mỏi của trẻ em chưa được lắng nghe, chưa được thấu cảm trọn vẹn. Cần lắm những diễn đàn, những kênh kết nối để trẻ em được cất tiếng nói.

Ảnh sử dụng đồ hoạ AI.

Agentic AI - Cơ hội không chia đều cho tất cả

Năm 2026, Agentic AI nổi lên như hiện tượng công nghệ định hình lại cách thế giới làm việc. Bài toán đặt ra cho Việt Nam không còn là "có nên ứng dụng", mà phải "làm thế nào để bắt kịp và làm chủ" trong bối cảnh công nghệ đang tái định nghĩa năng suất, lao động và lợi thế cạnh tranh.