Vỏ bọc hoàn hảo
Cha của Yuri Drozdov là Ivan Dmitrievich Drozdov, từng là sĩ quan quân đội được trao tặng “Huân chương George” vì lòng dũng cảm trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Năm 15 tuổi, theo lời khuyên của cha, Yuri Drozdov thi vào Trường Pháo binh đặc biệt. Năm 1944, sau khi hoàn tất khóa huấn luyện tại Trường trung cấp pháo binh Leningrad số 1 ở thành phố Engels, chàng trai trẻ đã ra mặt trận, nơi cha anh có mặt ngay từ những ngày đầu cuộc chiến. Năm 19 tuổi, trung úy pháo binh Yuri Drozdov tham gia chiến dịch tiến công Berlin (Đức). Trong trận chiến này, chiến sĩ trẻ đã thể hiện lòng dũng cảm phi thường và sự quyết tâm đáng khâm phục. Sau chiến thắng, Yuri Drozdov ở lại Đức thực hiện nhiệm vụ.
Tuy nhiên, cuộc sống của Yuri Drozdov thật sự thay đổi vào năm 1957, một năm sau khi chuyển đến làm việc tại Cơ quan An ninh Quốc gia (KGB). Tại đây, Yuri Drozdov được giao nhiệm vụ làm nhân viên tình báo. Trước đó, vị tướng tình báo tương lai này đã được đào tạo tại Trường Ngoại ngữ Quân sự ở Moscow với chuyên ngành Tác động tâm lý binh sĩ và dân chúng của đối phương. Yuri Drozdov thông thạo cả tiếng Đức và tiếng Anh.
Trong thời gian hoạt động tình báo tại Đức, Yuri Drozdov sử dụng nhiều “vỏ bọc” khác nhau. Theo nhà sử học, nhà báo Andrew Vediaev - người chuyên nghiên cứu về các cơ quan tình báo, trước khi bắt tay thực hiện nhiệm vụ, một nhà tình báo tương lai cần phải nắm chắc một số kỹ năng, trong đó quan trọng nhất là liệu anh ta có thể sống và hoạt động trong thân phận một người khác hay không? Để làm được điều này, Yuri Drozdov đã phải tìm hiểu rất nhiều, nghe kỹ giọng nói, quan sát cách hành xử của người Đức…
Một trong số những “vỏ bọc” kỳ lạ mà Yuri Drozdov từng trải qua là sắm vai Bá tước Koeshtein, một nhân vật theo chủ nghĩa dân tộc, để lãnh đạo một tổ chức nước ngoài theo chủ nghĩa phát-xít mới, rồi dần xâm nhập cơ quan tình báo Tây Đức. Nhằm thu hút các nhân viên tình báo trẻ ở Đức, dưới vỏ bọc Bá tước, Yuri Drozdov thậm chí còn cùng họ thề trung thành với tư tưởng Đại Đức. Với bí danh “Điệp viên D-104”, Drozdov có gần 5 năm hoạt động trong một đơn vị nhạy cảm nhất của cơ quan tình báo Tây Đức.
Năm 1958, Yuri Drozdov tham gia kế hoạch giải cứu Rudolf Abel - điệp viên Liên Xô bị giam giữ ở New York (Mỹ) từ tháng 6-1957. Khi đó, Yuri Drozdov sắm vai một người họ hàng của Abel và với vỏ bọc là nhân viên văn phòng mang tên Jürgen Drivs, sống ở Đông Đức. Trong vỏ bọc này, ông đã có cơ hội trao đổi với các luật sư của Abel tại Mỹ. Ngày 10-2-1962, chính Drozdov đón Abel ở biên giới Đông - Tây Đức trong một cuộc “trao đổi tù binh”.
Vạch mặt kẻ phản bội
Sau thời gian sáu năm sống ở quê nhà, Drozdov lại nhận nhiệm vụ mới tại New York (Mỹ). Khi ấy, thông tin của các điệp viên cho thấy xu hướng tiêu cực trong chính sách của Mỹ, là điều khiến cho Liên Xô lo lắng. Quyết định thay đổi điệp viên ở khu vực này được đưa ra.
Rất lâu trước đó, tình báo Liên Xô đã nghi ngờ trong hàng ngũ các nhà ngoại giao sống tại New York có kẻ phản bội. Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên Xô kiêm Phó Tổng Thư ký LHQ Arkadi Shevchenko khi ấy nằm trong diện nghi ngờ. Theo tìm hiểu của Yuri Drozdov, người Mỹ đã mua chuộc Arkadi Shevchenko, cho ở một phòng hạng sang ở Miami hoàn toàn vượt khả năng chi trả của ông ta. “Shevchenko bắt đầu uống rượu, né tránh công việc, cư xử không thích hợp trong các cuộc họp, thậm chí chỉ trích chỉ thị của đoàn đại biểu Liên Xô tại Kỳ họp của LHQ từ tháng 9 đến tháng 12-1977. Cách hành xử của Shevchenko đã gây bất ngờ cho công chúng, bởi những gì ông nói và làm đều có lợi cho Mỹ”, Yuri Drozdov viết trong hồi ký.
Yuri Drozdov đã thông tin cho lãnh đạo về khả năng Arkadi Shevchenko không đáng tin cậy. Tuy nhiên nhờ các mối quan hệ cá nhân (Shevchenko là bạn của con trai Bộ trưởng Ngoại giao Liên Xô Andrei Gromyko), Shevchenko ngăn chặn được việc thu thập các dữ liệu về mình và đã thoát tội. Chỉ sau khi Shevchenko bị lộ, thông tin do Yuri Drozdov cung cấp mới được nhìn nhận lại. “Trong vụ Shevchenko, ông đã đúng. Tôi đã đọc tất cả các tài liệu và nhận ra đó là lỗi của chúng tôi”, Chủ tịch KGB Yuri Andropov thông báo cho Yuri Drozdov vào năm 1978.
Bậc thầy tình báo
Mùa thu năm 1979, Yuri Drozdov được bổ nhiệm đứng đầu đơn vị tình báo đối ngoại tinh nhuệ Liên Xô: Cục “C”. Trước đó, tại cơ quan này, ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ, từ nhân viên bình thường đến vị trí Phó Cục trưởng. Trên cương vị mới, nhà tình báo huyền thoại đã được giao những nhiệm vụ hết sức phức tạp.
Các thành viên đội đặc nhiệm Vympel hiện nay. Ảnh: WORDPRESS
Những nhiệm vụ đó đã trở thành một trong những tiền đề để Yuri Drozdov thành lập đội đặc nhiệm “Vympel” vào năm 1981. Ý tưởng thành lập lực lượng này do chính Yuri Drozdov và các cộng sự của ông đề xuất, với nòng cốt là những lính đặc nhiệm tham gia các sự kiện ở Afghanistan, để thực hiện nhiệm vụ chính là tiến hành các chiến dịch bên ngoài lãnh thổ Liên Xô vào các thời khắc đặc biệt. “Thời gian huấn luyện đầy đủ thông thường mất khoảng hai năm, tuy nhiên với việc thành lập đơn vị nhỏ khoảng 100 người thì họ chỉ cần trải qua khóa huấn luyện cơ bản và ngay sau đó được điều động thực hiện nhiệm vụ chiến đấu”, Yuri Drozdov chia sẻ.
Với những thành tích xuất sắc trong hoạt động tình báo đối ngoại, Tướng Yuri Drozdov đã được Nhà nước Liên Xô tặng thưởng năm huân chương và nhiều huy chương khác nhau, được tặng hai danh hiệu “Nhân viên an ninh xuất sắc”, “Có công lao trong hoạt động tình báo”. Chính phủ các nước Đức, Ba Lan, Cuba và Afghanistan cũng tặng thưởng cho ông những phần thưởng cao quý.
