Khởi đầu của một giấc mơ
Lớn lên trong thời kỳ đất nước còn nhiều khó khăn cuối những năm 1970, Nguyễn Nam Liên bước vào nghề phi công với khát vọng chinh phục bầu trời trên những cánh bay của Không quân Việt Nam. Năm 1993, ông trở thành một trong số ít cơ trưởng lái ATR 72 và đặc biệt là người trẻ nhất khi chưa từng qua kinh nghiệm với dòng máy bay của Liên Xô (cũ). Một năm sau, ông lại ghi dấu ấn bằng việc trở thành một trong ba cơ trưởng đầu tiên lái A320. Từ năm 2003, ông tiếp tục gắn bó với Boeing 777, rồi chuyển sang Boeing 787 Dreamliner - biểu tượng hiện đại nhất của Vietnam Airlines.
Một ngày cuối tuần tháng 6/2026, chiếc Boeing 787 Dreamliner từ Hà Nội hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất, là chuyến bay cuối cùng khép lại sự nghiệp phi công của ông. Khoảnh khắc bánh máy bay chạm đất và khi cánh cửa buồng lái khép lại, ông rời khỏi phi trường trong vòng tay đồng nghiệp, gia đình đã có mặt để chào đón ông - người phi công chính thức nghỉ hưu ở tuổi 65.
Điều khiến chuyến bay ấy trở nên đặc biệt hơn chính là lời chào cuối cùng của cơ trưởng Nguyễn Nam Liên. Trong khoang lái, giọng nói trầm ấm của ông vang lên, mang theo sự xúc động. Ông tự giới thiệu bản thân, rồi chia sẻ đôi lời tâm sự với hành khách, những người ông may mắn được phục vụ trong hành trình cuối cùng của sự nghiệp. Đó cũng là lời chia tay với cả bầu trời sau 45 năm cống hiến.
Giọng nói ấy, bình thường vốn dứt khoát và điềm tĩnh, nay lại mang một sắc thái khác thường, vừa tự hào, vừa nghẹn ngào. Ông nói rằng, đây là chuyến bay đặc biệt nhất trong cuộc đời mình, bởi nó đánh dấu cột mốc khép lại hơn hai phần ba cuộc đời gắn bó với nghề phi công.
Một đời tận hiến
Từ thuở thiếu thời, ông đã nuôi dưỡng giấc mơ bay, để rồi cả cuộc đời gắn liền với đôi cánh và những tầng mây. Ông bắt đầu hành trình của mình trong màu áo lính, là giảng viên bay tại Trường Sĩ quan Không quân Nha Trang. Đó là những năm tháng rèn luyện khắc nghiệt, ý chí và bản lĩnh được tôi luyện cùng tiếng động cơ rền vang. Đến năm 1990, ông chuyển sang hàng không dân dụng, trở thành cơ trưởng và giáo viên huấn luyện tại Đoàn bay 919 - Tổng công ty Hàng không Việt Nam. Từ năm 2009 đến 2022, ông đảm nhiệm cương vị Tổng Giám đốc kiêm Hiệu trưởng Trường Phi công Bay Việt. Nhìn lại hành trình bay của mình, cơ trưởng Nguyễn Nam Liên đã ghi dấu một cột mốc đáng tự hào: Gần 24.500 giờ bay, gần 8.000 chuyến bay tuyệt đối an toàn. Ông đã chuyên chở hàng triệu hành khách từ mọi miền đất nước đến khắp năm châu.
Tháng 9/2025, bầu trời châu Âu trải dài trước mắt cơ trưởng Nguyễn Nam Liên như một thử thách định mệnh. Chuyến bay VN30 từ Frankfurt về TP Hồ Chí Minh tưởng chừng sẽ là một hành trình bình thường, nhưng chỉ trong khoảnh khắc, mọi thứ thay đổi. Một hành khách Việt Nam bất ngờ thổ huyết, tính mạng treo lơ lửng giữa ranh giới mong manh. Trong khoang lái, người cơ trưởng giàu kinh nghiệm không cho phép mình chần chừ. Quyết định hạ cánh khẩn cấp xuống Thổ Nhĩ Kỳ được đưa ra nhanh như một nhịp tim và chính sự quả cảm ấy đã cứu sống một con người.
Chia tay với bầu trời…
Bốn mươi lăm năm, một quãng đường dài hơn hai phần ba đời người, từ khoang lái, Cơ trưởng Nguyễn Nam Liên nói: “Tôi đã sống cùng bầu trời, cùng những chuyến bay, cùng tiếng động cơ rì rầm như nhịp tim của chính mình. Trong suốt hành trình ấy, tôi không chỉ là một phi công, mà còn là một người bạn đồng hành thầm lặng của hàng triệu hành khách. Mỗi ánh mắt tin cậy, mỗi nụ cười an tâm khi máy bay chạm đất an toàn, đều là món quà vô giá mà tôi mang theo trong trái tim. Giờ đây, khi phải nói lời chia tay với bầu trời, cảm giác trong tôi như cánh chim bị níu lại dưới mặt đất, như con cá rời xa đại dương, như một nửa linh hồn lặng lẽ khuyết đi. Nhưng chính trong khoảnh khắc tưởng chừng đầy mất mát ấy, tôi lại nhận được một bất ngờ ngọt ngào, đó là những lời chúc mừng, sẻ chia, trân trọng từ biết bao hành khách gần xa. Những lời động viên ấy đã khiến tôi nhận ra rằng, đôi cánh của mình chưa bao giờ bay trong cô đơn.
Tôi vốn chỉ là một phi công bình dị như con ong thợ nhỏ bé trong đàn ong rộng lớn. Không chức quyền, không hào quang, chỉ có đôi cánh miệt mài bay qua bao mùa mưa nắng. Vậy mà chính sự hiện diện của các bạn đã khiến hành trình ấy trở nên rực rỡ, khiến đôi cánh ấy mang theo ý nghĩa lớn lao hơn cả sự nghiệp.
Xin được cúi đầu cảm tạ tất cả, những hành khách đã tin tưởng, đã đồng hành, đã trao cho tôi niềm hạnh phúc được sống trọn vẹn với khát vọng bay. Lời tri ân này như nhịp tim của tôi gửi về bầu trời, như một vệt sáng dài bất tận của chuyến bay ký ức.
Và tôi tin rằng, dù đôi cánh đã khép lại, tình cảm ấy vẫn còn mãi. Nó sẽ tiếp tục bay trên bầu trời xanh và bay trong lòng người như một lời hẹn ước rằng, sự gắn bó giữa phi công và hành khách…”.
Cơ trưởng Nguyễn Nam Liên là con trai của ông Lý Văn Sáu (Nguyễn Bá Đàn 5/11/1924 - 30/4/2012), là nhà báo, nhà ngoại giao, cố vấn và người phát ngôn xuất sắc của Chính phủ lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Hội nghị Paris, Tổng Biên tập Đài Truyền hình Trung ương (1978-1980).
