Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đắc Phu, cố vấn Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, virus Hanta là bệnh lây truyền từ động vật sang người, trong đó chuột và các loài gặm nhấm là nguồn mang virus chủ yếu. Virus tồn tại trong nước tiểu, phân và nước bọt của chuột nhiễm virus.
Virus Hanta (Hantavirus) là nhóm virus RNA thuộc họ Hantaviridae, bộ Bunyavirales, được xem là một trong những tác nhân gây bệnh lây truyền từ động vật sang người đáng chú ý trên thế giới. Các chủng virus này có liên quan chặt chẽ đến khu vực địa lý lưu hành và có thể gây những hội chứng bệnh khác nhau ở người, trong đó có hội chứng sốt xuất huyết kèm suy thận hoặc hội chứng tim phổi do Hanta virus. Trong đó, hội chứng phổi do Hanta được đánh giá đặc biệt nguy hiểm vì có thể diễn tiến cực nhanh chỉ sau vài ngày.
Theo ông Phu, con người có thể mắc bệnh khi hít phải bụi chứa virus phát tán từ chất thải khô của chuột hoặc tiếp xúc trực tiếp với nước tiểu, phân, nước bọt của chuột rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Một số trường hợp hiếm có thể lây khi bị chuột cắn. “Các loài chuột mang virus thường không có biểu hiện bệnh ”, ông nói.
Chuyên gia cũng lưu ý một số chủng virus Hanta hiếm gặp có thể lây từ người sang người, tuy nhiên nguy cơ này rất thấp.
Để phòng bệnh do virus Hanta, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đắc Phu khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chuột và chất thải của chuột. Khi dọn dẹp khu vực có chuột hoặc bắt buộc phải tiếp xúc, cần đeo khẩu trang, găng tay, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc và giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ để hạn chế chuột cư trú.
Đánh giá về nguy cơ dịch bệnh xuất hiện tại Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đắc Phu cho hay, hiện Việt Nam chưa phải quốc gia có bệnh lưu hành. Một số nghiên cứu trước đây từng ghi nhận trường hợp có kháng thể virus Hanta trong xét nghiệm máu ở một số bệnh nhân sốt, song chưa ghi nhận ổ dịch hay ca bệnh điển hình trong cộng đồng.
Theo chuyên gia này, ngành y tế vẫn cần tiếp tục theo dõi sát tình hình dịch tễ thế giới, đồng thời tăng cường kiểm dịch y tế biên giới, đặc biệt với tàu biển và hàng hóa nhập khẩu nhằm hạn chế nguy cơ chuột mang mầm bệnh từ nước ngoài vào Việt Nam.
Đối với các thủy thủ, hành khách đi tàu biển hoặc người trở về từ vùng có dịch mà xuất hiện triệu chứng sốt, mệt mỏi, khó thở hoặc dấu hiệu bất thường chưa rõ nguyên nhân, chuyên gia khuyến cáo cần sớm đến cơ sở y tế để khai báo và được kiểm tra.
