Nâng tầm giá trị cây dừa

Tiếng mô-tơ đều đều dưới mái tôn. Sáu trục quay trên chiếc máy se chỉ xoắn những dải xơ dừa vàng nâu thành sợi chạy không ngừng. Người công nhân vừa kéo nhẹ búi xơ đã được đánh tơi, vừa gỡ những chỗ vón để sợi không đứt.

Khách hàng thích thú với các sản phẩm được chế từ dừa. Ảnh: Nam Nguyễn
Khách hàng thích thú với các sản phẩm được chế từ dừa. Ảnh: Nam Nguyễn

Ở vùng nguyên liệu Mỏ Cày, hành trình của vỏ dừa ngắn hơn nhưng giá trị lại dài hơn. Những xe chở vỏ dừa chạy thẳng vào nhà máy, nơi chúng được phân loại, đánh tơi thành những dải xơ dài rồi chuyển sang hệ thống chải và se chỉ. Lớp vỏ vốn bị xem là phụ phẩm bắt đầu bước vào một chuỗi giá trị hoàn toàn khác.

Điều thú vị là gần như không còn phần nào của trái dừa bị bỏ lại. Xơ trở thành chỉ, thảm và lưới; mụn dừa thành giá thể; gáo dừa thành than hoạt tính. Mỗi công đoạn không tạo ra một nguyên liệu mới, mà tạo thêm một lần giá trị cho cùng một trái dừa.

Giá trị hiện ra rõ nhất trước chiếc máy se chỉ, công đoạn quyết định độ đồng đều của sợi, điều kiện để sản phẩm đạt chuẩn xuất khẩu. Theo báo giá công khai của một cơ sở sản xuất tại Mỏ Cày, chỉ xơ dừa được bán khoảng 10.000 đồng/kg. Nhưng sợi chỉ ấy chưa phải điểm kết thúc. Khi tiếp tục được dệt thành lưới địa kỹ thuật hay thảm phủ, nó bước sang chuỗi sản phẩm phục vụ công trình chống xói lở và nông nghiệp công nghệ cao.

Quy mô của ngành này lớn hơn nhiều so với hình dung về một nghề thủ công. Theo Phụ lục II của Kế hoạch 3206/KH-UBND về Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, riêng năm 2020, Bến Tre (cũ) xuất khẩu 47.653 tấn chỉ xơ dừa, thuộc nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực được tỉnh thống kê theo sản lượng. Chiếc máy se chỉ trong xưởng gần như trở thành mắt xích của một ngành công nghiệp quy mô hàng chục nghìn tấn.

Điều mà khách hàng quốc tế tìm kiếm giờ đây không còn là xơ dừa nguyên liệu. Họ cần những sản phẩm có thể đi thẳng vào công trình và dây chuyền sản xuất: dây thừng sinh học, lưới địa kỹ thuật chống xói lở, thảm phủ giữ đất hay giá thể cho nhà kính. Đặc tính phân hủy tự nhiên, giữ nước và chịu lực khiến sợi xơ dừa trở thành vật liệu thay thế nhiều sản phẩm từ nhựa trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.

Đã có những sự chuyển mình của vùng dừa Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long trong năm 2026. Các doanh nghiệp đầu tư dây chuyền khép kín ngay tại vùng nguyên liệu, từ thu mua, kiểm soát chất lượng đến xuất khẩu. Nhà máy của Coco Hitech ở Mỏ Cày hiện vận hành trên diện tích khoảng 25.000 m², công suất khoảng 100 container sản phẩm mỗi tháng, đưa các sản phẩm từ chỉ xơ dừa đến châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Bến Tre (Vĩnh Long), cho biết địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp để mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao hiệu quả sản xuất của nhóm sản phẩm chế biến sâu từ dừa.

Ở tầm nhìn rộng hơn, ông Châu Văn Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, nhận định: Phát triển các sản phẩm chế biến sâu từ dừa là cơ hội để nâng tầm giá trị cây dừa, thúc đẩy liên kết vùng trong sản xuất, chế biến và xuất khẩu, hướng tới phát triển bền vững ngành hàng dừa của Đồng bằng sông Cửu Long.

Một cuộn chỉ vừa đầy được nhấc xuống, nhường chỗ cho cuộn tiếp theo trên máy. Có lẽ sự đổi vai lớn nhất ở Vĩnh Long không nằm ở chiếc vỏ dừa. Nó nằm ở cách người ta kéo giá trị cây dừa đi xa hơn.

Có thể bạn quan tâm

Du khách tham quan chợ nổi Cái Răng, TP Cần Thơ. Ảnh: Hải Nam

Thang đo sức hút du lịch miền sông nước

Lượng khách đến Đồng bằng sông Cửu Long liên tục tăng, nhưng sức cạnh tranh của du lịch vùng không chỉ được đo bằng số lượt tham quan. Khả năng kết nối điểm đến, đa dạng hóa trải nghiệm và giữ chân du khách lâu hơn mới là yếu tố quyết định việc chuyển lợi thế tài nguyên thành giá trị kinh tế.

Chuyển đổi số và AI đang đi vào các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ.

Tạo nền tảng, mở không gian thích ứng

Từ nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ đến đẩy mạnh khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và mở rộng hợp tác, các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ đang thúc đẩy các giải pháp nâng cao chất lượng, từng bước khẳng định vai trò trung tâm đào tạo nhân lực và tri thức của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Một góc Thổ Châu. Ảnh: Lê San

Nhịp sống Thổ Châu

Nằm trên vùng biển tây nam, đặc khu Thổ Châu (An Giang) là cột mốc chủ quyền thiêng liêng nơi tiền tiêu Tổ quốc. Trên đảo Thổ Châu, hòn đảo lớn nhất trong quần đảo, chớm khi gió mùa Đông Bắc cận kề là làng chài sẵn sàng “xoay theo chiều gió”, bà con chuyển tàu thuyền từ bãi Dong về bãi Ngự để tránh sóng to.

Tạo dựng cơ hội sinh kế và nâng cao thu nhập là chìa khóa duy nhất để tháo gỡ bẫy già hóa dân số tại miền tây. Ảnh trong bài: Hải Nam

Chìa khóa để mở ra cơ hội

Đồng bằng sông Cửu Long đang già hóa với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất cả nước. Hơn một triệu người rời quê trong một thập kỷ khiến vùng đất chín rồng không chỉ thiếu lao động mà còn đối mặt nguy cơ đánh mất lợi thế dân số vàng sớm hơn dự báo.

Cơ hội phát triển nghề nghiệp là yếu tố có ý nghĩa lớn trong lựa chọn của lao động trẻ. Ảnh: Nam Hải

Những khoảng trống tạo nên lực đẩy

Khoảng cách thu nhập là nguyên nhân dễ thấy, song điều người trẻ tìm kiếm còn là việc làm có triển vọng, môi trường đô thị và một hệ sinh thái đủ rộng cho tương lai.

Anh Võ Quốc Khởi (bên trái) trong vườn dừa của gia đình. Ảnh: Kiều Nương

Cây dừa cùng mô hình “đa cây, đa con”

Linh hoạt sáng tạo những mô hình sinh kế mới thuận tự nhiên, ngày càng nhiều người dân Cà Mau hôm nay đang chủ động điều chỉnh tư duy sản xuất, vừa tạo nên thu nhập, vừa bảo vệ môi trường.

Cơ hội giữ chân người trẻ có thể được tạo nên từ chính việc gia tăng giá trị cho những sản phẩm đặc trưng của vùng đất trù phú này. Ảnh: Nam Anh

Câu hỏi cần lời giải

Ở nhiều làng quê miền tây, dòng chảy di cư kéo dài nhiều năm đang để lại một khoảng trống ít được nhìn thấy: Chăm sóc trong gia đình, nhân lực trong cộng đồng và cho nền nông nghiệp tương lai.

Chuyển đổi số thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh. Ảnh: Thế Đại

Thay đổi lớn từ một cú chạm nhỏ

Việc đầu tư ứng dụng bán hàng đang ngày càng được nhiều đơn vị kinh doanh ưu tiên nguồn lực. Đây là biểu hiện tích cực của tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần tiết kiệm thời gian và tối ưu hóa trải nghiệm cá nhân của khách hàng.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau tạo trục kết nối từ vùng Đất Mũi đến trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Tạ Quang

Tạo vị thế mới cho vùng đất cực nam

Ở điểm cực nam Tổ quốc, khoảng cách với các trung tâm kinh tế từng là một trong những trở ngại phát triển của Cà Mau. Nhưng với hệ thống cao tốc, sân bay và đặc biệt là cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai đang dần hình thành, vị thế địa kinh tế của vùng đất ba mặt giáp biển đang đứng trước cơ hội thay đổi lớn.

Những món ăn mang đậm dấu ấn riêng của miền tây sông nước góp phần tạo thêm sức hút cho hành trình trải nghiệm của du khách. Ảnh: Nam Hải

Ẩm thực Tây Đô tăng sức hút cho du lịch

Với hệ thống sản vật phong phú cùng những món ăn mang đậm dấu ấn sông nước, thành phố Cần Thơ đang hướng tới xây dựng thương hiệu “Ẩm thực Tây Đô” như một sản phẩm du lịch đặc trưng.

Nuôi trồng thủy sản tại Cà Mau. Ảnh: Nam Anh

Khai thác hiệu quả không gian biển

Muốn biến lợi thế biển thành động lực tăng trưởng, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cần giải quyết sức ép từ sạt lở, sụt lún và suy giảm không gian ven biển, những vấn đề đang tác động trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và sinh kế của người dân.

Khu sơ chế dừa của BEINCO.

Đầu tư nghiên cứu, đổi mới công nghệ

Nhiều năm qua, khi nói đến ngành dừa Việt Nam, người ta thường nhắc đến những con số tăng trưởng xuất khẩu hay những thời điểm giá dừa lập kỷ lục. Nhưng với ông Trần Văn Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư Dừa Bến Tre (BEINCO), điều đáng quan tâm hơn là làm thế nào để cây dừa thật sự trở thành sinh kế bền vững cho người nông dân.

Mặt bằng giá ổn định là nền tảng để ngành dừa xây chuỗi giá trị bền vững.

Cần cơ chế chia sẻ cả lợi ích lẫn rủi ro

Chỉ trong hơn một năm, thị trường dừa Việt Nam đã đi qua hai thái cực trái ngược. Năm 2025, giá dừa liên tục lập kỷ lục, trở thành một trong những ngành hàng nông sản tăng trưởng ấn tượng nhất. Thế nhưng hiện nay, giá dừa lao dốc, nhiều nhà vườn bán không đủ bù chi phí, thậm chí để dừa nảy mầm dưới gốc vì không có người mua.

Tỉnh Vĩnh Long đang tập trung xây dựng vùng nguyên liệu dừa hữu cơ.

Hoàn thiện chuỗi giá trị

Vượt mốc xuất khẩu 1 tỷ USD, ngành dừa Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá nhưng cũng đối mặt không ít thách thức về biến động giá, liên kết chuỗi và chất lượng vùng nguyên liệu. Làm gì để phát triển bền vững? Lời giải không chỉ nằm ở tăng trưởng xuất khẩu, mà ở việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển thương hiệu và hoàn thiện chuỗi giá trị đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Đường ven Gò Công - Đồng Tháp là một trong các dự án giao thông trọng điểm được tỉnh Đồng Tháp tập trung triển khai. Ảnh: Việt Tiến

Thu nội địa đạt nhiều kết quả tích cực

2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Tại tỉnh Đồng Tháp, nhờ thống nhất triển khai đồng bộ các giải pháp về cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, nhất là trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều khoản thu trong cơ cấu thu ngân sách của tỉnh đã ghi nhận những kết quả rất đáng chú ý.

CLB Biển xanh Vũng Tàu lan tỏa hoạt động bảo vệ môi trường.

Gửi tình yêu với biển

Rác thải đã và đang gây ảnh hưởng lớn đến môi trường biển. Sự nỗ lực của các câu lạc bộ thiện nguyện, với những việc làm cụ thể, đang góp phần hình thành ý thức bảo vệ sự trong lành của đại dương.

Hướng dẫn nông hộ sử dụng rơm rạ để trồng nấm. Ảnh: Rikolto

Nông dân tham gia giảm phát thải khí nhà kính

Trong năm 2025, dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho nông hộ sản xuất quy mô nhỏ tại Đồng Tháp” do tổ chức Rikolto có trụ sở tại Bỉ đã triển khai tại 10 hợp tác xã (HTX) với 1.182 nông dân tham gia trên diện tích hơn 2.600 ha, góp phần mang lại sự chuyển đổi mới cho ngành lúa gạo Đồng Tháp theo hướng nông nghiệp xanh, có trách nhiệm với môi trường.

Thanh niên TP Cần Thơ hưởng ứng phong trào làm sạch môi trường, thu hút khách du lịch đến địa phương.

Mùa tình nguyện

Với 108 đội hình, hơn 12.500 tình nguyện viên, Cần Thơ là địa phương xếp thứ ba cả nước về triển khai Chiến dịch “Mùa hè xanh” năm 2026. Đằng sau những con số ấy là hàng trăm công trình, phần việc thiết thực, góp phần lan tỏa tinh thần tình nguyện và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với cộng đồng.

Tập huấn, tuyên truyền phổ biến chính sách, pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở An Giang. Ảnh: STPAG

Chủ động, sáng tạo thực hiện vai trò “gác cửa pháp lý”

Một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở Tư pháp An Giang phát huy vai trò “gác cửa pháp lý” thông qua việc chủ động rà soát, tham mưu, thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý cho bộ máy vận hành thông suốt.