Đưa di sản phố cổ thành động lực phát triển (Tiếp theo và hết) (*)

Bài 5: Kỳ vọng về một trung tâm công nghiệp văn hóa

Phố cổ Hà Nội được ví là nơi "không thể không đến" với khách du lịch. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tài nguyên chưa được khai thác hết. Cùng với công tác bảo tồn, quận Hoàn Kiếm đang triển khai những biện pháp để từng bước trở thành "quận công nghiệp văn hóa" của Thủ đô.
Biểu diễn nghệ thuật truyền thống tại phố đi bộ trong khu phố cổ Hà Nội thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.
Biểu diễn nghệ thuật truyền thống tại phố đi bộ trong khu phố cổ Hà Nội thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Phố cổ đã và đang được triển khai các giá trị văn hóa để phát triển kinh tế và là khu vực kinh tế năng động của Thủ đô. Tuy nhiên vẫn cần có cách tiếp cận mới để khai thác hiệu quả hơn những giá trị này.

Đổi mới mạnh mẽ khai thác tài nguyên văn hóa

Khu phố cổ là nơi diễn ra các hoạt động du lịch, dịch vụ sôi động. Bên cạnh các điểm tham quan hấp dẫn, khách du lịch còn có thể thưởng thức nhiều loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian như: hát ca trù, hát xẩm, biểu diễn cải lương… Địa bàn phố cổ cũng là "thiên đường" của ẩm thực đường phố, là nơi có các phố nghề truyền thống, phố chuyên doanh các mặt hàng thủ công mỹ nghệ. Năm 2019, có 2,35 triệu lượt khách du lịch lưu trú trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, chủ yếu là khách quốc tế.

Trước yêu cầu mới của thực tiễn, để triển khai Chương trình 06/CTr-TU của Thành ủy về "Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch văn minh, giai đoạn 2021-2025" gắn với thực hiện Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Quận ủy Hoàn Kiếm đang triển khai xây dựng Kế hoạch thực hiện phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn quận giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo dự thảo Kế hoạch, việc khai thác, phát huy giá trị di sản phố cổ trong công nghiệp văn hóa nằm trong sự liên kết chặt chẽ với các không gian khác của quận Hoàn Kiếm. Các ngành công nghiệp văn hóa được tập trung phát triển gồm: Du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, nghề thủ công, quảng cáo, ẩm thực. Đối với du lịch, quận sẽ đẩy mạnh phát triển kinh tế đêm, các tua tham quan buổi tối; nâng cao chất lượng Đề án "Xây dựng một số nét văn hóa ứng xử của người dân Khu phố cổ", Đề án "Tổ chức lễ hội truyền thống trong khu phố cổ và khu vực chung quanh hồ Hoàn Kiếm". Tiếp tục tổ chức biểu diễn và bảo tồn âm nhạc truyền thống như: Ca trù, hát xẩm; tăng cường tổ chức các sự kiện, giao lưu các loại hình nghệ thuật dân gian… Đối với nghề thủ công, quận xây dựng đề án phát huy giá trị nghề truyền thống của "Phố nghề" gắn với phát triển du lịch, xây dựng mô hình gắn kết "Phố nghề" trên địa bàn quận với các làng nghề nguyên gốc tại các địa phương. Các giá trị ẩm thực đặc trưng của phố cổ được nghiên cứu, nâng tầm, nâng cao chất lượng tuyến phố "Văn hóa ẩm thực Việt Nam" tại phố Tống Duy Tân; xây dựng bản đồ chỉ dẫn địa lý về ẩm thực, món ngon, truyền thống phố cổ... Đối với kinh tế đêm, trên địa bàn sẽ hoàn thiện, phát triển sáu không gian mang tính động lực, gồm: Các không gian đi bộ trong Khu phố cổ, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, tuyến Phùng Hưng - Gầm Cầu, tuyến phố "Văn hóa ẩm thực Việt Nam" Tống Duy Tân-ngõ Hàng Bông, tuyến phố Tràng Tiền-Quảng trường Cách mạng tháng 8, Tuyến phố chuyên doanh, phố nghề truyền thống.

Về chủ trương phát triển Hoàn Kiếm thành quận công nghiệp văn hóa, Phó Giáo sư Bùi Hoài Sơn, Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho biết: "Việc định vị các ngành công nghiệp văn hóa như là hướng đi chính cho sự phát triển là một sáng kiến quan trọng, dựa trên những thế mạnh về giá trị văn hóa, cảnh quan và rất nhiều các dịch vụ phong phú khác của quận Hoàn Kiếm. Với hướng đi này, Hoàn Kiếm sẽ biến mình thành trung tâm của nghệ thuật, sáng tạo, di sản và các sự kiện tôn vinh những giá trị ấy. Điều này không chỉ cụ thể hóa Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy về công nghiệp văn hóa, mà còn phù hợp việc xây dựng Hà Nội trở thành Thành phố sáng tạo".

Tầm nhìn xa hơn cho phố cổ

Phố cổ được kỳ vọng là động lực đưa quận Hoàn Kiếm trở thành quận công nghiệp văn hóa của Thủ đô. Song, cơ sở để hình thành quận công nghiệp văn hóa chính là công tác bảo tồn. Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu cho rằng, cần đặc biệt quan tâm vun đắp các giá trị di sản phố cổ. Bởi đây là tài nguyên quý giá bảo đảm tính bền vững trong phát triển du lịch, là chất liệu khai thác để xây dựng nội dung cho các sản phẩm, dịch vụ du lịch trên địa bàn. Phó Giáo sư Đặng Văn Bài, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia cho biết: "Với tư cách là một bộ phận cấu thành của Thăng Long - Hà Nội suốt hàng nghìn năm hình thành và phát triển, khu phố cổ Hà Nội hoàn toàn xứng đáng được nâng cấp xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt... Khu Phố cổ nếu được nghiên cứu sâu, làm rõ các giá trị khoa học với tư cách là "phần thị" của Hoàng thành Thăng Long (khu vực thị dân gắn liền với hàng nghìn năm lịch sử với Hoàng thành Thăng Long), chúng ta hoàn toàn có khả năng bổ sung hồ sơ trình UNESCO vinh danh Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long gắn với Phố cổ Hà Nội". Việc vinh danh phố cổ sẽ tạo điều kiện để thực hiện công tác bảo tồn tốt hơn. Thành phố nên có Hội đồng tư vấn khoa học để tư vấn những vấn đề chuyên môn liên quan tới các hoạt động quản lý di sản văn hóa và tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch.

Phố cổ Hà Nội là nơi lưu giữ những nét văn hóa truyền thống đặc sắc nhất, tiêu biểu nhất cho Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến; đồng thời, cũng là động lực quan trọng để thành phố phát triển du lịch văn hóa nói riêng, công nghiệp văn hóa nói chung. Bởi vậy, Phó Giáo sư Bùi Hoài Sơn cho rằng, phát triển khu vực này thế nào để tương xứng với vị trí, tiềm năng là trăn trở chung của cả Hà Nội. Sáng kiến của quận Hoàn Kiếm về phát triển công nghiệp văn hóa sẽ là bài học cho các quận, huyện khác của Thủ đô trong việc phát triển công nghiệp văn hóa cụ thể và thực chất hơn, để Hà Nội thật sự xứng đáng với danh hiệu Thủ đô nghìn năm văn hiến, nơi hội tụ và tỏa sáng, tiêu biểu cho giá trị văn hóa và con người Việt Nam.

---------------------------------

(*) Xem Trang Hà Nội, Báo Nhân Dân từ số ra các ngày 19, 22, 26 và 29/7/2022.

Có thể bạn quan tâm

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh làm thủ tục.

Kết nối chính quyền, doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Nhằm đổi mới phương thức trao đổi giữa chính quyền và doanh nghiệp, Hà Nội vận hành hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung, giúp “rõ người, rõ việc”, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp. Đây là một giải pháp cụ thể trong cải cách hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Người dân xã Hát Môn đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa để gieo trồng vụ đông.

Tăng tốc sản xuất vụ đông

Sau vụ mùa, thời gian dành cho sản xuất vụ đông không còn nhiều, nhất là tại những địa phương vừa trải qua ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản. Nông dân Hà Nội đang khẩn trương thu hoạch vụ mùa, vệ sinh đồng ruộng, làm đất để kịp thời gieo trồng vụ đông.

Phối cảnh Điện Kính Thiên sau khi được phục hồi.

Hình mẫu về hợp tác trong bảo tồn di sản

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. 

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Triển khai các nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (gọi tắt là Luật Thủ đô 2026) về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định này. 

Người dân xã Suối Hai cùng nhau làm sạch đường làng ngõ xóm (Ảnh HỒNG LÊ)

Lan tỏa nếp sống xanh

Từ những buổi ra quân vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy hằng tuần, phong trào “Sáng-Xanh-Sạch-Đẹp” đang lan tỏa từ phố phường đến làng quê Hà Nội. Không chỉ làm sạch cảnh quan, những việc làm này còn góp phần hình thành ý thức tự giác, lối sống văn minh và trách nhiệm của mỗi người với môi trường sống chung.

Phố Nguyễn Tuân sau khi được mở rộng đã khang trang, giảm ùn tắc (Ảnh DUY KHÁNH)

Nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhờ cách làm chủ động, quyết liệt từ chỉ đạo, điều hành đến thực thi, cho nên dù chưa hết tháng 9, phường Thanh Xuân (Hà Nội) đã cơ bản hoàn thành, thậm chí vượt kế hoạch hai nhiệm vụ quan trọng, là giải ngân đầu tư công và thu ngân sách của cả năm 2026.

Các chuyên gia đề xuất thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số vẫn cần lấy di sản là trung tâm, nhưng cần cách “kể chuyện” mới để phù hợp với truyền thông đương đại.

Xây dựng thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số

Hà Nội được định hướng trở thành đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa của châu lục và thế giới trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh đó, xây dựng thương hiệu Hà Nội phù hợp với thời kỳ mới là yêu cầu cấp thiết.

Công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại xã Quảng Bị.

Hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Sau gần hai tháng nỗ lực, đến ngày 23/9, Thành phố Hà Nội đã hoàn thành công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 230 nghĩa trang trên địa bàn, sớm hoàn thành kế hoạch đề ra.

Tăng tính thiết kế cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ

Khâu thiết kế sản phẩm vẫn là thách thức không nhỏ đối với các nghệ nhân, làng nghề và doanh nghiệp sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ. Để cải thiện chất lượng, Hà Nội tổ chức các cuộc thi thiết kế mẫu mã, góp phần thúc đẩy nghệ nhân đổi mới, bám sát xu hướng công nghiệp văn hóa và nhu cầu thị trường.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng tặng quà học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường tiểu học Thiên Đức, xã Phù Đổng (Ảnh THÁI QUANG)

Cho những đêm hội trăng rằm thêm vui

Những ngày này, từ phố phường đến các miền quê Hà Nội, không khí Trung thu đang rộn ràng khắp nơi. Tiếng trống hội, tiếng múa lân hòa cùng sắc đèn ông sao... tạo nên một mùa trăng đầy sắc màu. Sự quan tâm, chăm lo của cấp ủy, chính quyền các cấp đã góp phần mang đến cho thiếu nhi những đêm hội trăng rằm vui tươi và ý nghĩa.

Trung tâm Văn hóa, nghệ thuật số 22 phố Hàng Buồm rực rỡ với những loại đèn Trung thu xưa được phục dựng.

Sức sống mới của Trung thu xưa

Ở Hà Nội, có một địa chỉ chất Trung thu xưa luôn “đậm đặc” nhất, đó là phố cổ Hà Nội. Những không gian văn hóa tại đây sinh động với đèn lồng, đèn ông sao, con giống dân gian, tiến sĩ giấy, ngựa giấy, đồ chơi linh vật xưa... Đặc biệt hơn, những nét đẹp Trung thu được hồi sinh cùng giới trẻ.