Xây dựng thành phố sáng tạo mang bản sắc Hà Nội

Hà Nội đã tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO từ năm 2019. Nhưng từ đó đến nay, việc xây dựng thành phố sáng tạo chưa có nhiều chuyển biến. Vấn đề làm thế nào để thúc đẩy xây dựng thành phố sáng tạo, nhất là làm thế nào để tận dụng được nguồn lực văn hóa của thành phố thúc đẩy sáng tạo trong thiết kế mang bản sắc Hà Nội đang được đặt ra, cần có lời giải đáp.

Các đại biểu tham quan mẫu thiết kế lấy cảm hứng từ truyền thống trong Tuần lễ Thiết kế Việt Nam tổ chức tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám.
Các đại biểu tham quan mẫu thiết kế lấy cảm hứng từ truyền thống trong Tuần lễ Thiết kế Việt Nam tổ chức tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Thành phố Hà Nội có nguồn lực to lớn để xây dựng thành phố sáng tạo trong lĩnh vực thiết kế mang bản sắc Hà Nội. Trước hết đó là “kho” tài nguyên khổng lồ các giá trị văn hóa truyền thống. Kho tài nguyên này gồm nhiều “nhánh” khác nhau. Trong số 350 làng nghề của Hà Nội, có hàng trăm làng nghề mà thiết kế sáng tạo từ hàng trăm năm qua đã là thế mạnh, như làng gốm Bát Tràng, các làng nghề mây, tre, đan, các làng nghề điêu khắc cổ truyền… Hà Nội có hệ thống di tích phong phú. Trong đó, chỉ riêng di tích Hoàng thành Thăng Long đã là nơi dung chứa nhiều giá trị thiết kế, từ thiết kế kiến trúc, cho đến thiết kế nội thất, ngoại thất… Hệ thống hoa văn trang trí tại di tích này hoàn toàn có thể được đúc rút, tái tạo trong những thiết kế hiện đại. Hà Nội cũng là một trong hai địa phương tập trung đội ngũ các nhà thiết kế lớn nhất cả nước, từ thiết kế thời trang, thiết kế mỹ thuật, cho đến các lĩnh vực thiết kế sáng tạo khác. Đây là cơ sở để Hà Nội chuyển hướng phát triển sang các lĩnh vực công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo.

Tháng 10/2019, Hà Nội chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trên toàn cầu. Ngay từ khi lập hồ sơ đề nghị ghi danh, Hà Nội đã cam kết với UNESCO về xây dựng thành phố sáng tạo ở lĩnh vực thiết kế bằng các chương trình và kế hoạch hành động dài hạn về tầm nhìn và kết nối các chính sách tạo điều kiện thuận lợi nhằm nâng tầm cho lĩnh vực thiết kế sáng tạo, hiện thực hóa các sáng kiến xây dựng thành phố sáng tạo. Tại Hội thảo “Thiết kế sáng tạo từ nguồn lực văn hóa Thủ đô” (trong khuôn khổ Tuần lễ Thiết kế Việt Nam do Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia tổ chức), PGS, TS Nguyễn Thị Thu Phương, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia, nhận định: Các chính sách của thành phố Hà Nội thời gian qua đã bước đầu tạo khung thể chế có khả năng phát huy được các trụ cột tài nguyên văn hóa như: Di sản văn hóa vật thể, di sản văn hóa phi vật thể, di sản thiên nhiên, sản phẩm và dịch vụ văn hóa... Các tổ chức công-tư, các đơn vị nghiên cứu đã bước đầu tạo động lực để Hà Nội chuyển mình ở lĩnh vực thiết kế, góp phần tái sinh, đánh thức các nguồn tài nguyên văn hóa, tạo nên sự phát triển các sản phẩm dịch vụ công nghiệp văn hóa. Đối với các không gian sáng tạo, thành phố đã có một số hoạt động khuyến khích, nhất là cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo mới tổ chức, góp phần đưa ra nhiều ý tưởng, gợi ý về xây dựng không gian sáng tạo. 

Tuy nhiên, nhìn chung, những chuyển biến trong xây dựng thành phố sáng tạo, nhất là ở lĩnh vực mà Hà Nội đăng ký xây dựng là thiết kế sáng tạo vẫn còn hết sức chậm chạp. Kho tài nguyên văn hóa của Hà Nội về cơ bản vẫn “ngủ sâu”. Giải quyết vấn đề này không phải chuyện ngày một, ngày hai mà cần có lộ trình. Song, thành phố cần khẩn trương hơn trong thực hiện các cam kết. Ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn truyền thông Lê, cho rằng, Hà Nội cần có trung tâm sáng tạo quy mô lớn, ở đó có không gian giải trí, có các tiện ích, có nền tảng công nghệ để mọi người có thể hợp tác, chia sẻ sáng tạo, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác đầu tư. Về mặt cơ chế, Hà Nội cần thúc đẩy hợp tác công-tư, thu hút các đơn vị tư nhân đầu tư vào công trình phục vụ văn hóa, công nghiệp văn hóa. Hà Nội cũng cần có quy hoạch minh bạch, chi tiết các loại hình văn hóa muốn phát triển, định hướng tương lai cho các loại hình đó để nhà đầu tư nắm được thông tin, quyết định cho việc đầu tư. Ông Lê Quốc Vinh gợi ý, thành phố cần quan tâm phát triển không gian sáng tạo nhỏ, bởi đối tượng này thường thiếu vốn, văn bằng cũng như các nguồn lực khác, sau đó tiến tới hình thành không gian sáng tạo đúng nghĩa, đúng tầm cỡ. Phó Giáo sư Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia Việt Nam cũng nhấn mạnh vấn đề hợp tác công-tư. Trong đó, về lâu dài, Nhà nước đóng vai trò tạo cơ chế và quản lý, các hoạt động dựa vào cộng đồng, dựa vào tư nhân để phát triển.

Để xây dựng thành phố sáng tạo, công nghiệp văn hóa mang bản sắc Hà Nội, PGS Nguyễn Thị Thu Phương nhấn mạnh, cần tạo sự kết nối giữa truyền thống và hiện đại trong các sản phẩm công nghiệp văn hóa. Đây là lĩnh vực thành phố vốn có nhiều thế mạnh. Về vấn đề này, Giám đốc Công ty Sáng tạo Văn hóa Nguyễn Huyền Châu và cộng sự đã tổng hợp và phát triển bộ họa tiết ứng dụng từ hình hoa sen trên gạch, ngói di tích Hoàng thành Thăng Long. Các nhà thiết kế đã nghiên cứu sự phát triển, biến đổi họa tiết hoa sen trên gạch, ngói phát hiện tại Hoàng thành Thăng Long qua các triều đại, từ đó, rút ra những nét đặc sắc nhất và tái tạo thành bộ họa tiết có thể ứng dụng trên nhiều sản phẩm thiết kế khác nhau. Bộ sản phẩm “độc bản” này cho phép nhận diện thương hiệu Hà Nội, thương hiệu Việt Nam so với thiết kế của các quốc gia khác. Đây là một trong những gợi ý hay để tạo sự kết nối truyền thống-hiện đại, để khẳng định bản sắc văn hóa Hà Nội, bản sắc Việt Nam trong thiết kế.

Có thể bạn quan tâm

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và TikTok Shop ký kết hợp tác triển khai chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”. (Ảnh: DUY KHÁNH)

Hà Nội kích hoạt Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô

Sáng 6/10, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội”. Đây là hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh làm thủ tục.

Kết nối chính quyền, doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Nhằm đổi mới phương thức trao đổi giữa chính quyền và doanh nghiệp, Hà Nội vận hành hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung, giúp “rõ người, rõ việc”, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp. Đây là một giải pháp cụ thể trong cải cách hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Người dân xã Hát Môn đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa để gieo trồng vụ đông.

Tăng tốc sản xuất vụ đông

Sau vụ mùa, thời gian dành cho sản xuất vụ đông không còn nhiều, nhất là tại những địa phương vừa trải qua ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản. Nông dân Hà Nội đang khẩn trương thu hoạch vụ mùa, vệ sinh đồng ruộng, làm đất để kịp thời gieo trồng vụ đông.

Phối cảnh Điện Kính Thiên sau khi được phục hồi.

Hình mẫu về hợp tác trong bảo tồn di sản

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. 

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Triển khai các nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (gọi tắt là Luật Thủ đô 2026) về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định này. 

Người dân xã Suối Hai cùng nhau làm sạch đường làng ngõ xóm (Ảnh HỒNG LÊ)

Lan tỏa nếp sống xanh

Từ những buổi ra quân vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy hằng tuần, phong trào “Sáng-Xanh-Sạch-Đẹp” đang lan tỏa từ phố phường đến làng quê Hà Nội. Không chỉ làm sạch cảnh quan, những việc làm này còn góp phần hình thành ý thức tự giác, lối sống văn minh và trách nhiệm của mỗi người với môi trường sống chung.

Phố Nguyễn Tuân sau khi được mở rộng đã khang trang, giảm ùn tắc (Ảnh DUY KHÁNH)

Nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Nhờ cách làm chủ động, quyết liệt từ chỉ đạo, điều hành đến thực thi, cho nên dù chưa hết tháng 9, phường Thanh Xuân (Hà Nội) đã cơ bản hoàn thành, thậm chí vượt kế hoạch hai nhiệm vụ quan trọng, là giải ngân đầu tư công và thu ngân sách của cả năm 2026.

Các chuyên gia đề xuất thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số vẫn cần lấy di sản là trung tâm, nhưng cần cách “kể chuyện” mới để phù hợp với truyền thông đương đại.

Xây dựng thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số

Hà Nội được định hướng trở thành đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa của châu lục và thế giới trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh đó, xây dựng thương hiệu Hà Nội phù hợp với thời kỳ mới là yêu cầu cấp thiết.