4 nhóm chính sách trong dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi)

Nâng cao hiệu quả cho vay vốn tạo việc làm

Ngày 9/3, tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Cục Việc làm (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) tổ chức hội nghị triển khai thực hiện nhiệm vụ thuộc lĩnh vực việc làm năm 2023.

Thứ trưởng Lao động-Thương binh và Xã hội Lê Văn Thanh chủ trì hội nghị, với sự tham gia của lãnh đạo Cục Việc làm, đại diện các sở lao động-thương binh và xã hội, trung tâm dịch vụ việc làm của 27 tỉnh, thành phố khu vực phía bắc.

Hội nghị triển khai thực hiện nhiệm vụ thuộc lĩnh vực việc làm năm 2023 tại Phú Thọ.

Thông tin từ Cục Việc làm cho biết, trong năm 2022, ngành lao động-thương binh và xã hội đã phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả cho vay vốn tạo việc làm từ Quỹ quốc gia về việc làm và các nguồn tín dụng ưu đãi khác; chương trình cho vay giải quyết việc làm theo Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 30/1/2022 của Chính phủ.

Cụ thể, doanh số cho vay đạt hơn 35,5 nghìn tỷ đồng, góp phần hỗ trợ tạo, duy trì và mở rộng việc làm cho hơn 1,7 triệu lao động.

Trong số này, lao động nữ là 524.499 lao động (chiếm 30,7%), người khuyết tật là gần 159 nghìn lao động (chiếm 9,3%), người dân tộc thiểu số là gần 95 nghìn lao động (chiếm 5,56%).

Về thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp, trong năm qua, số người đến nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp là 983.810 người, tăng 22,68% so với năm 2021. Số người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp là 975.333 người, tăng 27,55% so với năm 2021.

Tổng số người được tư vấn, giới thiệu việc làm là 2.225.758 lượt người, tăng 24,37% so với năm 2021; Số người được hỗ trợ học nghề là 21.825 người, tăng 18,82% so với năm 2021.

Cơ quan này cũng đề cập đến một số tồn tại về lĩnh vực lao động-việc làm.

Cụ thể như, thị trường lao động có nhiều biến động, dịch bệnh Covid-19 ảnh hưởng nặng nề đến thị trường lao động cả nước. Doanh nghiệp thiếu đơn hàng phải cắt giảm giờ làm, cho người lao động tạm ngừng việc hoặc thôi việc, ảnh hưởng đến thu nhập của người lao động.

Cùng với đó, kết nối cung-cầu lao động còn hạn chế: tổ chức dịch vụ việc làm hoạt động chưa thống nhất, tính chuyên nghiệp chưa cao; thông tin thị trường lao động thiếu và bị chia cắt.

Thêm nữa, việc thu thập thông tin thị trường lao động chưa kịp thời; hoạt động giao dịch việc làm, kết nối cung-cầu lao động còn hạn chế. Việc thu hồi tiền trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp hưởng sai quy định còn chậm.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Lê Văn Thanh đề nghị Cục Việc làm tiếp tục nghiên cứu, tham mưu cho Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội hoàn thiện các văn bản về lao động, việc làm, thị trường lao động, bảo hiểm thất nghiệp và quản lý lao động trong năm 2023.

Đồng thời, đơn vị cần hướng dẫn Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tỉnh, thành phố và các trung tâm dịch vụ việc làm thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp; thu thập thông tin thị trường lao động, hướng dẫn thực hiện về việc cấp giấy phép dịch vụ việc làm của doanh nghiệp; quản lý lao động; ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu người tìm việc - việc tìm người, lao động - việc làm gắn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu khác.

Tiếp tục triển khai đề án “Nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp” và dự án “Ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực việc làm về bảo hiểm thất nghiệp”.

Song song với đó, hướng dẫn địa phương triển khai thực hiện các giải pháp thu hồi tiền hưởng sai quy định từ bảo hiểm thất nghiệp.

Đưa Luật Việc làm (sửa đổi) vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024

Một phiên giao dịch việc làm của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. (Ảnh: Nhật Quang)

Thứ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Lê Văn Thanh cho biết, hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Việc làm (sửa đổi) đến nay đã hoàn thiện. Chính phủ cũng đã đề nghị đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024.

Trước đó, thực hiện Quyết định số 889/QĐ-TTg ngày 7/6/2021 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành danh mục văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung, ban hành mới, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đã có Tờ trình Chính phủ về đề nghị xây dựng Luật Việc làm (sửa đổi). Việc sửa đổi Luật Việc làm năm 2013 xuất phát từ các lý do sau.

Thứ nhất, thể chế hóa Hiến pháp năm 2013, chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực, giải quyết việc làm, hỗ trợ phát triển thị trường lao động, cải cách chính sách bảo hiểm thất nghiệp đã được quy định tại Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội và các nghị quyết liên quan.

Thứ hai, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, nhất là đối với các luật mới được sửa đổi, bổ sung (Bộ luật Lao động 2019, Luật Cư trú 2020, Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020…) cũng như định hướng sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội.

Thứ ba, phù hợp các tiêu chuẩn, thông lệ và cam kết trong lĩnh vực việc làm mà Việt Nam tham gia như Công ước của Liên hợp quốc về xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ; Công ước về quyền trẻ em, Công ước về người khuyết tật, các công ước của Tổ chức Lao động quốc tế và các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia khác.

Thứ tư, khắc phục những tồn tại, hạn chế về quy định của Luật Việc làm 2013 về hỗ trợ tạo việc làm, thông tin thị trường lao động, dịch vụ việc làm, phát triển kỹ năng nghề và đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề, bảo hiểm thất nghiệp.

Thứ năm, đáp ứng yêu cầu về nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực việc làm, kịp thời ứng phó trong bối cảnh già hóa dân số, cách mạng công nghiệp 4.0, giải quyết các vấn đề liên quan lao động phi chính thức, quản lý nguồn lao động.

Hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Việc làm (sửa đổi) tập trung vào 4 nhóm chính sách. Cụ thể là các nhóm dưới đây.

Nhóm chính sách 1: Quản trị thị trường lao động linh hoạt, hiệu quả, hiện đại, bền vững và hội nhập.

Mục tiêu là hỗ trợ phát triển thị trường lao động linh hoạt, hiệu quả, hiện đại, bền vững và hội nhập, có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước.

Nhóm chính sách 2: Hoàn thiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp là công cụ quản trị thị trường lao động.

Mục tiêu là mở rộng diện bao phủ đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp, bảo đảm việc làm cho người lao động, phát huy đầy đủ các chức năng của bảo hiểm thất nghiệp, bảo đảm hiểm thất nghiệp là công cụ quản trị thị trường lao động.

Nhóm chính sách 3: Phát triển kỹ năng nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Mục tiêu là phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; tạo thuận lợi cho người lao động học tập, nâng cao trình độ kỹ năng nghề nghiệp gắn với đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia.

Nhóm chính sách 4: Thúc đẩy tạo việc làm theo hướng bền vững.

Mục tiêu là thúc đẩy tạo việc làm theo hướng chủ động, bền vững, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, nhất là cho các nhóm lao động phi chính thức, lao động yếu thế.

Dự kiến, dự án Luật Việc làm (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ tám, Quốc hội khóa XV (tháng 10/2024). Sau đó, trình Quốc hội thông qua vào Kỳ họp thứ chín, Quốc hội khóa XV (tháng 5/2025). Thời gian Luật có hiệu lực từ 1/1/2026.