Anh-EU cài đặt lại quan hệ trong bối cảnh thế giới đầy biến động

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố các ưu tiên cho hội nghị thượng đỉnh thường niên đầu tiên giữa Anh và EU nhằm tái thiết quan hệ sau nhiều năm căng thẳng hậu Brexit, với an ninh là trọng tâm hàng đầu. Sau quá trình chia tách kéo dài và tốn kém giữa Anh và EU, hai bên đang dần xích lại gần nhau để thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động.
Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu họp báo ngày 16/9/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu họp báo ngày 16/9/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hội đồng châu Âu xác nhận nhà ngoại giao hàng đầu của EU, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại Kaja Kallas sẽ tham gia hội nghị cùng với Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, trong khi phía Anh là Thủ tướng Keir Starmer.

Quốc phòng và an ninh là ưu tiên hàng đầu tại hội nghị, nơi Anh và EU hy vọng sẽ ký một hiệp định an ninh. Hai bên cũng dự định tái khẳng định cam kết hợp tác trong các vấn đề chiến lược và địa chính trị, cũng như tăng cường hợp tác về chính sách đối ngoại và an ninh trong một tuyên bố chung.

Hội nghị diễn ra vào ngày 19/5 tại London, sẽ thảo luận các biện pháp kiểm dịch động thực vật, an ninh nội bộ và hình sự, hệ thống giao dịch khí thải, cũng như vấn đề di cư. Hai bên sẽ thúc đẩy khai thác thêm tiềm năng của hiệp định thương mại và hợp tác hiện tại giữa Anh và EU. Ngoài ra, sẽ thảo luận vấn đề ngư nghiệp và hợp tác năng lượng, hai lĩnh vực mà các thỏa thuận hiện tại sẽ hết hạn vào tháng 6/2026 và cần được đổi mới hoặc thay thế.

Trước hội nghị, Chính phủ Anh và EU thúc đẩy tiến trình đàm phán về chương trình di chuyển cho thanh niên, cho phép công dân dưới 30 tuổi của hai bên cư trú và làm việc tại lãnh thổ đối phương trong thời hạn tối đa 3 năm.

Đây là một phần trong nỗ lực tái thiết quan hệ giữa Anh và EU thời hậu Brexit (Anh rời EU). EU mong muốn cho phép công dân từ 18-30 tuổi được học tập và làm việc tại lãnh thổ Anh.

Phía Anh cho rằng vẫn có thể xem xét các chương trình mang tính “kiểm soát” như vậy vì không ảnh hưởng đến lập trường về việc không quay trở lại quy chế tự do đi lại của lao động EU sau Brexit. Anh cũng lưu ý, hiện nước này đã có thỏa thuận với 13 quốc gia ngoài EU về chương trình di chuyển thanh niên.

Bộ trưởng Nội vụ Anh Yvette Cooper để ngỏ khả năng nước này hướng đến một chương trình áp dụng chính sách “một vào, một ra”, để không làm tăng nhập cư ròng vốn là mục tiêu then chốt của Xứ sở Sương mù. Giới chức Anh kỳ vọng Thủ tướng Starmer sẽ cùng các lãnh đạo EU cam kết mở ra các cuộc đàm phán về nhiều lĩnh vực hợp tác, trong đó có thị thực thanh niên.

Hội nghị thượng đỉnh thường niên đầu tiên giữa EU và Anh hậu Brexit được xem là một bước ngoặt quan trọng trong bối cảnh thế giới đang trải qua nhiều biến động sâu sắc, đặc biệt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Cả EU và Anh đều bày tỏ mong muốn thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn, nhất là trong lĩnh vực quốc phòng, khi ngày càng xuất hiện nhiều nghi ngại về mức độ cam kết của Mỹ đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và an ninh của châu Âu.

Các quan chức kỳ vọng hội nghị ngày 19/5 là cơ hội để hai bên “mở đường” cho một hiệp ước quốc phòng và an ninh song phương. Bà von der Leyen cũng đã gợi ý Anh có thể tham gia chương trình quốc phòng chung SAFE của EU - một quỹ trị giá 150 tỷ euro nhằm tài trợ cho việc mua sắm vũ khí và thiết bị quân sự như tên lửa, thiết bị bay không người lái, pháo binh và đạn dược.

Dù không có khả năng Anh sẽ quay lại thị trường chung EU, liên minh thuế quan hay khôi phục quyền tự do đi lại, hội nghị thượng đỉnh sắp tới được kỳ vọng sẽ là cột mốc quan trọng trong nỗ lực tái thiết lập một mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa Anh và EU.

Có thể bạn quan tâm

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.