Ngày 3/11, tiếp tục của đợt cao điểm ra quân xử lý tình trạng “xe dù, bến cóc”, Thanh tra Sở Giao thông vận tải cùng lực lượng cảnh sát giao thông đã xử lý rất nhiều trường hợp xe khách, xe trung chuyển vi phạm như: Chạy sai tuyến, sai hành trình, không có lệnh vận chuyển, xe không gắn phù hiệu… Ghi nhận, tại tuyến đường Nguyễn Thị Minh Khai (quận 1), đoạn gần nhà sách Văn Lang, một chiếc xe khách chạy tuyến Phan Thiết-Thành phố Hồ Chí Minh bị lực lượng kiểm tra yêu cầu tài xế dừng xe, kiểm tra các loại giấy tờ theo quy định.
Tại đây, Đội Cảnh sát giao thông Bến Thành (Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ-đường sắt, Công an thành phố) và Đội Thanh tra giao thông số 3 (Sở Giao thông vận tải thành phố) phối hợp kiểm tra, lập biên bản vi phạm xe này với lỗi: “Điều khiển xe khách theo hình thức hợp đồng nhưng không có hợp đồng vận chuyển”. Lúc này trên xe có chín hành khách được tài xế chở từ điểm tập kết của hãng xe Cao Lâm tại đường Hùng Vương, quận 5 tiếp tục di chuyển đến một số địa điểm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh để sau đó đi Phan Thiết (Bình Thuận).
Tài xế vi phạm cho hay, ông chuyên lái xe tuyến này cho hãng Cao Lâm hơn chục năm nay, không bao giờ vào bến xe hoạt động mà chỉ đón khách tại điểm đăng ký của hãng ở quận 5. Ngoài ra, tài xế sẽ đón khách trên đường đi theo hẹn, trường hợp khách ở xa trung tâm thành phố hãng xe trả tiền xe ôm để hành khách đi xe đến điểm hẹn rồi rước khách luôn. Cùng ngày, tại quốc lộ 1, đoạn gần cây xăng Tam Bình 2 (phường Tam Bình, thành phố Thủ Đức), đoàn liên ngành gồm Đội Thanh tra giao thông số 5 và Đội Cảnh sát giao thông Bình Triệu cũng phát hiện, lập biên bản xử lý nhiều trường hợp xe khách chạy tuyến cố định nhưng sai tuyến, đón khách dọc đường…
Bị lập biên bản xử phạt do đón khách dọc đường, chủ nhà xe H.L, chạy tuyến cố định từ Bến xe An Sương (Thành phố Hồ Chí Minh-Bến xe Bắc Ruộng (Bình Thuận) viện cớ: “Từ khi Bến xe Miền Đông cũ di dời về bến mới (thành phố Thủ Đức) xa mười mấy cây số cho nên hãng xe phải chuyển đến Bến xe An Sương đón khách. Tuy nhiên, Bến xe An Sương chưa bố trí được quầy vé cho nhà xe, tài xế phải linh hoạt “thoả thuận” đón khách ở những chỗ thuận lợi hơn…”.
Qua ghi nhận, hầu hết tài xế xe khách chọn cây xăng vào đổ xăng nhưng thực chất là điểm tập kết đón khách theo hẹn diễn ra hết sức nhộn nhịp, như cây xăng Anh Phát (quốc lộ 13, phường Hiệp Bình Phước); cây xăng Huệ Thiên (quốc lộ 1), thành phố Thủ Đức; cây xăng cạnh Bến xe Miền Đông cũ, đường Đinh Bộ Lĩnh (quận Bình Thạnh). Ngoài ra, khu vực dưới chân cầu Bình Lợi (quốc lộ 13, phường Hiệp Bình Chánh), bãi đất trống số 834 (quốc lộ 13, phường Hiệp Bình Phước) thuộc thành phố Thủ Đức, bến “xe dù” bờ sông (số 391, 397 Đinh Bộ Lĩnh, quận Bình Thạnh), khu vực phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân đều là những địa điểm tập kết “xe dù”, hoạt động nhiều năm qua, công khai đón trả khách nhưng chưa được cơ quan chức năng xử lý đến nơi đến chốn.
Trước tình trạng “xe dù, bến cóc” công khai hoạt động ảnh hưởng lớn đến hiệu quả khai thác Bến xe Miền Đông mới, nhất là phương án hoạt động giai đoạn 2 từ ngày 10/10/2022, Tổng công ty Cơ khí giao thông vận tải Sài Gòn (SAMCO)- đơn vị chủ đầu tư Bến xe Miền Đông mới đã gửi văn bản “cầu cứu” lãnh đạo UBND thành phố. Trong đó, SAMCO cho rằng, thực tế chỉ có khoảng 205 chuyến xuất bến mỗi ngày với khoảng 2.500 khách trong khi với kế hoạch 100 chuyến hoạt động sẽ có 500 chuyến xe, tương ứng 5.000 - 5.500 khách. Như vậy, đã “hao hụt” gần 300 chuyến xe và lượng khách đi cũng vơi một nửa. Nguyên nhân được SAMCO nhận định là một số đơn vị vận tải liên quan đến việc di dời đã có xu hướng chuyển hoạt động sang các bến xe khác trong thành phố.
Ngoài ra, nhiều đơn vị sử dụng loại hình vận tải hành khách bằng xe hợp đồng để tổ chức vận tải hành khách như tuyến cố định (bán vé, tổ chức đón khách, trả khách…) tại nhiều địa điểm trong thành phố. Theo lãnh đạo SAMCO, việc phân luồng, phân tuyến tại các bến xe vẫn chưa được sắp xếp hợp lý để kết hợp hiệu quả với hệ thống vận tải hành khách công cộng.
Các xe chạy vào trung tâm thành phố đón, trả khách, nhận trả hàng hóa, phát sinh “xe dù, bến cóc”, gây khó khăn cho các đơn vị vận tải hoạt động tại Bến xe Miền Đông mới. Một trong những kiến nghị cấp bách được SAMCO nêu ra là Sở Giao thông vận tải thành phố sớm ban hành quy định cấm xe giường nằm và xe có sức chứa, kích thước tương đương vào khu vực trung tâm. Phó Giám đốc Sở Giao thông vận tải Võ Khánh Hưng, nhìn nhận: Tình trạng “xe dù, bến cóc” gia tăng sau khi di dời Bến xe Miền Đông cũ sang Bến xe Miền Đông mới (thành phố Thủ Đức) do tâm lý hành khách ngại đi xa, các hãng xe vì nuông theo khách đã hẹn điểm đón hoặc lập các điểm đón bên ngoài không đúng quy định.
Nhằm nâng cao hiệu quả của Bến xe Miền Đông mới cũng như chấn chỉnh tình trạng “xe dù, bến cóc” bát nháo, ông Hưng nhấn mạnh: Sở Giao thông vận tải sẽ thực hiện các giải pháp: Tăng cường lực lượng thanh tra túc trực, tuần tra, xử lý tại các tuyến đường nóng có tình trạng xe khách đậu đỗ, đón khách sai quy định; lắp đặt ca-mê-ra trên các tuyến đường quanh Bến xe Miền Đông cũ, quốc lộ 13, khu vực Suối Tiên…Thành phố sẽ nghiên cứu thiết lập vành đai, lộ trình cấm xe khách giường nằm vào trung tâm thành phố trong quý IV/2022…
Một vấn đề mấu chốt được lãnh đạo Sở Giao thông vận tải thành phố chia sẻ, đó là các địa phương, UBND quận, huyện cũng chưa làm tốt vai trò của mình trong việc phối hợp kiểm tra, xử lý vi phạm trong vận tải hành khách trên địa bàn địa phương quản lý, nhất là đối với loại xe hợp đồng trá hình, các điểm đón-trả khách không đúng quy định dẫn đến việc xử phạt của lực lượng thanh tra giao thông, cảnh sát giao thông vẫn chỉ là phần “ngọn”.
