“Bản hùng ca trên sông” do VTV phối hợp UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức tại Khu Di tích Phà Gianh, nơi từng giữ vai trò huyết mạch trong tuyến vận tải chiến lược thời kháng chiến chống Mỹ. Đây là lời tri ân các lực lượng đã chiến đấu, hy sinh tại khu vực phà Gianh - cảng Gianh trong giai đoạn 1964-1973. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Nam nhấn mạnh: Đêm diễn sẽ tái hiện ký ức chiến tranh bằng hình ảnh, âm nhạc và cảm xúc, đưa khán giả trở về một thời kỳ ác liệt nhưng đầy lòng quả cảm và khát vọng thống nhất đất nước.
“Bản hùng ca trên sông” được kết cấu thành ba chương: “Tọa độ lửa”, “Đầu đội bom, chân bám phà”, “Nỗi nhớ dòng sông”. Với sự tham gia của dàn nghệ sĩ như Tùng Dương, Đông Hùng, Hương Tràm…, âm nhạc sẽ đóng vai trò như “sợi chỉ đỏ”, kết nối các lớp nội dung và dẫn dắt cảm xúc người xem. Theo nhà báo Phan Tiến Dũng, nhà sản xuất, xây dựng kịch bản chương trình, thay vì dựng sân khấu minh họa, ekip đã tận dụng trực tiếp sông Gianh, bến phà, tượng đài, thuyền, xe vận tải, hoa đăng, ánh sáng và các điểm di tích như một phần của ngôn ngữ kể chuyện, tạo nên cảm giác lịch sử đang hiện hữu chứ không chỉ được nhắc lại. Những chi tiết lịch sử rất cụ thể, tiêu biểu là hình ảnh phà dìm - một sáng kiến đặc biệt của lực lượng bến phà năm xưa sẽ được đưa vào dàn dựng như một đạo cụ trung tâm.
“Bản hùng ca trên sông” còn gửi đến người xem những câu chuyện có thật, kể về những nhân chứng sống từng thực hiện nhiệm vụ bên dòng sông Gianh. Dù từng lập nhiều chiến công nhưng họ đều chọn lối sống lặng lẽ và hầu như ít khi kể về mình. Thí dụ như AHLLVTND Võ Xuân Khuể, chiến sĩ từng xung phong làm nhiệm vụ cảm tử lái cano phá thủy lôi, song những người chung quanh ngày nay hầu như rất ít biết về ông. “Kể chuyện quá khứ nhiều người hôm nay không tin. Họ không tin rằng có một người dám xung phong nhận lấy nhiệm vụ cảm tử”, ông Khuể cho biết.
Hoặc câu chuyện bà Nguyễn Thị Đức, dân công hỏa tuyến tham gia chiến dịch K4 năm 1966. Dù bị thương nặng trong mưa bom B52, bà vẫn nhớ khoảnh khắc nhìn thấy tên lửa Sam-2 thành công qua được phà Gianh để tới Vĩnh Linh. “Khi đó tôi nghĩ rằng mình thấy được tên lửa rồi, chết cũng vui. Biết tin VTV thực hiện chương trình tri ân như vậy, tôi rất vui mừng, vì những lực lượng dân công hỏa tuyến đã được nhắc tới một cách trân trọng. Tôi tự hào vì đã cống hiến tuổi trẻ cho đất nước”, bà Đức xúc động. Trong khi đó, nhà thơ Cảnh Giang (Nguyễn Tiến Chung) lại lưu giữ ký ức chiến tranh bằng nghệ thuật. Sinh ra và lớn lên bên dòng sông Gianh, ông dành cả đời để viết về vùng đất này và những con người đã ngã xuống. Những sáng tác của ông, trong đó có bài “Thư chị” được trình diễn trong chương trình sẽ là lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình.
Những câu chuyện cụ thể này được cho là sẽ tạo nên linh hồn của “Bản hùng ca trên sông”. Lịch sử không còn là những mốc thời gian khô cứng, mà trở thành ký ức sống, nơi mỗi con người là một mảnh ghép không thể thay thế.
