Sớm lên phương án
Từ đầu tháng 11, khi Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cảnh báo bão Kalmaegi có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến miền trung, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động phòng, tránh, ứng phó. Hàng loạt tỉnh ban hành công điện khẩn, kích hoạt phương án phòng, chống thiên tai ở cấp độ cao nhất.
Tại Gia Lai, 16 xã, phường ven biển được đặt trong tình trạng ứng phó cấp độ 5, mức cảnh báo thiên tai nghiêm trọng. 42 xã, phường còn lại được nâng lên cấp độ 4. Từ tỉnh đến cơ sở, các tổ công tác được thành lập, bám sát địa bàn, rà soát từng hộ dân, từng điểm xung yếu. Bộ đội, công an, dân quân tự vệ, đoàn viên được huy động tối đa, phối hợp chặt chẽ với chính quyền để sơ tán dân, chằng chống nhà cửa, bảo vệ công trình công cộng. Tại xã Tuy Phước Đông và Nhơn Lý, Đồn Biên phòng Nhơn Lý đã phối hợp chính quyền sơ tán dân đến các điểm tránh trú an toàn. Chính trị viên phó Đồn - Trung tá Châu Văn Toàn cho biết, chúng tôi đã động viên bà con yên tâm tránh bão, mọi điều kiện ăn ở đã được chuẩn bị chu đáo.
Trưa ngày 6/11, khi bão Kalmaegi áp sát đất liền, toàn tỉnh Gia Lai đã hoàn tất việc di dời hơn 100 nghìn hộ dân đến nơi trú ẩn an toàn. Các điểm sơ tán như trường học, nhà văn hóa, trụ sở cơ quan được trưng dụng, đầy đủ nhu yếu phẩm, nước sạch, thuốc men và lực lượng y tế túc trực. Tại Trường tiểu học Phước Sơn 2, một trong những điểm sơ tán tập trung lớn nhất của xã Tuy Phước Đông, các suất ăn được chuẩn bị theo nhu cầu từng nhóm dân cư. Ông Nguyễn Như Giàu, Phó Chủ tịch HĐND xã Tuy Phước Đông cho biết, ngoài nguồn dự trữ của xã, nhiều hộ khá giả còn tự góp thêm nhu yếu phẩm để chia sẻ cho bà con khó khăn. Những nơi di dời đều được kiểm tra, bảo đảm sạch sẽ, đầy đủ y tế, lương thực.
Bão số 13 là cơn bão mạnh nhất từ đầu năm, ảnh hưởng nặng nề đến các tỉnh Tây Nguyên và Quảng Ngãi, tuy nhiên nhờ xác định sớm mức độ nguy hiểm, các địa phương đã chủ động triển khai các biện pháp ứng phó, hạn chế tối đa thiệt hại. Tại Đắk Lắk, ngoài ảnh hưởng hết sức nặng nề từ cơn bão số 13, tỉnh còn hứng chịu "thiên tai kép" khi triều cường và lũ quét xảy ra đúng thời điểm bão đạt cường độ mạnh nhất. Tuy nhiên, nhờ chủ động phòng chống, tỉnh đã hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản.
Không để bị động bất ngờ
Mới đây, tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2025, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk cho biết: Trong công tác ứng phó, tỉnh đã tổ chức di dời toàn bộ các hộ nuôi trồng thủy sản trên lồng bè và toàn bộ người dân sinh sống tại nhà cấp 4; đồng thời phong tỏa các khu vực nguy hiểm, góp phần giảm thiểu rủi ro khi bão đổ bộ. Trong thời gian thiên tai diễn ra, lực lượng cứu hộ tại chỗ đã kịp thời cứu được nhiều người dân.
Lãnh đạo Đắk Lắk nhận định, cơn bão lần này là phép thử quan trọng đối với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong phòng, chống thiên tai. Thực tế triển khai cho thấy mô hình giúp công tác chỉ đạo, ứng phó diễn ra kịp thời hơn, trực tiếp và hiệu quả hơn. Hiện tỉnh đang tập trung khắc phục hậu quả sau bão. Về điện, khu vực trung tâm và các vùng sản xuất đã được khôi phục hoàn toàn. Đối với nhà dân, tỉnh phấn đấu sửa chữa cơ bản các nhà bị hư hỏng, tốc mái để người dân sớm ổn định sinh hoạt, bảo đảm hoạt động giáo dục trở lại bình thường từ đầu tuần tới.
Tại Gia Lai, trong ứng phó bão số 13, tỉnh đã phát huy hiệu quả phương châm “bốn tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ). Phương tiện cứu hộ, cứu nạn được chuẩn bị đầy đủ, từ xe chuyên dụng, máy phát điện đến xuồng cao su. Hậu cần được tổ chức bài bản, không để người dân thiếu ăn, thiếu thuốc trong thời điểm bão đổ bộ.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2025, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình biểu dương tỉnh Gia Lai đã rất quyết liệt trong việc di dời người dân trước cơn bão số 13, bảo đảm an toàn cho người dân. Đây là bài học chung cho các địa phương khác.
Tại đèo An Khê, tuyến giao thông huyết mạch nối Tây Nguyên với các xã, phường duyên hải miền trung, các tuyến đường bị sạt lở được ưu tiên khắc phục để bảo đảm lưu thông. Cùng thời điểm, lực lượng Điện lực Gia Lai cũng nỗ lực kiểm tra, khoanh vùng các điểm sự cố, khẩn trương khắc phục đường dây và trụ điện bị ảnh hưởng. “Điện lực Gia Lai đã huy động nhân lực tại chỗ 400 người, từ phía tây xuống thêm 60 người, hơn 40 xe chuyên dụng cẩu, tải, nâng để tập trung khắc phục. Tổng công ty Điện lực Miền Trung tiếp tục huy động thêm khoảng 250 nhân lực chuyên nghiệp từ 4 tỉnh miền trung vào hỗ trợ để khẩn trương khôi phục điện”, ông Thái Minh Châu, Giám đốc Công ty Điện lực Gia Lai cho biết. Ngoài ra, việc chi viện liên tỉnh của các Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Gia Lai, Đoàn Thanh niên, công an, quân đội đã kịp thời hỗ trợ người dân gặt lúa, thu hoạch hoa màu bị ngập, dọn dẹp nhà cửa, vệ sinh môi trường…
Bão số 13 là lời cảnh tỉnh về sự phức tạp, khó lường của thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt. Dù dự báo thay đổi liên tục, tỉnh Gia Lai vẫn giữ nguyên mức cảnh báo cao, không hạ thấp kịch bản ứng phó. Sự kiên định đó đã giúp địa phương không bị động, bất ngờ khi bão đổ bộ. Việc phối hợp liên ngành, liên cấp từ tỉnh đến xã, từ quân đội đến công an, từ điện lực đến y tế đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp công tác ứng phó và khắc phục hậu quả đạt hiệu quả cao. Mọi phương án đều xoay quanh mục tiêu bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân, thể hiện rõ tư duy “lấy dân làm trung tâm” trong quản lý rủi ro thiên tai.
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho biết, tỉnh đã xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai cấp xã, cập nhật thường xuyên để cảnh báo sớm, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, cũng như tăng cường huấn luyện lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai. Tỉnh cũng đề xuất hỗ trợ khẩn cấp 80 tỷ đồng từ Trung ương để khắc phục hậu quả. Đồng thời phát triển mô hình “nhà chống bão” cho hộ nghèo, vùng nguy cơ cao và đẩy mạnh tuyên truyền cộng đồng về kỹ năng ứng phó thiên tai.
