Xung đột tại Dải Gaza: Hy vọng mong manh

Kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất từng nhen lên hy vọng về chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn hai năm qua tại Dải Gaza. Thế nhưng, bất chấp những nỗ lực thúc đẩy của cộng đồng quốc tế, kế hoạch này đang bị bao phủ bởi một màn sương mù nghi kị do những mâu thuẫn về lợi ích chính trị và sự thiếu lòng tin giữa các bên.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)
Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thỏa thuận ngừng bắn mà Israel và Hamas đạt được hồi tháng 10/2025 từng là tín hiệu tích cực ban đầu hướng tới hòa bình lâu dài ở Gaza, đến nay, đã không đáp ứng kỳ vọng. Hàng loạt cuộc tấn công trả đũa lẫn nhau, những cáo buộc vi phạm lệnh ngừng bắn liên tục được đưa ra.

Chỉ hơn một tháng qua, hơn 350 người dân ở Gaza thiệt mạng. Với số thương vong tăng cao, lệnh ngừng bắn hiện nay tại Gaza như một sợi dây mong manh nối giữa Israel và Hamas, đang ngày càng bị kéo căng bởi sự mâu thuẫn quan điểm giữa hai bên ở hai đầu dây.

Thỏa thuận ngừng bắn là một phần của kế hoạch hòa bình cho Gaza mà Mỹ đề xuất. Giai đoạn hai của kế hoạch này chạm đến nhiều vấn đề nhạy cảm như giải giáp Hamas, rút hết quân đội Israel khỏi Gaza, triển khai lực lượng ổn định quốc tế...

Hồi giữa tháng 11 vừa qua, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết thành lập Lực lượng ổn định quốc tế (ISF) tại Gaza nhằm bảo vệ dân thường, mở hành lang viện trợ, chuẩn bị cơ sở cho tái thiết. ISF đảm nhận nhiệm vụ giải giáp vĩnh viễn vũ khí của các nhóm vũ trang phi nhà nước.

Tuy vậy, những câu hỏi đã được dấy lên về quy mô hoạt động, cùng cơ chế can thiệp của ISF nếu các bên xung đột ở Gaza vi phạm thỏa thuận. Chưa kể, việc triển khai ISF ở Gaza được cho là phức tạp hơn so với các sứ mệnh gìn giữ hòa bình ở một số nước, bởi cuộc chiến ở dải đất này hiện chưa kết thúc.

Nghị quyết trên vấp phải những phản ứng trái chiều của Hamas và Israel. Phong trào Hồi giáo Hamas bác bỏ nghị quyết; cho rằng việc ủy thác cho lực lượng quốc tế các nhiệm vụ và vai trò bên trong Dải Gaza, bao gồm giải giáp lực lượng kháng chiến, sẽ tước bỏ tính trung lập của lực lượng này và biến họ thành một bên tham gia xung đột.

Còn phía Israel cho biết có thể “chấp nhận” sự hiện diện của một lực lượng quốc tế, nhưng với điều kiện phải bảo đảm loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của Hamas. Những tuyên bố này cho thấy cả hai bên xung đột tại Dải Gaza đều không sẵn sàng nhượng bộ.

Theo ước tính, chi phí tái thiết Dải Gaza sẽ vượt mức 70 tỷ USD và có thể mất vài thập kỷ để khu vực này quay trở lại các mức phúc lợi như thời điểm trước tháng 10/2023. Hiện nhiều người dân ở Dải Gaza đang sống trong các túp lều rách, thiếu thốn trầm trọng lương thực, nhiên liệu, thuốc men khi mùa đông giá lạnh cận kề.

Dĩ nhiên, các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas không dễ dàng đi đến thành công bởi lợi ích cốt lõi của hai bên bị mâu thuẫn sâu sắc, đòi hỏi sự kiên nhẫn rất lớn trong quá trình đàm phán. Thế nhưng, cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng hiện nay tại Gaza không cho phép tiến trình đàm phán kéo dài dai dẳng.

Ông Ilan Goldenberg, một cựu cố vấn cấp cao Nhà trắng nhận định, điều nguy hiểm nhất là cả Israel và Hamas đều nói đồng ý “về nguyên tắc” nhưng lại đàm phán về các chi tiết trong nhiều tháng, trong khi chiến tranh tiếp diễn. Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) cảnh báo, trung bình mỗi ngày có hai trẻ em Palestine thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

Theo ước tính, chi phí tái thiết Dải Gaza sẽ vượt mức 70 tỷ USD và có thể mất vài thập kỷ để khu vực này quay trở lại các mức phúc lợi như thời điểm trước tháng 10/2023. Hiện nhiều người dân ở Dải Gaza đang sống trong các túp lều rách, thiếu thốn trầm trọng lương thực, nhiên liệu, thuốc men khi mùa đông giá lạnh cận kề. Hơn hai năm xung đột là quãng thời gian dài, với những đau thương vượt ngưỡng chịu đựng của người dân tại dải đất liên tục hứng chịu bom đạn này.

Tình trạng bế tắc hiện nay của tiến trình hòa bình ở Gaza phản ánh sự phức tạp của cuộc xung đột, với những tính toán lợi ích chính trị và sự thiếu thiện chí, thiếu niềm tin của các bên. Một trong những điều kiện tiên quyết cho hòa bình bền vững ở Gaza là tinh thần tôn trọng, thực thi nghiêm túc lệnh ngừng bắn, hướng tới bảo vệ sinh mạng của dân thường thì cho tới nay vẫn chưa được bảo đảm. Những sáng kiến tìm kiếm hòa bình cho Gaza đã thắp lên hy vọng giải quyết xung đột, nhưng nếu các bên liên quan không sẵn sàng nhượng bộ thì tiến trình hòa bình khó lòng thoát khỏi vòng xoáy bạo lực cũ.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.