Đưa di sản phố cổ thành động lực phát triển (Tiếp theo và hết) (*)

Bài 5: Kỳ vọng về một trung tâm công nghiệp văn hóa

Phố cổ Hà Nội được ví là nơi "không thể không đến" với khách du lịch. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tài nguyên chưa được khai thác hết. Cùng với công tác bảo tồn, quận Hoàn Kiếm đang triển khai những biện pháp để từng bước trở thành "quận công nghiệp văn hóa" của Thủ đô.
Biểu diễn nghệ thuật truyền thống tại phố đi bộ trong khu phố cổ Hà Nội thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.
Biểu diễn nghệ thuật truyền thống tại phố đi bộ trong khu phố cổ Hà Nội thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Phố cổ đã và đang được triển khai các giá trị văn hóa để phát triển kinh tế và là khu vực kinh tế năng động của Thủ đô. Tuy nhiên vẫn cần có cách tiếp cận mới để khai thác hiệu quả hơn những giá trị này.

Đổi mới mạnh mẽ khai thác tài nguyên văn hóa

Khu phố cổ là nơi diễn ra các hoạt động du lịch, dịch vụ sôi động. Bên cạnh các điểm tham quan hấp dẫn, khách du lịch còn có thể thưởng thức nhiều loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian như: hát ca trù, hát xẩm, biểu diễn cải lương… Địa bàn phố cổ cũng là "thiên đường" của ẩm thực đường phố, là nơi có các phố nghề truyền thống, phố chuyên doanh các mặt hàng thủ công mỹ nghệ. Năm 2019, có 2,35 triệu lượt khách du lịch lưu trú trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, chủ yếu là khách quốc tế.

Trước yêu cầu mới của thực tiễn, để triển khai Chương trình 06/CTr-TU của Thành ủy về "Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch văn minh, giai đoạn 2021-2025" gắn với thực hiện Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Quận ủy Hoàn Kiếm đang triển khai xây dựng Kế hoạch thực hiện phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn quận giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo dự thảo Kế hoạch, việc khai thác, phát huy giá trị di sản phố cổ trong công nghiệp văn hóa nằm trong sự liên kết chặt chẽ với các không gian khác của quận Hoàn Kiếm. Các ngành công nghiệp văn hóa được tập trung phát triển gồm: Du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, nghề thủ công, quảng cáo, ẩm thực. Đối với du lịch, quận sẽ đẩy mạnh phát triển kinh tế đêm, các tua tham quan buổi tối; nâng cao chất lượng Đề án "Xây dựng một số nét văn hóa ứng xử của người dân Khu phố cổ", Đề án "Tổ chức lễ hội truyền thống trong khu phố cổ và khu vực chung quanh hồ Hoàn Kiếm". Tiếp tục tổ chức biểu diễn và bảo tồn âm nhạc truyền thống như: Ca trù, hát xẩm; tăng cường tổ chức các sự kiện, giao lưu các loại hình nghệ thuật dân gian… Đối với nghề thủ công, quận xây dựng đề án phát huy giá trị nghề truyền thống của "Phố nghề" gắn với phát triển du lịch, xây dựng mô hình gắn kết "Phố nghề" trên địa bàn quận với các làng nghề nguyên gốc tại các địa phương. Các giá trị ẩm thực đặc trưng của phố cổ được nghiên cứu, nâng tầm, nâng cao chất lượng tuyến phố "Văn hóa ẩm thực Việt Nam" tại phố Tống Duy Tân; xây dựng bản đồ chỉ dẫn địa lý về ẩm thực, món ngon, truyền thống phố cổ... Đối với kinh tế đêm, trên địa bàn sẽ hoàn thiện, phát triển sáu không gian mang tính động lực, gồm: Các không gian đi bộ trong Khu phố cổ, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, tuyến Phùng Hưng - Gầm Cầu, tuyến phố "Văn hóa ẩm thực Việt Nam" Tống Duy Tân-ngõ Hàng Bông, tuyến phố Tràng Tiền-Quảng trường Cách mạng tháng 8, Tuyến phố chuyên doanh, phố nghề truyền thống.

Về chủ trương phát triển Hoàn Kiếm thành quận công nghiệp văn hóa, Phó Giáo sư Bùi Hoài Sơn, Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho biết: "Việc định vị các ngành công nghiệp văn hóa như là hướng đi chính cho sự phát triển là một sáng kiến quan trọng, dựa trên những thế mạnh về giá trị văn hóa, cảnh quan và rất nhiều các dịch vụ phong phú khác của quận Hoàn Kiếm. Với hướng đi này, Hoàn Kiếm sẽ biến mình thành trung tâm của nghệ thuật, sáng tạo, di sản và các sự kiện tôn vinh những giá trị ấy. Điều này không chỉ cụ thể hóa Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy về công nghiệp văn hóa, mà còn phù hợp việc xây dựng Hà Nội trở thành Thành phố sáng tạo".

Tầm nhìn xa hơn cho phố cổ

Phố cổ được kỳ vọng là động lực đưa quận Hoàn Kiếm trở thành quận công nghiệp văn hóa của Thủ đô. Song, cơ sở để hình thành quận công nghiệp văn hóa chính là công tác bảo tồn. Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu cho rằng, cần đặc biệt quan tâm vun đắp các giá trị di sản phố cổ. Bởi đây là tài nguyên quý giá bảo đảm tính bền vững trong phát triển du lịch, là chất liệu khai thác để xây dựng nội dung cho các sản phẩm, dịch vụ du lịch trên địa bàn. Phó Giáo sư Đặng Văn Bài, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia cho biết: "Với tư cách là một bộ phận cấu thành của Thăng Long - Hà Nội suốt hàng nghìn năm hình thành và phát triển, khu phố cổ Hà Nội hoàn toàn xứng đáng được nâng cấp xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt... Khu Phố cổ nếu được nghiên cứu sâu, làm rõ các giá trị khoa học với tư cách là "phần thị" của Hoàng thành Thăng Long (khu vực thị dân gắn liền với hàng nghìn năm lịch sử với Hoàng thành Thăng Long), chúng ta hoàn toàn có khả năng bổ sung hồ sơ trình UNESCO vinh danh Di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long gắn với Phố cổ Hà Nội". Việc vinh danh phố cổ sẽ tạo điều kiện để thực hiện công tác bảo tồn tốt hơn. Thành phố nên có Hội đồng tư vấn khoa học để tư vấn những vấn đề chuyên môn liên quan tới các hoạt động quản lý di sản văn hóa và tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch.

Phố cổ Hà Nội là nơi lưu giữ những nét văn hóa truyền thống đặc sắc nhất, tiêu biểu nhất cho Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến; đồng thời, cũng là động lực quan trọng để thành phố phát triển du lịch văn hóa nói riêng, công nghiệp văn hóa nói chung. Bởi vậy, Phó Giáo sư Bùi Hoài Sơn cho rằng, phát triển khu vực này thế nào để tương xứng với vị trí, tiềm năng là trăn trở chung của cả Hà Nội. Sáng kiến của quận Hoàn Kiếm về phát triển công nghiệp văn hóa sẽ là bài học cho các quận, huyện khác của Thủ đô trong việc phát triển công nghiệp văn hóa cụ thể và thực chất hơn, để Hà Nội thật sự xứng đáng với danh hiệu Thủ đô nghìn năm văn hiến, nơi hội tụ và tỏa sáng, tiêu biểu cho giá trị văn hóa và con người Việt Nam.

---------------------------------

(*) Xem Trang Hà Nội, Báo Nhân Dân từ số ra các ngày 19, 22, 26 và 29/7/2022.

Có thể bạn quan tâm

Thúc đẩy kinh tế thể thao

Những sự kiện thể thao thu hút lượng lớn vận động viên, huấn luyện viên và khán giả đang diễn ra với tần suất ngày một dày đặc hơn tại Hà Nội.

Một buổi đọc sách của các em nhỏ xã Liên Minh tại Thư viện Hạnh phúc.

Thư viện Hạnh phúc lan tỏa văn hóa đọc

Từ một không gian đọc sách miễn phí được thành lập tháng 7/2022 với 11 thành viên ban đầu, Thư viện Hạnh phúc tại xã Liên Minh (Hà Nội) do chị Trần Thị Ngọc Thúy và các thành viên sáng lập đã dần trở thành điểm sinh hoạt văn hóa.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm (Ảnh Ngọc Anh)

Xử lý nghiêm vi phạm an toàn cháy, nổ

Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn Thành phố Hà Nội đạt nhiều kết quả tích cực khi đã giảm được hơn 35% số vụ cháy.

Khu nhà ở xã hội Ecohome 1, phường Đông Ngạc, Hà Nội (Ảnh ĐỖ TÂM)

Tiên phong kiến tạo quỹ nhà ở cho thuê

Phát triển quỹ nhà ở cho thuê là hướng đi căn cơ, dài hạn nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt chỗ ở hiện nay, đồng thời tạo sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển nhà ở của Thành phố Hà Nội.

Khách tham quan xem hoạt cảnh về đồng chí Trần Bình, một tấm gương ngời sáng về đạo đức cách mạng của người chiến sĩ Công an nhân dân trong khai mạc trưng bày tổ chức vào ngày 12/8.

“Tâm son, chí thép” của người chiến sĩ Công an nhân dân

Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công cũng chính là ngày lực lượng Công an nhân dân ra đời. 81 năm xây dựng, trưởng thành, các chiến sĩ công an đã có nhiều đóng góp và hy sinh vì sự nghiệp giải phóng, xây dựng, phát triển đất nước và bình yên cuộc sống.

Phiên livestream quảng bá du lịch, các sản phẩm OCOP của xã Đoài Phương thu hút hơn 600 người xem trực tiếp.

Chuyển đổi số gắn với thực tiễn cơ sở

Thay vì phải đến cửa hàng, cầm tiền mặt để mua sắm như trước, nhiều người dân phường Xuân Phương (Hà Nội) giờ đây chỉ cần mở điện thoại, theo dõi một phiên livestream, lựa chọn sản phẩm, quét mã QR để thanh toán và nhận hàng ngay tại nhà.

Điểm trung chuyển đón, trả khách trên phố Bà Triệu (Ảnh TRÍ DŨNG)

Giải bài toán giao thông tĩnh cho Vùng phát thải thấp

Ban Đô thị Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã khảo sát về hệ thống các điểm trông giữ xe và việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh trên địa bàn thành phố. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm thực hiện Vùng phát thải thấp.

Lực lượng chức năng tham gia hộ đê hữu sông Cầu, địa bàn xã Đa Phúc, năm 2025 (Ảnh MINH ANH)

Tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dự báo tình hình thời tiết trên địa bàn Thành phố Hà Nội thời gian tới tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố cực đoan, khó lường. Thành phố đang chủ động, tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai.

Một tiết học của các em học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ (phường Giảng Võ).

Sẵn sàng bước vào năm học mới

Năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao đối với ngành giáo dục và đào tạo Thủ đô. Đây là năm học đầu tiên Hà Nội thực hiện sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ mới về chương trình giáo dục, chuyển đổi số...

Chú trọng đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thời gian qua, công tác đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo được các cấp, ngành Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm và thực hiện hiệu quả. Nhờ đó, thành phố đã giải quyết được nhiều việc mới, việc khó, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, góp phần quan trọng phát triển Thủ đô.

Phụ nữ xã Chuyên Mỹ thu gom phế liệu gây quỹ giúp đỡ người khó khăn.

Nhịp cầu gắn kết yêu thương

Biến phế liệu thành nguồn quỹ giúp đỡ người khó khăn, những mô hình “Biến rác thành tiền” ở nhiều địa phương của Hà Nội đồng thời còn tạo nên một giá trị bền vững hơn là hình thành thói quen sống xanh, khơi dậy tinh thần sẻ chia và vun đắp trách nhiệm cộng đồng từ những việc làm giản dị mỗi ngày.

Một buổi liên hoan tại lớp của các em học sinh trường Trung học cơ sở Thạch Bàn (phường Long Biên, Hà Nội).

Kiểm soát an toàn thực phẩm học đường bằng công nghệ

Từ năm học 2026-2027, thành phố Hà Nội triển khai Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức bữa ăn bán trú. Thông qua hệ thống này, thành phố mong muốn chăm lo tốt hơn cho sự phát triển thể chất của học sinh Thủ đô.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Tam Hưng kiểm tra, đôn đốc công tác làm sạch dữ liệu đất đai trên địa bàn (Ảnh NGỌC ÁNH)

Nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu đất đai

Xã Tam Hưng (Hà Nội) đang tập trung lực lượng làm việc ba ca, chia nhiều mũi đến các hộ gia đình, quyết tâm hoàn thành chiến dịch “45 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai”. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xã nâng cao hơn nữa công tác quản lý đất đai trên địa bàn.

Festival đã đem đến những màn trình diễn ấn tượng và giới thiệu nhiều nét tinh hoa của nền võ học Thăng Long-Hà Nội, võ học Việt Nam.

Phát huy tinh thần thượng võ Thăng Long-Hà Nội

Những màn trình diễn võ thuật trong Festival Võ thuật quốc tế 2026 tổ chức cuối tuần qua tại di tích Hoàng thành Thăng Long đã tôn vinh tinh thần thượng võ của Thăng Long-Hà Nội. Thành phố Hà Nội mong muốn tạo ra một sự kiện võ thuật quốc tế quy mô lớn, góp phần thiết thực phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuyến cống thoát nước thuộc Dự án xây dựng tuyến mương Việt Hưng-Cầu Bây tại phường Long Biên, Hà Nội. (Ảnh BẢO LONG)

Đầu tư hệ thống thoát nước theo quy hoạch

Với quyết tâm đẩy nhanh tiến độ cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, công tác thoát nước của Hà Nội sẽ được đầu tư theo hướng thông minh, đồng bộ và gắn với thực thi quy hoạch.

Hiệu quả bước đầu trong triển khai vùng phát thải thấp

Sau hơn một tháng triển khai, đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1, Thành phố Hà Nội được đông đảo người dân đồng thuận, ủng hộ. Ý thức bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng phương tiện xanh để giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí từng bước được nâng cao.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra thực địa Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh, Hà Nội (Ảnh: VIẾT THÀNH)

Gia hạn thời gian hoàn thiện điều kiện khởi công Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và 5 dự án lớn khác

Ngày 10/8, tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa 17 đã thông qua Nghị quyết về việc gia hạn thời hạn hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình đối với 6 dự án đầu tư triển khai theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng (giữa) kiểm tra tiến độ dự án Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội (Ảnh HỒNG THÁI)

Tăng tốc hai dự án khu công nghệ trọng điểm

Thành phố Hà Nội đang thực hiện nhiều giải pháp đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong đó, thành phố tập trung đẩy nhanh giải phóng mặt bằng để đưa hai khu công nghệ cao quan trọng sớm đi vào hoạt động.

Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại Điểm Y tế Thạch Bàn, Trạm Y tế phường Long Biên, Hà Nội.

Hóa giải áp lực bằng cơ chế đặc thù cho “kinh tế bạc”

Với điểm tựa pháp lý là Luật Thủ đô, Hà Nội là địa phương đi đầu cả nước trong việc luật hóa và thí điểm cơ chế phát triển “kinh tế bạc”, giải pháp mang tính thích ứng, đồng thời chuyển hóa áp lực già hóa dân số thành động lực cho tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm trật tự xây dựng.

Hiểu đúng về miễn giấy phép xây dựng

Thành phố Hà Nội đang thí điểm miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ, tiến tới chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu, tạo đột phá trong cải cách thủ tục hành chính.

Chống buôn lậu qua đường hàng không

Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đứng thứ nhất về số lượng hàng hóa xuất nhập khẩu và đứng thứ hai về lưu lượng hành khách xuất nhập cảnh trên toàn quốc. Cùng với đó, các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua cửa khẩu này có chiều hướng gia tăng với các thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp.

Minh bạch bữa ăn học đường

Nhằm giải quyết điểm nghẽn về nguy cơ mất an toàn bữa ăn bán trú trong các cơ sở giáo dục, Thành phố Hà Nội đang đưa ra nhiều giải pháp đồng bộ từ phân định thẩm quyền, đầu tư cơ sở vật chất đến ứng dụng công nghệ giám sát để triển khai ngay khi bước vào năm học mới 2026-2027.