Tạo nền tảng, mở không gian thích ứng

Từ nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ đến đẩy mạnh khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và mở rộng hợp tác, các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ đang thúc đẩy các giải pháp nâng cao chất lượng, từng bước khẳng định vai trò trung tâm đào tạo nhân lực và tri thức của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Chuyển đổi số và AI đang đi vào các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ.
Chuyển đổi số và AI đang đi vào các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ.

Năm học 2025-2026 ghi nhận những chuyển biến tích cực về chất lượng tại nhiều cơ sở giáo dục đại học ở Cần Thơ.

Tại Trường đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ (CTUT), 20/22 chương trình đào tạo đại học đã được công nhận đạt chuẩn chất lượng. Hoạt động khoa học - công nghệ có bước tiến với 68 bài báo quốc tế, 147 bài báo trong nước, 80 sáng kiến cấp cơ sở và 4 hồ sơ đăng ký sáng chế được chấp nhận đơn hợp lệ. Nhà trường đồng thời tổ chức các chương trình tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho cán bộ địa phương và giảng viên.

Trong lĩnh vực y dược, Trường đại học Y Dược Cần Thơ (CTUMP) duy trì quy mô hơn 11.600 sinh viên; công bố 228 bài báo quốc tế và triển khai nhiều đề tài cấp tỉnh, cấp bộ. Năm học 2026-2027, trường xác định trọng tâm là “Đổi mới đào tạo - Tăng tốc chuyển đổi số - Nâng tầm hội nhập - Phát triển bền vững”, trong đó chú trọng kiểm định chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn AUN-QA, nâng cao chất lượng đội ngũ và nghiên cứu khoa học.

Cùng với nâng cao chất lượng, các trường đang tăng đầu tư cho cơ sở vật chất và hạ tầng nghiên cứu. Đại học Cần Thơ trong năm 2026 đã hoàn thành, đưa vào khai thác Nhà học Trường Thực hành Sư phạm và Tòa nhà 4T2. Thời gian tới, trường triển khai 6 dự án với tổng kinh phí hơn 1.120 tỷ đồng, gồm các khối nhà học, thí nghiệm và Trung tâm Đào tạo quốc tế; đồng thời đầu tư hai phòng thí nghiệm trọng điểm gắn với thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tại CTUT, các hướng nghiên cứu được tập trung vào những lĩnh vực mới như AI, vi mạch bán dẫn, Internet vạn vật (IoT), công nghệ sinh học. Năm học mới, trường đặt mục tiêu tăng 10% công bố khoa học, triển khai 40 đề tài cấp cơ sở và 50 đề tài sinh viên.

Chuyển đổi số và AI cũng đang đi vào hoạt động quản trị, giảng dạy và nghiên cứu. Đại học Cần Thơ ưu tiên ứng dụng AI trong quản trị, đổi mới chương trình và phương pháp đào tạo; từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường. Cùng với đó, các trường đang tăng cường kết nối với địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng, đưa hoạt động đào tạo, nghiên cứu gần hơn với nhu cầu thực tế.

Đại học Cần Thơ tiếp tục phát huy tinh thần “Đại học vì đồng bằng”, tăng cường liên kết với các địa phương, viện, trường và doanh nghiệp, đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Các hướng nghiên cứu về nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu đều gắn với những vấn đề lớn của Đồng bằng sông Cửu Long.

Tại Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Đại học Cần Thơ, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đặt kỳ vọng nhà trường phấn đấu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời là trung tâm tư vấn chính sách tin cậy của các địa phương trong vùng. Theo ông, giáo dục đại học phải trở thành động lực trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế, cung ứng nhân lực chất lượng cao, tạo ra tri thức và công nghệ mới, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp và xã hội.

Có thể bạn quan tâm

Đo lường chỉ số làm cơ sở cho dữ liệu vùng trồng lúa giảm phát thải. Ảnh: VB

Thí điểm công cụ đo lường giảm phát thải trong nông nghiệp

Kết quả giảm phát thải được đo lường qua quy trình đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) trong canh tác sẽ góp phần tạo thương hiệu lúa gạo phát thải thấp cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long, mở cánh cửa cơ hội cho doanh nghiệp và địa phương đủ điều kiện được cấp tín chỉ carbon, nâng cao giá trị nông sản.

Một góc Hòn Sơn. Ảnh: QUAN LƯƠNG

Khám phá “viên ngọc thô” Hòn Sơn!

Hòn Sơn hay đảo Hang Rái thuộc Đặc khu Kiên Hải (tỉnh An Giang), hiện lên như một viên ngọc thô lấp lánh giữa “biển Tây”. Với diện tích vỏn vẹn khoảng 11,5 km², hòn đảo này chưa chịu nhiều tác động của đô thị hóa. Chính vẻ đẹp nguyên sơ, bình yên ấy đã biến Hòn Sơn thành điểm đến đầy sức hút, một “mỏ vàng” giàu tiềm năng du lịch chờ khai phá.

Với hệ thống hạ tầng dần được hoàn thiện, Vĩnh Long sẽ kết nối sâu với Thành phố Hồ Chí Minh và cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Hương Nguyên

Kích hoạt tiềm năng tăng trưởng

Hơn một năm sau khi sắp xếp, mở rộng không gian phát triển, tỉnh Vĩnh Long hiện nay đang sở hữu dư địa tăng trưởng rộng mở hơn. Nhưng làm thế nào để biến nguồn lực tiềm năng đó thành giá trị nội sinh mạnh mẽ và kích hoạt sức mạnh phát triển kinh tế vùng, là bài toán đang được đặt ra không chỉ cho chính quyền địa phương, mà cho cả cộng đồng doanh nhân và khối kinh tế tư nhân trên địa bàn.

Du khách tham quan chợ nổi Cái Răng, TP Cần Thơ. Ảnh: Hải Nam

Thang đo sức hút du lịch miền sông nước

Lượng khách đến Đồng bằng sông Cửu Long liên tục tăng, nhưng sức cạnh tranh của du lịch vùng không chỉ được đo bằng số lượt tham quan. Khả năng kết nối điểm đến, đa dạng hóa trải nghiệm và giữ chân du khách lâu hơn mới là yếu tố quyết định việc chuyển lợi thế tài nguyên thành giá trị kinh tế.

Khách hàng thích thú với các sản phẩm được chế từ dừa. Ảnh: Nam Nguyễn

Nâng tầm giá trị cây dừa

Tiếng mô-tơ đều đều dưới mái tôn. Sáu trục quay trên chiếc máy se chỉ xoắn những dải xơ dừa vàng nâu thành sợi chạy không ngừng. Người công nhân vừa kéo nhẹ búi xơ đã được đánh tơi, vừa gỡ những chỗ vón để sợi không đứt.

Một góc Thổ Châu. Ảnh: Lê San

Nhịp sống Thổ Châu

Nằm trên vùng biển tây nam, đặc khu Thổ Châu (An Giang) là cột mốc chủ quyền thiêng liêng nơi tiền tiêu Tổ quốc. Trên đảo Thổ Châu, hòn đảo lớn nhất trong quần đảo, chớm khi gió mùa Đông Bắc cận kề là làng chài sẵn sàng “xoay theo chiều gió”, bà con chuyển tàu thuyền từ bãi Dong về bãi Ngự để tránh sóng to.

Tạo dựng cơ hội sinh kế và nâng cao thu nhập là chìa khóa duy nhất để tháo gỡ bẫy già hóa dân số tại miền tây. Ảnh trong bài: Hải Nam

Chìa khóa để mở ra cơ hội

Đồng bằng sông Cửu Long đang già hóa với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất cả nước. Hơn một triệu người rời quê trong một thập kỷ khiến vùng đất chín rồng không chỉ thiếu lao động mà còn đối mặt nguy cơ đánh mất lợi thế dân số vàng sớm hơn dự báo.

Cơ hội phát triển nghề nghiệp là yếu tố có ý nghĩa lớn trong lựa chọn của lao động trẻ. Ảnh: Nam Hải

Những khoảng trống tạo nên lực đẩy

Khoảng cách thu nhập là nguyên nhân dễ thấy, song điều người trẻ tìm kiếm còn là việc làm có triển vọng, môi trường đô thị và một hệ sinh thái đủ rộng cho tương lai.

Cơ hội giữ chân người trẻ có thể được tạo nên từ chính việc gia tăng giá trị cho những sản phẩm đặc trưng của vùng đất trù phú này. Ảnh: Nam Anh

Câu hỏi cần lời giải

Ở nhiều làng quê miền tây, dòng chảy di cư kéo dài nhiều năm đang để lại một khoảng trống ít được nhìn thấy: Chăm sóc trong gia đình, nhân lực trong cộng đồng và cho nền nông nghiệp tương lai.

Chuyển đổi số thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh. Ảnh: Thế Đại

Thay đổi lớn từ một cú chạm nhỏ

Việc đầu tư ứng dụng bán hàng đang ngày càng được nhiều đơn vị kinh doanh ưu tiên nguồn lực. Đây là biểu hiện tích cực của tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần tiết kiệm thời gian và tối ưu hóa trải nghiệm cá nhân của khách hàng.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau tạo trục kết nối từ vùng Đất Mũi đến trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Tạ Quang

Tạo vị thế mới cho vùng đất cực nam

Ở điểm cực nam Tổ quốc, khoảng cách với các trung tâm kinh tế từng là một trong những trở ngại phát triển của Cà Mau. Nhưng với hệ thống cao tốc, sân bay và đặc biệt là cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai đang dần hình thành, vị thế địa kinh tế của vùng đất ba mặt giáp biển đang đứng trước cơ hội thay đổi lớn.

Những món ăn mang đậm dấu ấn riêng của miền tây sông nước góp phần tạo thêm sức hút cho hành trình trải nghiệm của du khách. Ảnh: Nam Hải

Ẩm thực Tây Đô tăng sức hút cho du lịch

Với hệ thống sản vật phong phú cùng những món ăn mang đậm dấu ấn sông nước, thành phố Cần Thơ đang hướng tới xây dựng thương hiệu “Ẩm thực Tây Đô” như một sản phẩm du lịch đặc trưng.

Nuôi trồng thủy sản tại Cà Mau. Ảnh: Nam Anh

Khai thác hiệu quả không gian biển

Muốn biến lợi thế biển thành động lực tăng trưởng, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cần giải quyết sức ép từ sạt lở, sụt lún và suy giảm không gian ven biển, những vấn đề đang tác động trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và sinh kế của người dân.

Khu sơ chế dừa của BEINCO.

Đầu tư nghiên cứu, đổi mới công nghệ

Nhiều năm qua, khi nói đến ngành dừa Việt Nam, người ta thường nhắc đến những con số tăng trưởng xuất khẩu hay những thời điểm giá dừa lập kỷ lục. Nhưng với ông Trần Văn Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư Dừa Bến Tre (BEINCO), điều đáng quan tâm hơn là làm thế nào để cây dừa thật sự trở thành sinh kế bền vững cho người nông dân.

Mặt bằng giá ổn định là nền tảng để ngành dừa xây chuỗi giá trị bền vững.

Cần cơ chế chia sẻ cả lợi ích lẫn rủi ro

Chỉ trong hơn một năm, thị trường dừa Việt Nam đã đi qua hai thái cực trái ngược. Năm 2025, giá dừa liên tục lập kỷ lục, trở thành một trong những ngành hàng nông sản tăng trưởng ấn tượng nhất. Thế nhưng hiện nay, giá dừa lao dốc, nhiều nhà vườn bán không đủ bù chi phí, thậm chí để dừa nảy mầm dưới gốc vì không có người mua.

Tỉnh Vĩnh Long đang tập trung xây dựng vùng nguyên liệu dừa hữu cơ.

Hoàn thiện chuỗi giá trị

Vượt mốc xuất khẩu 1 tỷ USD, ngành dừa Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá nhưng cũng đối mặt không ít thách thức về biến động giá, liên kết chuỗi và chất lượng vùng nguyên liệu. Làm gì để phát triển bền vững? Lời giải không chỉ nằm ở tăng trưởng xuất khẩu, mà ở việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển thương hiệu và hoàn thiện chuỗi giá trị đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Các học viên luyện tiếng Hàn Quốc, chuẩn bị xuất ngoại. Ảnh: VĂN HỌC

Từng bước lành mạnh hóa thị trường xuất khẩu lao động

Theo Báo cáo “Ở lại hay di cư” của Ngân hàng Thế giới, 10 năm qua, có gần 1,7 triệu người đã rời Đồng bằng sông Cửu Long tìm kế sinh nhai, trong đó, 14% số hộ gia đình có ít nhất một người di cư, nhưng ít người trong số này lựa chọn con đường đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.