Bảo vệ “lá chắn sinh thái” nơi cực nam Tổ quốc

Với khoảng 310 km bờ biển, có ba mặt giáp biển, Cà Mau giữ vị trí đặc biệt quan trọng về phát triển kinh tế biển, bảo đảm an ninh, quốc phòng và chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, vùng đất cực nam của Tổ quốc cũng đang chịu tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sụt lún, xâm nhập mặn và sạt lở bờ biển, bờ sông.

Công trình kè chắn sóng chống sạt lở ở Hòn Đá Bạc, tỉnh Cà Mau.
Công trình kè chắn sóng chống sạt lở ở Hòn Đá Bạc, tỉnh Cà Mau.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Cà Mau, diễn biến thiên tai ngày càng khó lường. Chỉ từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 76 vụ sạt lở với tổng chiều dài hơn 2 km, thiệt hại ban đầu ước gần 9 tỷ đồng. Qua các đợt hạn hán, xâm nhập mặn nghiêm trọng trong các giai đoạn 2015-2016, 2019-2020 và 2023-2024, tổng thiệt hại trên địa bàn tỉnh ước hơn 2.300 tỷ đồng.

Điều đáng lo ngại là quá trình xâm thực không còn diễn ra cục bộ mà đang trực tiếp thu hẹp không gian phát triển tự nhiên của địa phương. Bình quân mỗi năm, Cà Mau mất hơn 400 ha đất. Đối chiếu bản đồ địa giới hành chính qua các thời kỳ cho thấy, từ năm 1904 đến nay, đường bờ biển nơi cực nam Tổ quốc đã bị xâm thực vào đất liền khoảng 5,8 km. Chỉ từ năm 2011 đến nay, sạt lở đã làm mất khoảng 6.250 ha đất và rừng phòng hộ ven biển; khoảng 1.093 km/ 14.000 km sông, kênh, rạch đã và đang bị sạt lở ở nhiều mức độ khác nhau.

Thời gian qua, với sự hỗ trợ của Trung ương, Cà Mau đã hoàn thành gần 135 km kè chống sạt lở bờ biển, góp phần phục hồi hơn 1.000 ha rừng phòng hộ ven biển; đầu tư hơn 45 km kè bảo vệ bờ sông và đang tiếp tục xây dựng khoảng 13 km kè chống sạt lở bờ biển. Toàn tỉnh đã đầu tư 408 công trình cấp nước tập trung với tổng mức đầu tư khoảng 1.320 tỷ đồng, góp phần nâng cao khả năng điều tiết nguồn nước, phục vụ sản xuất và cải thiện điều kiện sinh hoạt của người dân. Trong giai đoạn 2026-2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang và sẽ triển khai trên địa bàn tỉnh các dự án với tổng mức đầu tư gần 11.748 tỷ đồng, gồm nâng cấp đê biển, xây dựng các công trình kiểm soát triều cường, điều tiết mặn-ngọt và hỗ trợ hạ tầng sản xuất.

Tuy nhiên, quy mô đầu tư hiện nay vẫn chưa theo kịp tốc độ và phạm vi sạt lở ngày càng mở rộng. Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời nhấn mạnh, Cà Mau không chỉ là địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh mà còn giữ vai trò “lá chắn sinh thái”, tuyến phòng thủ ven biển quan trọng của Đồng bằng sông Cửu Long trước biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Trong khi đó, nhu cầu đầu tư rất lớn, vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa phương. Tỉnh kiến nghị Trung ương ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, đồng thời hỗ trợ huy động các nguồn lực khác để hoàn thiện hệ thống thủy lợi, đê điều, phòng, chống thiên tai, cấp nước và bố trí dân cư.

Bảo vệ Cà Mau không chỉ là giữ đất, giữ rừng và bảo đảm cuộc sống của người dân nơi cực nam Tổ quốc. Đó còn là nhiệm vụ bảo vệ không gian phát triển, an ninh sinh thái và tuyến phòng thủ tự nhiên của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long trước những thách thức ngày càng gay gắt của biến đổi khí hậu.

Trong giai đoạn 2026-2030, UBND tỉnh Cà Mau xác định nhu cầu đầu tư các công trình thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai khoảng 16.898 tỷ đồng; dự án cấp nước sạch nông thôn cần 850 tỷ đồng; các dự án bố trí dân cư, chống ngập, chỉnh trang đô thị và di dời nhà ở ven sông, kênh, rạch cần khoảng 36.165 tỷ đồng.

Có thể bạn quan tâm

Cánh đồng điện gió - một trong những điểm thu hút khách du lịch của tỉnh Vĩnh Long.

Kỳ vọng bứt phá từ kinh tế biển

Từ cửa ngõ hướng ra Biển Đông, Khu kinh tế Định An (Vĩnh Long) đang từng bước định hình vai trò cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Quy hoạch chung đến năm 2040 vừa được điều chỉnh mở rộng không gian phát triển hơn 39.000 ha tiếp tục tạo dư địa để hình thành trung tâm kinh tế biển, logistics và công nghiệp quy mô lớn của khu vực.

Các học viên luyện tiếng Hàn Quốc, chuẩn bị xuất ngoại. Ảnh: VĂN HỌC

Từng bước lành mạnh hóa thị trường xuất khẩu lao động

Theo Báo cáo “Ở lại hay di cư” của Ngân hàng Thế giới, 10 năm qua, có gần 1,7 triệu người đã rời Đồng bằng sông Cửu Long tìm kế sinh nhai, trong đó, 14% số hộ gia đình có ít nhất một người di cư, nhưng ít người trong số này lựa chọn con đường đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Đường ven Gò Công - Đồng Tháp là một trong các dự án giao thông trọng điểm được tỉnh Đồng Tháp tập trung triển khai. Ảnh: Việt Tiến

Thu nội địa đạt nhiều kết quả tích cực

2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Tại tỉnh Đồng Tháp, nhờ thống nhất triển khai đồng bộ các giải pháp về cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, nhất là trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều khoản thu trong cơ cấu thu ngân sách của tỉnh đã ghi nhận những kết quả rất đáng chú ý.

CLB Biển xanh Vũng Tàu lan tỏa hoạt động bảo vệ môi trường.

Gửi tình yêu với biển

Rác thải đã và đang gây ảnh hưởng lớn đến môi trường biển. Sự nỗ lực của các câu lạc bộ thiện nguyện, với những việc làm cụ thể, đang góp phần hình thành ý thức bảo vệ sự trong lành của đại dương.

Hướng dẫn nông hộ sử dụng rơm rạ để trồng nấm. Ảnh: Rikolto

Nông dân tham gia giảm phát thải khí nhà kính

Trong năm 2025, dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho nông hộ sản xuất quy mô nhỏ tại Đồng Tháp” do tổ chức Rikolto có trụ sở tại Bỉ đã triển khai tại 10 hợp tác xã (HTX) với 1.182 nông dân tham gia trên diện tích hơn 2.600 ha, góp phần mang lại sự chuyển đổi mới cho ngành lúa gạo Đồng Tháp theo hướng nông nghiệp xanh, có trách nhiệm với môi trường.

Thanh niên TP Cần Thơ hưởng ứng phong trào làm sạch môi trường, thu hút khách du lịch đến địa phương.

Mùa tình nguyện

Với 108 đội hình, hơn 12.500 tình nguyện viên, Cần Thơ là địa phương xếp thứ ba cả nước về triển khai Chiến dịch “Mùa hè xanh” năm 2026. Đằng sau những con số ấy là hàng trăm công trình, phần việc thiết thực, góp phần lan tỏa tinh thần tình nguyện và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với cộng đồng.

Tập huấn, tuyên truyền phổ biến chính sách, pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở An Giang. Ảnh: STPAG

Chủ động, sáng tạo thực hiện vai trò “gác cửa pháp lý”

Một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở Tư pháp An Giang phát huy vai trò “gác cửa pháp lý” thông qua việc chủ động rà soát, tham mưu, thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý cho bộ máy vận hành thông suốt.

Khám sức khỏe định kỳ giúp kiểm soát bệnh tật và giảm chi phí điều trị.

Thêm điểm tựa chăm sóc sức khỏe người dân

Từ tháng 6/2026, Cần Thơ trở thành một trong những địa phương đầu tiên triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí gắn với sổ sức khỏe điện tử cho người dân.

Bè cá Bảy Bon là một trong trong những điểm đến hấp dẫn nhiều du khách.

Câu chuyện đẹp ở Cồn Sơn

Từng là vùng đất heo hút giữa dòng sông Hậu, Cồn Sơn (phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ) nay đã trở thành điểm đến du lịch cộng đồng thu hút được nhiều du khách. Hành trình chuyển mình của cù lao nhỏ này không bắt đầu từ những dự án lớn, mà từ khát vọng vươn lên của những người dân biết biến lợi thế sông nước, miệt vườn thành sinh kế bền vững.

Gia đình anh Lê Hữu Lợi có nhiều thế hệ tham gia sản xuất chậu cây cảnh.

Nâng chất nghề truyền thống

Tại xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long, nghề sản xuất chậu cảnh đã tồn tại nhiều năm, gắn bó với sự phát triển của làng nghề hoa kiểng nổi tiếng Cái Mơn. Trải qua nhiều thăng trầm, nghề truyền thống này vẫn được duy trì nhờ sự tâm huyết của những người thợ lành nghề và sự tiếp nối của thế hệ trẻ.

Những cánh rừng ngập mặn ở Cà Mau. Ảnh: Nam Nguyễn

Khi rừng ngập mặn trở thành nguồn lực phát triển

Cà Mau sở hữu hệ thống rừng ngập mặn lớn nhất cả nước, là một trong những kho lưu trữ carbon tự nhiên quan trọng của khu vực. Tuy nhiên câu hỏi về việc gìn giữ và mang lại lợi ích thiết thực hơn từ rừng vẫn tiếp tục làm rõ.

Với mục tiêu nâng mức độ hài lòng của người nộp thuế đạt tối thiểu 93% trong năm 2026, Thuế TP Cần Thơ đã đẩy mạnh sự tương tác chặt chẽ giữa cơ quan thuế với người dân trên địa bàn.

Hướng đến sự minh bạch, thân thiện trong quản lý thuế

Việc lấy sự hài lòng của người nộp thuế làm trung tâm được xem là bước đi chiến lược của ngành thuế nói chung và của Thuế thành phố Cần Thơ nói riêng, nhằm xây dựng một hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch và thân thiện hơn với cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Hỗ trợ người dân làm thủ tục nộp hồ sơ trực tuyến tại Trung tâm phục vụ hành chính công Cần Thơ. Ảnh: MINH HUYỀN

Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ

Cùng các địa phương, thành phố Cần Thơ đã và đang tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động quản trị nhà nước, cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Cần Thơ tổ chức 4 điểm khám sức khỏe, sàng lọc bệnh miễn phí (Trong ảnh: Lãnh đạo thành phố và lãnh đạo Sở Y tế thành phố Cần Thơ tham dự chương trình khám sức khỏe miễn phí tại điểm xã Nhơn Ái).

Tin tức

• Sở Y tế thành phố Cần Thơ tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho khoảng 1.000 người dân thuộc đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi và phụ nữ tại 4 xã Tân Hòa, Nhơn Ái, Long Phú và Long Bình.

Thu gom rác thải nhựa trên biển ở Phú Quốc. Ảnh: PQX

Hướng đi mới xử lý rác thải nhựa

Đặc khu Phú Quốc (An Giang) vừa qua đã khởi động dự án thí điểm mô hình đặt cọc hoàn trả (DRS) trong thu gom và xử lý rác thải trên đảo. Đây được xem là bước tiến quản lý rác thải nhựa, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn tại địa phương.

Để triển khai Đề án hiệu quả cần tiếp tục đào tạo nâng cao năng lực cho các tổ khuyến nông cộng đồng, hợp tác xã và tổ hợp tác. Ảnh: Trung tâm KNQG

Những bước đi vững chắc

Những ngày đầu tháng 5/2026, nông dân tại xã Hưng Mỹ (tỉnh Vĩnh Long) đang mải miết thu hoạch những khoảnh ruộng cuối cùng của vụ đông - xuân.

Hạ tầng thủy lợi là yếu tố căn bản, then chốt để thực hiện hiệu quả các biện pháp canh tác giảm phát thải. Ảnh: Tạ Quang

Tháo gỡ những “nút thắt”

Sau hơn hai năm triển khai, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhưng để đề án thật sự đạt mục tiêu, vẫn còn nhiều “nút thắt” cần giải pháp tháo gỡ.

Sản phẩm OCOP Cà Mau khẳng định thương hiệu. Ảnh: BCM

Tin tức

• Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau phối hợp với Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Cà Mau vừa tổ chức Phiên chợ OCOP giới thiệu quảng bá các sản phẩm đặc sản của địa phương.

Thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Bàu Môn (An Giang) thu hoạch lúa.

Bài toán lợi ích vẫn cần thêm dữ liệu

Sau nhiều năm quen với tư duy “trúng mùa là được”, người nông dân Đồng bằng sông Cửu Long giờ phải học thêm cách ghi nhật ký điện tử, giảm giống gieo sạ, tiết kiệm nước. Nhưng điều họ vẫn chưa nhìn thấy rõ nhất là: hạt gạo “xanh” sẽ bán được giá cao hơn bao nhiêu.

Nghệ nhân Danh Vũ bên chiếc ghe ngo vừa hoàn thiện. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Bền bỉ giữ nghề đóng ghe ngo

Ghe ngo (tiếng Khmer là tuk ngô) là loại thuyền truyền thống gắn với lễ hội Oóc Om Bóc của đồng bào Khmer Nam Bộ, được sử dụng trong các cuộc đua cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Giữ nghề truyền thống, tại thành phố Cần Thơ, nhiều nghệ nhân vẫn bền bỉ đóng và trang trí ghe ngo.

Cầu Quang Trung - một điểm nhấn phát triển hạ tầng đô thị của TP Cần Thơ. Ảnh: Nam Nguyễn

Định hình không gian phát triển mới cho Cần Thơ

Trước yêu cầu mới sau sắp xếp đơn vị hành chính và hoàn thiện hệ thống quy hoạch quốc gia, thành phố Cần Thơ đang khẩn trương lập Quy hoạch chung đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới thành phố với 103 đơn vị hành chính (31 phường và 72 xã).

Sáng kiến Biến lá cây thành thông điệp xanh. (Ảnh Hội đồng Anh)

Hạt giống cho chuyển đổi xanh

142 bạn trẻ đến từ 13 tổ chức địa phương đã được tập huấn nâng cao kiến thức về biến đổi khí hậu dựa trên bộ công cụ Kỹ năng về khí hậu của Hội đồng Anh.