Thách thức thực tế
Theo báo cáo của Cục Bảo vệ thực vật năm 2024, lượng phân bón vô cơ được sử dụng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long trung bình lên tới 480 kg/ha, cao hơn 10% so mức trung bình cả nước. Lượng phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp được sử dụng trung bình toàn vùng là 72 kg/ha gieo trồng, chỉ bằng 50% so với mức sử dụng bình quân cả nước.
Việc lạm dụng phân bón vô cơ suốt thời gian dài đã gây ra hậu quả nghiêm trọng. Tình trạng đất sản xuất bị thoái hóa, bạc màu, chai cứng không chỉ làm giảm năng suất cây trồng mà còn gây ô nhiễm môi trường đất, nước và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người.
Cuối năm 2024, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long đã ban hành Quyết định số 1810/QĐ-UBND về phê duyệt Kế hoạch triển khai Đề án phát triển sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Mục tiêu của Kế hoạch nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế nguyên liệu hữu cơ sẵn có, góp phần giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế phát thải khí nhà kính, cân đối dinh dưỡng vô cơ và hữu cơ để duy trì và nâng cao sức khỏe đất phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững, qua đó tạo ra sản phẩm nông nghiệp an toàn, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, tăng hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp.
Định hướng tương lai
Sáu tháng đầu năm 2025, nhiều hộ dân tại xã Trung Hiệp (tỉnh Vĩnh Long) đã chuyển đổi sang hướng trồng dừa hữu cơ, tận dụng lợi thế tự nhiên và tập quán canh tác truyền thống để nâng cao giá trị nông sản. Nhờ áp dụng phân bón hữu cơ, tuổi thọ cây dừa tăng, dừa cho năng suất cao nhờ ra trái ổn định hơn, đồng thời còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, địa phương có gần 120.000 ha dừa, đứng đầu cả nước và chiếm gần 50% diện tích dừa toàn quốc. Để khai thác tiềm năng này, Sở sẽ tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành chính sách phát triển toàn diện đối với cây dừa giai đoạn 2026-2030, trong đó có hỗ trợ cải tạo, trồng mới và chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ cho các đối tượng là hộ nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp tham gia sản xuất, kinh doanh dừa tươi và dừa hữu cơ.
Dừa là một trong ba loại cây trồng chủ lực bên cạnh lúa và cây có múi. Cây dừa tạo ra một vòng tuần hoàn nông nghiệp, ngoài bán dừa tươi, dừa khô, những phụ phẩm như gáo và sơ dừa cũng được tận dụng để tăng thêm nguồn thu cho nông hộ. Nhiều địa phương đã tuyên truyền vận động người dân chuyển đổi diện tích trồng lúa kém hiệu quả, vườn tạp chuyển sang trồng dừa theo hướng hữu cơ.
Ngành nông nghiệp sẽ tích cực hỗ trợ, tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn nông dân kỹ thuật trồng dừa theo hướng hữu cơ, sử dụng phân hữu cơ thay thế phân bón hóa học. Nỗ lực này sẽ góp phần tạo ra sản phẩm sạch, bảo đảm các tiêu chuẩn, quy chuẩn về chất lượng, giúp người dân an tâm sản xuất, ổn định đầu ra.
Năm 2025, giá dừa tăng gấp ba lần so với năm trước. Với mật độ 20-25 cây/công, trung bình mỗi công thu được 200-300 trái/đợt. Mỗi tháng nông dân sẽ có thu nhập trung bình từ 4-5 triệu đồng cho mỗi công dừa.
