Nhịp sống Thổ Châu

Nằm trên vùng biển tây nam, đặc khu Thổ Châu (An Giang) là cột mốc chủ quyền thiêng liêng nơi tiền tiêu Tổ quốc. Trên đảo Thổ Châu, hòn đảo lớn nhất trong quần đảo, chớm khi gió mùa Đông Bắc cận kề là làng chài sẵn sàng “xoay theo chiều gió”, bà con chuyển tàu thuyền từ bãi Dong về bãi Ngự để tránh sóng to.

Một góc Thổ Châu. Ảnh: Lê San
Một góc Thổ Châu. Ảnh: Lê San

Lần đầu đến Thổ Châu, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi biết được bà con có thói quen “dọn nhà” hai lần một năm. Đời sống làng chài chia thành hai mùa rõ rệt. Vào khoảng tháng 4 đến tháng 8 hằng năm, gió Tây Nam mang theo sóng lớn, bãi Ngự nằm ở hướng chính đón gió, biển động mạnh. Cả làng chài khi ấy gom góp đồ đạc, tàu thuyền sang neo đậu phía bãi Dong ở bờ bên kia.

Đồn Biên phòng Thổ Châu nằm ngay khu vực trung tâm xã đảo, hướng nhìn trực diện ra bãi Ngự. Đứng từ trước cổng đồn nhìn ra, bãi Ngự vào tháng 7 vẫn còn vắng vẻ. Những chiếc thuyền thúng của bà con nằm lật úp, phơi sương gió, chờ mùa mới. Chị Võ Thanh Kiều, giáo viên Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thổ Châu giải thích: Bà con cư dân làng chài dọn về hướng nào, hướng ấy sẽ lại nhộn nhịp, đầy sức sống. Khi những luồng gió Đông Bắc đầu mùa chớm thổi, hành trình ngược bãi bắt đầu. Sóng phía Bãi Ngự hiền hòa trở lại, bà con quay về bãi biển chính để neo đậu tàu thuyền. Lúc ấy, con đường trục nối hai đầu bắc - nam của đảo lại đông đúc, nhộn nhịp.

Đảo Thổ Châu sở hữu nguồn nước ngọt dồi dào và là khu dịch vụ hậu cần nghề cá quan trọng ở vùng biển phía tây nam, nhiều tàu thuyền đánh cá xa bờ trong và ngoài tỉnh thường xuyên hoạt động trên vùng biển này. Ở làng chài, những boong tàu san sát, bè nuôi cá dập dềnh trên sóng nước. Trên mỗi bè, hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa, hải sản sôi động. Tiếng sóng vỗ rì rào hòa cùng tiếng máy nổ tạo nên âm điệu đặc trưng của vùng đảo tiền tiêu.

Vũ Minh Trí, người thanh niên sinh ra và lớn lên gắn bó với Thổ Châu chia sẻ mong muốn sớm có điện lưới và nguồn điện ổn định để phục vụ phát triển kinh tế địa phương. Hiện nay, sinh hoạt của người dân vẫn còn phụ thuộc chủ yếu vào máy phát diesel theo từng khung giờ cố định. “Khi máy phát điện hư hỏng là nguồn điện bị gián đoạn. Nhà có trẻ nhỏ phải mua bình ắc quy, còn các hộ kinh doanh dùng máy phát tự túc”, Trí cho hay. Mong muốn của anh cũng là đề xuất của hàng trăm hộ gia đình trên đảo. Khu dịch vụ hậu cần nghề cá không thể thiếu hệ thống tủ đông, tủ làm đá phục vụ bảo quản hải sản tươi sống. Các hộ kinh doanh lưu trú cần có nguồn điện bảo đảm để nâng cao chất lượng phục vụ du khách nếu muốn phát triển du lịch, dịch vụ.

Cư dân Thổ Châu hôm nay có nhiều người đến từ những miền quê khác nhau, có cả các gia đình chiến sĩ hải quân, biên phòng chọn nơi này làm quê hương thứ hai. Đảo tiền tiêu vẫn giữ cho mình nét bình dị và hoang sơ nhưng nhịp sống bám biển, giữ đất quê hương đang chờ được tiếp thêm động lực để bứt phá.

Đặc khu Thổ Châu là quần đảo gồm 8 hòn đảo có diện tích 13,98 km², dân số khoảng 1.800 người. Trong đó đảo Thổ Châu là đảo lớn nhất, được bao bọc bởi gần 80% diện tích rừng nguyên sinh. Đây là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, nằm ở vùng biển tiền tiêu phía tây nam của Tổ quốc. Đặc khu cách trung tâm Phú Quốc 101 km và cách trung tâm hành chính tỉnh An Giang khoảng 220 km, được xác định có nhiều lợi thế phát triển du lịch, dịch vụ.

Có thể bạn quan tâm

Chuyển đổi số và AI đang đi vào các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ.

Tạo nền tảng, mở không gian thích ứng

Từ nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ đến đẩy mạnh khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và mở rộng hợp tác, các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ đang thúc đẩy các giải pháp nâng cao chất lượng, từng bước khẳng định vai trò trung tâm đào tạo nhân lực và tri thức của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tạo dựng cơ hội sinh kế và nâng cao thu nhập là chìa khóa duy nhất để tháo gỡ bẫy già hóa dân số tại miền tây. Ảnh trong bài: Hải Nam

Chìa khóa để mở ra cơ hội

Đồng bằng sông Cửu Long đang già hóa với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất cả nước. Hơn một triệu người rời quê trong một thập kỷ khiến vùng đất chín rồng không chỉ thiếu lao động mà còn đối mặt nguy cơ đánh mất lợi thế dân số vàng sớm hơn dự báo.

Cơ hội phát triển nghề nghiệp là yếu tố có ý nghĩa lớn trong lựa chọn của lao động trẻ. Ảnh: Nam Hải

Những khoảng trống tạo nên lực đẩy

Khoảng cách thu nhập là nguyên nhân dễ thấy, song điều người trẻ tìm kiếm còn là việc làm có triển vọng, môi trường đô thị và một hệ sinh thái đủ rộng cho tương lai.

Anh Võ Quốc Khởi (bên trái) trong vườn dừa của gia đình. Ảnh: Kiều Nương

Cây dừa cùng mô hình “đa cây, đa con”

Linh hoạt sáng tạo những mô hình sinh kế mới thuận tự nhiên, ngày càng nhiều người dân Cà Mau hôm nay đang chủ động điều chỉnh tư duy sản xuất, vừa tạo nên thu nhập, vừa bảo vệ môi trường.

Cơ hội giữ chân người trẻ có thể được tạo nên từ chính việc gia tăng giá trị cho những sản phẩm đặc trưng của vùng đất trù phú này. Ảnh: Nam Anh

Câu hỏi cần lời giải

Ở nhiều làng quê miền tây, dòng chảy di cư kéo dài nhiều năm đang để lại một khoảng trống ít được nhìn thấy: Chăm sóc trong gia đình, nhân lực trong cộng đồng và cho nền nông nghiệp tương lai.

Chuyển đổi số thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh. Ảnh: Thế Đại

Thay đổi lớn từ một cú chạm nhỏ

Việc đầu tư ứng dụng bán hàng đang ngày càng được nhiều đơn vị kinh doanh ưu tiên nguồn lực. Đây là biểu hiện tích cực của tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần tiết kiệm thời gian và tối ưu hóa trải nghiệm cá nhân của khách hàng.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau tạo trục kết nối từ vùng Đất Mũi đến trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Tạ Quang

Tạo vị thế mới cho vùng đất cực nam

Ở điểm cực nam Tổ quốc, khoảng cách với các trung tâm kinh tế từng là một trong những trở ngại phát triển của Cà Mau. Nhưng với hệ thống cao tốc, sân bay và đặc biệt là cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai đang dần hình thành, vị thế địa kinh tế của vùng đất ba mặt giáp biển đang đứng trước cơ hội thay đổi lớn.

Những món ăn mang đậm dấu ấn riêng của miền tây sông nước góp phần tạo thêm sức hút cho hành trình trải nghiệm của du khách. Ảnh: Nam Hải

Ẩm thực Tây Đô tăng sức hút cho du lịch

Với hệ thống sản vật phong phú cùng những món ăn mang đậm dấu ấn sông nước, thành phố Cần Thơ đang hướng tới xây dựng thương hiệu “Ẩm thực Tây Đô” như một sản phẩm du lịch đặc trưng.

Nuôi trồng thủy sản tại Cà Mau. Ảnh: Nam Anh

Khai thác hiệu quả không gian biển

Muốn biến lợi thế biển thành động lực tăng trưởng, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cần giải quyết sức ép từ sạt lở, sụt lún và suy giảm không gian ven biển, những vấn đề đang tác động trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và sinh kế của người dân.

Chợ hải sản bên dòng sông Hậu Cần Thơ. Ảnh: Nam Nguyễn

Gợi mở mô hình đô thị vùng châu thổ

Hạ tầng liên vùng và việc mở rộng không gian phát triển đang tạo điều kiện để Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) hình thành những cực đô thị mới. Tuy nhiên, giá trị của quá trình này không nằm ở số lượng khu đô thị hay diện tích đất xây dựng, mà ở khả năng tạo việc làm, cung cấp dịch vụ, kết nối các khu vực sản xuất và kiến tạo một mô hình đô thị thích ứng với đặc trưng sông nước.

Khu sơ chế dừa của BEINCO.

Đầu tư nghiên cứu, đổi mới công nghệ

Nhiều năm qua, khi nói đến ngành dừa Việt Nam, người ta thường nhắc đến những con số tăng trưởng xuất khẩu hay những thời điểm giá dừa lập kỷ lục. Nhưng với ông Trần Văn Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư Dừa Bến Tre (BEINCO), điều đáng quan tâm hơn là làm thế nào để cây dừa thật sự trở thành sinh kế bền vững cho người nông dân.

Mặt bằng giá ổn định là nền tảng để ngành dừa xây chuỗi giá trị bền vững.

Cần cơ chế chia sẻ cả lợi ích lẫn rủi ro

Chỉ trong hơn một năm, thị trường dừa Việt Nam đã đi qua hai thái cực trái ngược. Năm 2025, giá dừa liên tục lập kỷ lục, trở thành một trong những ngành hàng nông sản tăng trưởng ấn tượng nhất. Thế nhưng hiện nay, giá dừa lao dốc, nhiều nhà vườn bán không đủ bù chi phí, thậm chí để dừa nảy mầm dưới gốc vì không có người mua.

Tỉnh Vĩnh Long đang tập trung xây dựng vùng nguyên liệu dừa hữu cơ.

Hoàn thiện chuỗi giá trị

Vượt mốc xuất khẩu 1 tỷ USD, ngành dừa Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá nhưng cũng đối mặt không ít thách thức về biến động giá, liên kết chuỗi và chất lượng vùng nguyên liệu. Làm gì để phát triển bền vững? Lời giải không chỉ nằm ở tăng trưởng xuất khẩu, mà ở việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển thương hiệu và hoàn thiện chuỗi giá trị đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Cánh đồng điện gió - một trong những điểm thu hút khách du lịch của tỉnh Vĩnh Long.

Kỳ vọng bứt phá từ kinh tế biển

Từ cửa ngõ hướng ra Biển Đông, Khu kinh tế Định An (Vĩnh Long) đang từng bước định hình vai trò cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Quy hoạch chung đến năm 2040 vừa được điều chỉnh mở rộng không gian phát triển hơn 39.000 ha tiếp tục tạo dư địa để hình thành trung tâm kinh tế biển, logistics và công nghiệp quy mô lớn của khu vực.

Công trình kè chắn sóng chống sạt lở ở Hòn Đá Bạc, tỉnh Cà Mau.

Bảo vệ “lá chắn sinh thái” nơi cực nam Tổ quốc

Với khoảng 310 km bờ biển, có ba mặt giáp biển, Cà Mau giữ vị trí đặc biệt quan trọng về phát triển kinh tế biển, bảo đảm an ninh, quốc phòng và chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, vùng đất cực nam của Tổ quốc cũng đang chịu tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sụt lún, xâm nhập mặn và sạt lở bờ biển, bờ sông.

Các học viên luyện tiếng Hàn Quốc, chuẩn bị xuất ngoại. Ảnh: VĂN HỌC

Từng bước lành mạnh hóa thị trường xuất khẩu lao động

Theo Báo cáo “Ở lại hay di cư” của Ngân hàng Thế giới, 10 năm qua, có gần 1,7 triệu người đã rời Đồng bằng sông Cửu Long tìm kế sinh nhai, trong đó, 14% số hộ gia đình có ít nhất một người di cư, nhưng ít người trong số này lựa chọn con đường đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Đường ven Gò Công - Đồng Tháp là một trong các dự án giao thông trọng điểm được tỉnh Đồng Tháp tập trung triển khai. Ảnh: Việt Tiến

Thu nội địa đạt nhiều kết quả tích cực

2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Tại tỉnh Đồng Tháp, nhờ thống nhất triển khai đồng bộ các giải pháp về cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, nhất là trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều khoản thu trong cơ cấu thu ngân sách của tỉnh đã ghi nhận những kết quả rất đáng chú ý.

CLB Biển xanh Vũng Tàu lan tỏa hoạt động bảo vệ môi trường.

Gửi tình yêu với biển

Rác thải đã và đang gây ảnh hưởng lớn đến môi trường biển. Sự nỗ lực của các câu lạc bộ thiện nguyện, với những việc làm cụ thể, đang góp phần hình thành ý thức bảo vệ sự trong lành của đại dương.

Hướng dẫn nông hộ sử dụng rơm rạ để trồng nấm. Ảnh: Rikolto

Nông dân tham gia giảm phát thải khí nhà kính

Trong năm 2025, dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho nông hộ sản xuất quy mô nhỏ tại Đồng Tháp” do tổ chức Rikolto có trụ sở tại Bỉ đã triển khai tại 10 hợp tác xã (HTX) với 1.182 nông dân tham gia trên diện tích hơn 2.600 ha, góp phần mang lại sự chuyển đổi mới cho ngành lúa gạo Đồng Tháp theo hướng nông nghiệp xanh, có trách nhiệm với môi trường.