Anh-EU cài đặt lại quan hệ trong bối cảnh thế giới đầy biến động

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố các ưu tiên cho hội nghị thượng đỉnh thường niên đầu tiên giữa Anh và EU nhằm tái thiết quan hệ sau nhiều năm căng thẳng hậu Brexit, với an ninh là trọng tâm hàng đầu. Sau quá trình chia tách kéo dài và tốn kém giữa Anh và EU, hai bên đang dần xích lại gần nhau để thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động.
Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu họp báo ngày 16/9/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu họp báo ngày 16/9/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hội đồng châu Âu xác nhận nhà ngoại giao hàng đầu của EU, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại Kaja Kallas sẽ tham gia hội nghị cùng với Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, trong khi phía Anh là Thủ tướng Keir Starmer.

Quốc phòng và an ninh là ưu tiên hàng đầu tại hội nghị, nơi Anh và EU hy vọng sẽ ký một hiệp định an ninh. Hai bên cũng dự định tái khẳng định cam kết hợp tác trong các vấn đề chiến lược và địa chính trị, cũng như tăng cường hợp tác về chính sách đối ngoại và an ninh trong một tuyên bố chung.

Hội nghị diễn ra vào ngày 19/5 tại London, sẽ thảo luận các biện pháp kiểm dịch động thực vật, an ninh nội bộ và hình sự, hệ thống giao dịch khí thải, cũng như vấn đề di cư. Hai bên sẽ thúc đẩy khai thác thêm tiềm năng của hiệp định thương mại và hợp tác hiện tại giữa Anh và EU. Ngoài ra, sẽ thảo luận vấn đề ngư nghiệp và hợp tác năng lượng, hai lĩnh vực mà các thỏa thuận hiện tại sẽ hết hạn vào tháng 6/2026 và cần được đổi mới hoặc thay thế.

Trước hội nghị, Chính phủ Anh và EU thúc đẩy tiến trình đàm phán về chương trình di chuyển cho thanh niên, cho phép công dân dưới 30 tuổi của hai bên cư trú và làm việc tại lãnh thổ đối phương trong thời hạn tối đa 3 năm.

Đây là một phần trong nỗ lực tái thiết quan hệ giữa Anh và EU thời hậu Brexit (Anh rời EU). EU mong muốn cho phép công dân từ 18-30 tuổi được học tập và làm việc tại lãnh thổ Anh.

Phía Anh cho rằng vẫn có thể xem xét các chương trình mang tính “kiểm soát” như vậy vì không ảnh hưởng đến lập trường về việc không quay trở lại quy chế tự do đi lại của lao động EU sau Brexit. Anh cũng lưu ý, hiện nước này đã có thỏa thuận với 13 quốc gia ngoài EU về chương trình di chuyển thanh niên.

Bộ trưởng Nội vụ Anh Yvette Cooper để ngỏ khả năng nước này hướng đến một chương trình áp dụng chính sách “một vào, một ra”, để không làm tăng nhập cư ròng vốn là mục tiêu then chốt của Xứ sở Sương mù. Giới chức Anh kỳ vọng Thủ tướng Starmer sẽ cùng các lãnh đạo EU cam kết mở ra các cuộc đàm phán về nhiều lĩnh vực hợp tác, trong đó có thị thực thanh niên.

Hội nghị thượng đỉnh thường niên đầu tiên giữa EU và Anh hậu Brexit được xem là một bước ngoặt quan trọng trong bối cảnh thế giới đang trải qua nhiều biến động sâu sắc, đặc biệt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Cả EU và Anh đều bày tỏ mong muốn thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn, nhất là trong lĩnh vực quốc phòng, khi ngày càng xuất hiện nhiều nghi ngại về mức độ cam kết của Mỹ đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và an ninh của châu Âu.

Các quan chức kỳ vọng hội nghị ngày 19/5 là cơ hội để hai bên “mở đường” cho một hiệp ước quốc phòng và an ninh song phương. Bà von der Leyen cũng đã gợi ý Anh có thể tham gia chương trình quốc phòng chung SAFE của EU - một quỹ trị giá 150 tỷ euro nhằm tài trợ cho việc mua sắm vũ khí và thiết bị quân sự như tên lửa, thiết bị bay không người lái, pháo binh và đạn dược.

Dù không có khả năng Anh sẽ quay lại thị trường chung EU, liên minh thuế quan hay khôi phục quyền tự do đi lại, hội nghị thượng đỉnh sắp tới được kỳ vọng sẽ là cột mốc quan trọng trong nỗ lực tái thiết lập một mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa Anh và EU.

Có thể bạn quan tâm

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng.