Công tâm, tài năng và nhiệt huyết
Thành công của các cuộc thi đến từ cả ba yếu tố: chất lượng thí sinh, sự công tâm của giám khảo và sự ủng hộ nhiệt thành của khán giả. Trong gần 200 tiết mục, trích đoạn, tiểu phẩm do gần 140 diễn viên tranh tài, nhiều nghệ sĩ đã dấn thân, tự thử thách thông qua những vai diễn và tiết mục khó, đòi hỏi chuyên môn cao và độ “chín” về nghề. Nhiều tiết mục vừa chạm tới trái tim khán giả, vừa mang tính giáo dục về các giá trị cốt lõi nhân văn mà vẫn thấm đượm hồn cốt truyền thống Việt Nam.
Có lẽ vì thế, dù là buổi diễn sáng hay chiều, khán phòng nhà hát luôn có đông đảo công chúng đến xem và ủng hộ nhiệt tình cho các nghệ sĩ, đặc biệt là thế hệ trẻ. Thậm chí, nhà hát phải kê thêm ghế hoặc thông báo ngừng nhận thêm khán giả vì số lượng chỗ ngồi đã chật kín, như tại các buổi biểu diễn múa rối. “Em ấn tượng với tiết mục kịch nói về bốn anh em Giàu, Sang, Phú, Quý. Nội dung thật sự khiến em cảm động về tình cảm và sự hy sinh trong gia đình. Kế đến, trích đoạn này cũng cô đọng được cả mâu thuẫn, cao trào và giải quyết nút thắt hợp lý. Về diễn xuất, dù là một trích đoạn dự thi ngắn của một thí sinh, nhưng cả bốn diễn viên đều thể hiện được những đặc trưng tính cách lẫn nội tâm phức tạp…”, bạn Bùi Quốc Việt (21 tuổi), sinh viên Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội chia sẻ.
“Sự đánh giá và lựa chọn của ban giám khảo trong cuộc thi lần này khá chính xác. Từ sự động viên, khen thưởng minh bạch và đúng đắn, nó sẽ mang lại hiệu quả tích cực, để những tài năng khác chưa có dịp dự thi lần này sẽ vững tin vào sự công tâm của ban giám khảo, mạnh dạn cho những lần thử thách vào cuộc thi tiếp theo. Hy vọng số lượng các thí sinh dự thi lần tới sẽ đông hơn và chất lượng hơn”, NSND Vương Duy Biên, Chủ tịch Hội đồng Giám khảo cuộc thi tài năng múa rối cho biết.
Băn khoăn của người trong cuộc
Bên cạnh những thành công nhất định của ba cuộc thi, vẫn còn đó một số tiếc nuối, hạn chế gây ảnh hưởng tới sức ảnh hưởng, đóng góp cho nền nghệ thuật và mức độ lan tỏa, tác động tới công chúng. Trước hết, điều dễ thấy nhất khi quan sát thành phần khán giả tới xem cuộc thi. Mặc dù số lượng đông, nhưng đa số đều là những người thân, gia đình và bạn bè thí sinh hoặc những người hoạt động nghệ thuật và các lĩnh vực liên quan. Ngoài ra, thông tin về ba cuộc thi tài năng đến đoàn nghệ thuật địa phương có vẻ khá chậm và thiếu sự quảng bá tới rộng rãi công chúng. Điều này dẫn tới một số vấn đề, đơn cử như trong lĩnh vực múa rối theo chia sẻ của NSND Vương Duy Biên: “Cuộc thi lần này lượng thí sinh múa rối tham gia số lượng ít quá, chưa bộc lộ hết được đúng thực lực và tài năng của ngành này. Lý do có thể đến từ việc thông báo về cuộc thi tới chậm, dẫn đến sự chuẩn bị không kịp thời. Không như các loại hình nghệ thuật khác, múa rối cần nhiều thời gian chuẩn bị hơn, nhiều công đoạn hơn như làm con rối, đạo cụ, thiết kế sân khấu cho tới lựa chọn trích đoạn, tiết mục…”.
Bên cạnh những mặt tích cực về chuyên môn, một số phần dự thi của nghệ sĩ trẻ cũng cần có sự điều chỉnh, rút kinh nghiệm và cải thiện hơn. Có thể lấy thí dụ trong lĩnh vực múa, NSND Phạm Anh Phương, Chủ tịch Hội đồng Giám khảo cuộc thi tài năng múa lưu ý các thí sinh không nên theo đuổi cách thể hiện kỹ thuật, kỹ xảo của cá nhân một cách khiên cưỡng. Thay vào đó, họ cần cân nhắc kỹ trong lựa chọn tác phẩm theo đúng sở trường, phong cách và kỹ thuật bản thân. Cùng với đó, các biên đạo, giáo viên huấn luyện múa cũng cần có sự đầu tư, nghiên cứu để sáng tạo nội dung tác phẩm dự thi phù hợp từng dòng, từng thể loại…
Đại diện của một trong những đơn vị kịch nói dẫn đầu trong liên hoan lần này với một Huy chương vàng và hai Huy chương bạc, NSND Nguyễn Trung Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội cho rằng, những mặt còn hạn chế của liên hoan lần này là tấm gương phản chiếu những bất cập tồn tại trong chính đời sống nghệ thuật hiện nay. Vừa theo dõi sát sao việc dự thi của đoàn mình trong liên hoan lần này, đồng thời đạo diễn cho nhiều đơn vị kịch nói địa phương, NSND Trung Hiếu chia sẻ: “Nhìn chung, các thí sinh tham dự liên hoan lần này vẫn giữ được chất lượng tốt cùng nhiệt huyết, được ban giám khảo chắt lọc kỹ. Tuy vậy, sự không đồng đều chất lượng của các đoàn nghệ thuật tương đối lớn. Cụ thể, có một số đoàn bắt đầu chuyển sang màu sắc nghiệp dư”.
