Trong khi đó, nhiều trường có quỹ đất, nhưng không có nguồn lực xây dựng ký túc xá, nhiều nhà đầu tư muốn xây dựng ký túc xá cho sinh viên thuê thì lại chưa có cơ chế.
Thiếu ký túc xá sinh viên
Trường đại học Y-Dược Thái Nguyên những năm gần đây đào tạo 9.000 sinh viên, chưa kể hàng nghìn học viên sau đại học, nhưng ký túc xá chỉ có khoảng 500 chỗ ở. Số còn lại phải tứ tán thuê bên ngoài. Ban Giám hiệu nhà trường thường xuyên liên hệ chính quyền cơ sở, công an địa bàn, tổ trưởng dân phố, các chủ nhà trọ để bảo đảm an ninh cho sinh viên ở trọ.
Em Hà Văn Sông, sinh viên năm thứ 3 Trường đại học Y-Dược Thái Nguyên đang thuê một phòng nhỏ, chỉ đủ kê một giường đơn, bàn học, tủ quần áo trong dãy phòng trọ cấp bốn tại tổ 11, phường Phan Đình Phùng. Sông chia sẻ: “Do kinh tế eo hẹp, em phải thuê phòng không có vệ sinh khép kín, mái lợp pro xi-măng nên mùa hè rất nóng, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập. Nếu được ở ký túc xá, em nghĩ mình sẽ có điều kiện sống tốt hơn thuê trọ ở ngoài”.
GS, TS Nguyễn Tiến Dũng, Hiệu trưởng Trường đại học Y-Dược Thái Nguyên cho biết: Diện tích trường chật hẹp, ký túc xá chỉ bố trí được chỗ ở cho tỷ lệ nhỏ sinh viên. Tiếp nhận Trường cao đẳng Y tế Thái Nguyên cuối năm 2025, chúng tôi tiến hành sửa chữa, cải tạo, nâng cấp các nhà ký túc xá với 2.000 chỗ ở, đến nay có tổng số 2.500 sinh viên được bố trí chỗ ở trong ký túc xá, nhưng cũng chỉ đáp ứng được khoảng hơn 20% nhu cầu của sinh viên.
Tương tự, Trường đại học Khoa học (thuộc Đại học Thái Nguyên) có hơn 16 nghìn sinh viên, trong đó các hệ đào tạo tập trung là 12 nghìn em, nhưng chỉ bố trí được 3 nhà ký túc xá cao 5 tầng, giải quyết chỗ ở cho 1.500 sinh viên. Từ năm học 2026-2027, Trường đại học Khoa học tiếp nhận Trường cao đẳng Luật miền bắc làm cơ sở 2 nên có thêm 2 nhà ký túc xá, có chỗ ở cho thêm 1.000 sinh viên. Nhưng vẫn còn hàng chục nghìn sinh viên phải đi thuê trọ ngoài.
Theo PGS, TS Nguyễn Văn Đăng, Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học, tới đây nhà trường sẽ tiếp tục phối hợp chính quyền địa phương giải phóng mặt bằng tại cơ sở 1 theo quy hoạch, đồng thời hoàn thiện quy hoạch cơ sở 2 để đầu tư xây dựng ký túc xá sinh viên.
Cần cơ chế thu hút đầu tư
Cứ đầu năm học mới, sinh viên nhiều trường thuộc Đại học Thái Nguyên, nhất là các trường có đông sinh viên lại đôn đáo tìm chỗ ở trọ giá cả hợp lý, tương đối bảo đảm an ninh và không quá xa trường. Nhiều sinh viên phải chuyển chỗ thuê trọ vài ba lần mỗi năm, năm sau giá thuê cao hơn năm trước. Do vậy, hầu hết sinh viên đều mong muốn được ở ký túc xá, vì có điện, nước ổn định, giá thuê phù hợp, được nhà trường bố trí nhân sự quản lý, bảo vệ an ninh.
PGS, TS Nguyễn Văn Đăng cho biết: “Khi hoàn thiện giải phóng mặt bằng cơ sở 1 và quy hoạch xong cơ sở 2, có diện tích dành để xây dựng ký túc xá, nhà trường phấn đấu đến năm 2030 giải quyết chỗ ở cho khoảng 40% sinh viên. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là nguồn lực có hạn, nếu không có sự đầu tư của Nhà nước thì rất khó đạt mục tiêu nêu trên. Thời gian qua, một số doanh nghiệp, nhà đầu tư quan tâm xây dựng ký túc xá trong khuôn viên nhà trường để cho sinh viên thuê ở ổn định, nhưng chưa có quy định hợp tác sử dụng tài sản công”. Trường đại học Y-Dược Thái Nguyên cũng mong muốn nhà đầu tư xây dựng ký túc xá tại cơ sở 2 tại Trường cao đẳng Y tế Thái Nguyên (cũ), nhưng chưa có quy định cụ thể của pháp luật.
Lãnh đạo nhiều trường đại học thuộc Đại học Thái Nguyên và các nhà đầu tư cho rằng, cơ quan chức năng cần nghiên cứu, tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách, quy định thu hút đầu tư xây dựng ký túc xá trên đất của các trường đại học một cách cụ thể, rõ ràng, ổn định, lâu dài, sát thực tế để giải quyết chỗ ở cho sinh viên.
Nếu cơ chế này được ban hành, nhiều ký túc xá cho sinh viên thuê với giá hợp lý có thể được xây dựng. Điều đó vừa phát huy nguồn lực xã hội để giải quyết chỗ ở cho sinh viên, vừa tháo gỡ khó khăn về kinh phí xây dựng ký túc xá cho nhiều trường hiện nay, đồng thời tránh lãng phí nguồn lực đất đai đã được quy hoạch làm ký túc xá nhưng nhiều năm qua chưa được triển khai.
