“Vũ điệu cảnh báo” cảnh báo về đạo đức nhiếp ảnh

Chỉ hai ngày sau khi trao thưởng, Ban tổ chức cuộc thi ảnh “Thiên nhiên hoang dã Việt Nam 2025” đã phải thu hồi giải nhất do tác giả vi phạm quy định. Sự việc gây xôn xao trong giới nhiếp ảnh thiên nhiên hoang dã và công chúng yêu nhiếp ảnh Việt Nam.

"Vũ điệu cảnh báo" bị thu hồi giải do phạm quy.
"Vũ điệu cảnh báo" bị thu hồi giải do phạm quy.

Việc nhận lỗi và nhanh chóng xử lý cho thấy sự minh bạch. Tuy nhiên, sau rất nhiều sai phạm do dàn dựng tác phẩm ở các cuộc thi nhiếp ảnh trong nước những năm qua, việc các tay máy vẫn chưa thật sự nhận thức được những giá trị cốt lõi của nghệ thuật nhiếp ảnh là thực trạng đáng buồn.

Đẹp nhưng thiếu trung thực

Bức ảnh “Vũ điệu cảnh báo” của nhiếp ảnh gia Trần Anh Tuấn từng gây ấn tượng mạnh với Ban giám khảo cuộc thi và vượt qua gần 40 tác phẩm khác để giành giải nhất thể loại Bò sát - Lưỡng cư. Tác phẩm ghi lại hình ảnh rắn lục đuôi đỏ quý hiếm uốn lượn trên cành cây với sự tương phản mầu sắc ấn tượng.

Tuy nhiên, theo thể lệ, cuộc thi không chấp nhận tác phẩm dàn dựng hoặc gây tổn hại tới đời sống tự nhiên. Sau khi công bố giải, tác phẩm vấp phải nhiều ý kiến trong cộng đồng nhiếp ảnh, đặt nghi vấn về yếu tố sắp đặt. Ban giám khảo cho biết, ngay trong quá trình chấm chọn, họ đã yêu cầu tác giả làm rõ và nhận được cam kết ảnh chụp trong tự nhiên. Song trước phản ứng của giới chuyên môn, sau cuộc thi, Trần Anh Tuấn thừa nhận có dàn dựng, di dời rắn khỏi vị trí tự nhiên và sắp đặt ánh sáng, phông nền theo ý muốn cá nhân - vi phạm điều lệ cuộc thi. “Tôi xin nhận hoàn toàn trách nhiệm vì không cung cấp thông tin chính xác ngay từ đầu, ảnh hưởng đến uy tín của Ban tổ chức và cộng đồng nhiếp ảnh hoang dã”, tác giả viết trong thư xin lỗi.

Ban tổ chức đã thu hồi giải thưởng, giấy chứng nhận, gỡ bỏ toàn bộ ảnh vi phạm khỏi triển lãm và ấn phẩm truyền thông. Đại diện Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Thiên nhiên hoang dã Việt Nam (VWPC) gửi lời xin lỗi tới công chúng, khẳng định: “Chúng tôi trân trọng tinh thần phản biện của cộng đồng, đồng thời sẽ siết chặt quy trình nhằm bảo đảm phúc lợi động vật và tính liêm chính của cuộc thi”. Cụ thể, từ mùa giải tới, tác giả dự thi bắt buộc nộp file RAW, dữ liệu EXIF, chuỗi ảnh liền kề và bản cam kết đạo đức nghề nghiệp, cùng việc thành lập tiểu ban giám sát độc lập để xử lý phản ánh, bảo đảm tính minh bạch trong chấm chọn.

Bài học không mới nhưng luôn cần thiết

Theo nhiếp ảnh gia Võ Quốc Thuần, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ: “Cuộc thi ảnh không chỉ là nơi so tài nghệ thuật mà còn là thước đo nhân cách. Dù Ban tổ chức và Ban giám khảo chịu trách nhiệm về tiêu chí đánh giá và bảo đảm công bằng, khi người dự thi cố tình gian dối hoặc lách luật, giá trị cuộc thi vẫn sẽ bị bóp méo, dù quy trình có chặt chẽ đến đâu”.

Trên thế giới, nhiếp ảnh thiên nhiên hoang dã (wildlife) đã phát triển hơn một thế kỷ cùng hệ thống quy tắc đạo đức nghiêm ngặt do các tổ chức như National Geographic hay Wildlife Photographer of the Year duy trì. Các nguyên tắc cơ bản gồm: Không gây tổn hại, không dàn dựng bối cảnh, không dùng mồi nhử, không tiết lộ vị trí chụp các loài quý hiếm. Người chụp được yêu cầu tôn trọng quyền sinh tồn của sinh vật và bảo đảm tính tự nhiên tuyệt đối trong từng khung hình. Tại Việt Nam, thể loại nhiếp ảnh hoang dã đang dần hình thành cộng đồng người chơi chuyên và bán chuyên có ý thức bảo tồn cao. Tuy vậy, một số trường hợp sắp đặt quá mức hoặc vi phạm phúc lợi động vật xảy ra, đòi hỏi bộ quy chuẩn đạo đức nghề nghiệp thống nhất cho lĩnh vực này. Theo ý kiến một số chuyên gia và cả công chúng, cần thiết phải có cả các hình thức xử phạt nghiêm khắc, chẳng hạn như cấm thi, xét lại tư cách hội viên...

Sự cố “Vũ điệu cảnh báo” tiếp tục là lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng: Nhiếp ảnh, dù là nghệ thuật hay tư liệu, đều đòi hỏi trung thực với khoảnh khắc. Một bức ảnh có thể đẹp vì ánh sáng, bố cục, kỹ thuật, nhưng chỉ thật sự có giá trị khi giữ nguyên sự thật của tự nhiên. Trong bối cảnh công nghệ xử lý ảnh phát triển mạnh, ranh giới giữa thật và giả ngày càng mong manh, trung thực và đạo đức vẫn là “la bàn” giúp người nghệ sĩ không lạc hướng, như nhiều nhiếp ảnh gia tâm niệm: “Thiên nhiên không cần tô vẽ - chỉ cần được tôn trọng”.

Có thể bạn quan tâm

Đoàn nhà văn Việt Nam làm việc với Hội Nhà văn Trung Quốc.

Qua trang văn, độc giả quốc tế hiểu hơn về tinh thần Việt

Tháng 8/2026, tác phẩm “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được dịch giả Nguyễn Lệ Chi giới thiệu thành công tới nhà xuất bản ở Trung Quốc. Đây là tác phẩm đầu tiên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh bước chân vào thị trường Hoa ngữ, kể từ sau các ấn bản dịch bằng tiếng Anh, Hàn, Thái, Nhật.

Lòng dũng cảm bắt đầu từ trái tim yêu thương

Lòng dũng cảm bắt đầu từ trái tim yêu thương

Truyện đồng thoại “Bọ ngựa hiệp sĩ một tay” (NXB Hà Nội, Nhã Nam phát hành tháng 9/2026) của nhà văn Uông Triều là một truyện dài trong một chuỗi các truyện đồng thoại của anh viết về xóm Hồ. Tiếp nối những câu chuyện thú vị từ “Vua ngan xóm hồ” (tác phẩm đã nhận giải thưởng Khát vọng Dế mèn lần 4, NXB Kim Đồng phát hành) lần này, độc giả lại tiếp tục được thưởng thức những mẩu chuyện ngộ nghĩnh, vui nhộn nơi xóm Hồ bé nhỏ thông qua một nhân vật ấn tượng khác: “Bọ ngựa - Hiệp sĩ một tay”.

Tác phẩm “Mắt cửa”, màu nước của họa sĩ Phan Anh Thư.

Hoài phố cảm tác

Sau thời gian lưu trú trong tháng 5 vừa qua để cảm nghiệm sâu sắc hơn nữa về vùng đất và con người Hội An (Đà Nẵng), bốn họa sĩ trẻ đang được chú ý của mỹ thuật đương đại Việt Nam đến từ Hà Nội, Huế, TP Hồ Chí Minh đã đưa hơn 20 tác phẩm màu nước, lụa và sơn dầu trở lại Hội An trong đợt 1 của triển lãm “Hoài phố cảm tác”. Sự kiện diễn ra từ ngày 11 đến 30/9. Đợt 2 của triển lãm sẽ tiếp nối từ ngày 9/10 đến 8/11, tại TP Hồ Chí Minh.

Những lễ hội và cơ duyên gặp gỡ

Những lễ hội và cơ duyên gặp gỡ

Sự kiện đáng kể cần điểm lại đầu tiên ở Thủ đô, trước Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội một ngày, và cùng kéo dài đến hết ngày chủ nhật vừa qua (từ 1 đến 4/10) là Hội sách Hà Nội lần thứ XI với chủ đề “Sách mở tri thức - Công nghệ dẫn tương lai”.

Các đại biểu tham quan trưng bày về nhà báo Huỳnh Thúc Kháng và Báo Tiếng Dân. Ảnh: SƠN HẢI

Biến địa chỉ báo chí cách mạng thành trung tâm sáng tạo

Hội thảo khoa học và Trưng bày chuyên đề kỷ niệm 150 năm ngày sinh nhà báo Huỳnh Thúc Kháng với chủ đề “Huỳnh Thúc Kháng - Từ Báo Tiếng Dân đến Trường dạy làm báo” vừa diễn ra tại Thái Nguyên đã đón nhận nhiều gợi ý cho mô hình hoạt động của di tích quốc gia địa điểm Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Thời Nay xin trích một số ý kiến và kỳ vọng sớm đón nhận những bước hiện thực hóa từ sau hội thảo ý nghĩa này.

Văn hóa xây dựng lòng tin trong biến động

Văn hóa xây dựng lòng tin trong biến động

Diễn ra từ ngày 1 đến 4/10, quy tụ đại diện từ 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai không chỉ mang đến những hoạt động giao lưu nghệ thuật, ẩm thực và di sản đặc sắc, mà còn khẳng định vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại văn hóa, tăng cường hiểu biết và kết nối giữa các dân tộc.

Cao ốc mới cần tôn trọng cảnh quan, bản sắc

Cao ốc mới cần tôn trọng cảnh quan, bản sắc

Xây dựng các tòa nhà phá vỡ kỷ lục trước đó về độ cao đang có dấu hiệu trở thành trào lưu tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều đô thị hiện đại thật sự cần là những khối bê-tông đồ sộ, hay những không gian bền vững và lấy nhu cầu của con người làm gốc?

Phở Ngô Sapa. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bữa ăn sáng và lời nói thầm

Chuyến công tác vùng cao hôm ấy cực kỳ thuận lợi, chúng tôi xuất hành trở về Hà Nội sớm hơn dự kiến. Xe khởi hành khi đất và người Lào Cai còn chưa thức giấc. Miền đất vùng biên xa xôi còn ẩn mình trong bóng tối cứ lùi xa dần theo từng vòng quay của bánh xe.

Thế hệ trẻ tham gia sản xuất phim hoạt hình.

Cơ hội nào để hoạt hình Việt Nam vươn tầm quốc tế?

Trong bức tranh sôi động của công nghiệp sáng tạo toàn cầu, lĩnh vực hoạt hình đang ngày càng khẳng định vị thế về giá trị kinh tế, văn hóa và sức ảnh hưởng sâu rộng. Với hoạt hình Việt Nam, những chuyển động tích cực trong thời gian gần đây mang lại tín hiệu khả quan và cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để thúc đẩy tiềm năng trở thành lợi thế văn hóa, năng lực cạnh tranh và từng bước xây dựng ngành công nghiệp hoạt hình đúng nghĩa, cần nhận diện, tháo gỡ nhiều điểm nghẽn.

Cảnh phim “Trạng Quỳnh thời nhí nhố”.

Chuyên nghiệp hơn mới có thể bứt phá

Bên cạnh câu chuyện phát triển ý tưởng và xây dựng những dự án nguyên bản, một điểm nghẽn khác của hoạt hình Việt Nam nằm ở mức độ chuyên nghiệp và khả năng vận hành của toàn ngành. Đây cũng là vấn đề được nhiều chuyên gia quốc tế nhắc đến khi đánh giá triển vọng phát triển của các nền hoạt hình mới nổi.

Phim hoạt hình của nhiều nước Đông Nam Á được giới thiệu sinh động tại Liên hoan phim Annecy, Pháp.

Từ Annecy đến hướng đi mở cho hoạt hình Việt

Bên cạnh câu chuyện về tác phẩm xuất sắc, giải thưởng danh giá, hoạt động giao lưu chia sẻ…, bài học về khả năng liên tục tạo ra những ý tưởng, cơ hội mới là hướng đi mà hoạt hình Việt Nam cần bắt nhịp trong hành trình hội nhập quốc tế. Điều này có thể nhận ra qua Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy (Pháp). Năm nay, sự kiện quy tụ hơn 19 nghìn nhà làm phim, nhà sản xuất, nhà đầu tư, trường đào tạo và doanh nghiệp sáng tạo từ 120 quốc gia.

Khán giả khắp nơi trên thế giới đổ về cùng thưởng thức các tác phẩm mới ở Annecy, Pháp.

Mặc áo bản sắc để bước ra thế giới

Khi nhắc đến hoạt hình Việt Nam, yếu tố khiến nhiều đối tác quốc tế quan tâm chính là bản sắc văn hóa. Giữa hàng nghìn dự án từ khắp thế giới, lợi thế cạnh tranh không còn dừng lại ở khả năng sản xuất, làm chủ công nghệ, mà là nhận diện về bản sắc giữa bản đồ hoạt hình toàn cầu. Với kho tàng lịch sử, truyền thuyết, văn học dân gian, đời sống đương đại giàu sắc màu, Việt Nam đang sở hữu nguồn chất liệu sáng tạo dồi dào để hình thành những tác phẩm mang dấu ấn riêng. Điều quan trọng làm thế nào để chuyển hóa những giá trị văn hóa ấy thành các tác phẩm có sức sống nghệ thuật và thuyết phục được khán giả toàn cầu.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Bên trong phong cảnh

Bên trong phong cảnh

Sóng Mây Gallery.S, Hà Nội đang giới thiệu 100 đơn vị tác phẩm tranh chì và điêu khắc gỗ kích thước trung bình và nhỏ của nghệ sĩ điêu khắc nổi tiếng người Nhật Mukai Katsumi (sinh năm 1946).

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

Nguyễn Chu Nhạc là giọng thơ bền bỉ, lặng lẽ mà ám ảnh. Sinh năm 1957 tại Hà Nội, nguyên quán Hưng Yên, ông đã đi qua nhiều thăng trầm của đời sống để chưng cất thành thơ một chất giọng trầm tĩnh, hoài niệm và giàu suy tưởng. Tập thơ “Giờ thương lại những ngày xưa”, NXB Hội Nhà văn ấn hành, tiếp tục cho thấy một Nguyễn Chu Nhạc nhất quán trong cảm thức thời gian, đồng thời mở ra những rung động tinh tế về ký ức và thân phận.

Mùa truyện, mùa văn hóa

Mùa truyện, mùa văn hóa

Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ ba tại Việt Nam do NXB Kim Đồng; Viện Pháp tại Việt Nam và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức đã phát động từ 4/4 và sẽ hết hạn nhận tác phẩm dự thi vào ngày 31/10.

Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết.

Việt Nam tích cực phát triển văn hóa toàn cầu

Từ ngày 27/9 đến 1/10, khoảng 250 đại biểu, chuyên gia trong nước và quốc tế có mặt tại Hà Nội và Ninh Bình để dự Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực. Sự kiện diễn ra chưa đầy một tháng sau khi Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết về “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” (Thập kỷ), sáng kiến do Việt Nam khởi xướng.

Vui đọc phê bình

Vui đọc phê bình

Đọc “Người thơ trong cõi thơ” (chân dung và thơ chọn, NXB Văn học) của PGS, TS, nhà văn Ngô Văn Giá, thấy trân quý tình yêu thơ, yêu người thơ khi trông lại, dõi theo hành trình thơ của 30 nhà thơ thuộc nhiều thế hệ, cả tên tuổi lớn cho đến tác giả khẳng định vững vàng và gương mặt mới nhiều kỳ vọng. Và như thế, càng hiểu rằng với riêng nhà phê bình đã là sự chọn lọc chứ không ôm đồm như chính ông có lúc ngầm so sánh nhân vật của mình với số đông.

Ông Nguyễn Phước bên nhà lưu trữ xương cá voi ở Vạn An Thạnh.

Sống cùng Phú Quý qua chuyện của các ông từ

Giữa biển mênh mông, đảo Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) nổi lên như chấm nhỏ nhấp nhô trên sóng nước. Đây là một trong những hòn đảo có mật độ di tích văn hóa lịch sử tâm linh dày đặc bậc nhất nước ta.