Vì sao NASA dành 25 năm và 10 tỷ USD cho kính viễn vọng James Webb?

Những hình ảnh mới do kính viễn vọng không gian James Webb chụp lại cho thấy vô số ngôi sao, thiên hà và các chi tiết đẹp chưa từng được nhìn thấy trước đây. 

Mới đây, kính viễn vọng không gian James Webb của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã thu hút các nhà thiên văn và khán giả trên toàn cầu bằng những hình ảnh ngoạn mục về vũ trụ với độ sắc nét chưa từng thấy. Ngay cả các nhà khoa học làm việc trong dự án liên quan James Webb cũng phải ngỡ ngàng trước những hình ảnh này.

Những hình ảnh mới chụp lại không gian cho thấy vô số ngôi sao, thiên hà và các chi tiết đẹp chưa từng xuất hiện trước đây. Chúng mô tả sự ra đời và kết thúc của các ngôi sao với những màu sắc mới, sắc nét và sâu hơn so với hình ảnh do bất kỳ kính thiên văn hồng ngoại nào chụp lại từ trước đến nay. Trước đây, hình ảnh như vậy chỉ có thể đến từ Hubble, kính viễn vọng không gian được phóng vào quỹ đạo Trái đất năm 1990.

Những hình ảnh mới do James Webb chụp lại có thể coi là phần thưởng của 25 năm kiên trì và 10 tỷ USD mà NASA dành cho kính thiên văn mới của cơ quan này - tất cả đều nằm trong một quang phổ ánh sáng hồng ngoại mới và có phạm vi rộng.

Hình ảnh do Hubble và James Webb chụp lại cùng một khu vực trong không gian. (Ảnh: NASA)

Hình ảnh do Hubble và James Webb chụp lại cùng một khu vực trong không gian. (Ảnh: NASA)

Ngày 11/7, NASA đã công bố những hình ảnh rõ nét nhất từ trước tới nay về những thiên thể được cho là đã có từ khi vũ trụ mới hình thành do kính viễn vọng không gian James Webb chụp lại.

Bộ ảnh tiếp theo được công bố ngày 12/7 với những chi tiết về các bầu khí quyển bao quanh các hành tinh ở cách xa Trái đất cho thấy kính viễn vọng James Webb mạnh hơn và mang lại hình ảnh sắc nét hơn như thế nào so với các kính viễn vọng trước đây. Song, những hình ảnh mới này chỉ là sự khởi động cho những năm phía trước của nền khoa học thế giới.

"Chúng tôi đang thực hiện những cuộc khám phá và thật sự chúng tôi thậm chí còn chưa bắt đầu", ông Eric Smith, nhà khoa học trưởng của bộ phận vật lý thiên văn của NASA cho biết trong một cuộc họp báo.

James Webb cho thấy rõ hai ngôi sao ở trung tâm của tinh vân này, trong khi Hubble chỉ nhìn thấy một ngôi sao:

Hình ảnh của Hubble (trái) về tinh vân Southern Ring chỉ có một đốm sáng ở giữa, trong khi hình ảnh của James Webb (phải) cho thấy rõ hai ngôi sao. (Ảnh: NASA)
Hình ảnh của Hubble (trái) về tinh vân Southern Ring chỉ có một đốm sáng ở giữa, trong khi hình ảnh của James Webb (phải) cho thấy rõ hai ngôi sao. (Ảnh: NASA)

Tinh vân Southern Ring đang lụi tàn. Nó đã nổ tung và đang dần tách ra khỏi các lớp khí quyển của nó theo từng đợt liên tiếp. Các nhà khoa học đã biết có hai ngôi sao ở trung tâm của tinh vân này, nhưng không thể nhìn thấy chúng trong hình ảnh.

Với các bước sóng khác của tia hồng ngoại, James Webb nhìn thấy nhiều chi tiết khác nhau trong cùng một tinh vân:

Tinh vân Southern Ring do James Webb chụp lại trong tia hồng ngoại gần. (Ảnh: NASA)

Tinh vân Southern Ring do James Webb chụp lại trong tia hồng ngoại gần. (Ảnh: NASA)

Hình ảnh cụm 5 thiên hà sắc nét hơn nhiều qua ống kính của James Webb:

Cụm thiên hà Stephan's Quintet qua kính thiên văn Hubble (trái) và James Webb (phải). (Ảnh: NASA)

Cụm thiên hà Stephan's Quintet qua kính thiên văn Hubble (trái) và James Webb (phải). (Ảnh: NASA)

Trong hình ảnh của James Webb, có thể nhìn thấy những thiên hà đặt trên nền mà Hubble không thể thấy được:

Một số thiên hà có thể được nhìn thấy rõ trong ảnh của James Webb, nhưng không xuất hiện trong ảnh của Hubble. (Ảnh: NASA)

Một số thiên hà có thể được nhìn thấy rõ trong ảnh của James Webb, nhưng không xuất hiện trong ảnh của Hubble. (Ảnh: NASA)

Hình ảnh mới cũng tiết lộ những "vườn ươm sao" đã được tạo ra khi các thiên hà hợp nhất:

Hình ảnh của James Webb cho thấy một vùng khí nén giữa các thiên hà đang hợp nhất. (Ảnh: NASA)

Hình ảnh của James Webb cho thấy một vùng khí nén giữa các thiên hà đang hợp nhất. (Ảnh: NASA)

Khi khí và bụi bị nén và nóng lên, chúng sẽ tạo thành những ngôi sao mới. Điều đó có nghĩa là mây ở giữa các thiên hà trong hình ảnh của James Webb là "vườn ươm" cho sự ra đời của các ngôi sao mới.

"Chúng ta đang chứng kiến quá trình hình thành những ngôi sao mới trong khu vực này", ông Mark McCaughrean, cố vấn cấp cao về khoa học và khám phá của Cơ quan Vũ trụ châu Âu, cho biết.

Vùng sao mới hình thành NGC 3324 trong tinh vân Carina qua ống kính của James Webb. (Ảnh: NASA)

Vùng sao mới hình thành NGC 3324 trong tinh vân Carina qua ống kính của James Webb. (Ảnh: NASA)

Vùng sao mới hình thành NGC 3324 trong tinh vân Carina qua ống kính của Hubble. (Ảnh: NASA)

Vùng sao mới hình thành NGC 3324 trong tinh vân Carina qua ống kính của Hubble. (Ảnh: NASA)

Hình ảnh của James Webb tiết lộ hàng trăm ngôi sao chưa từng thấy trước đây:

Một góc tinh vân Carina do Hubble (trái) và James Webb (phải) ghi lại. (Ảnh: NASA)

Một góc tinh vân Carina do Hubble (trái) và James Webb (phải) ghi lại. (Ảnh: NASA)

Jane Rigby, một trong những nhà khoa học giám sát hoạt động của James Webb, đánh giá, "đây sẽ là một cuộc cách mạng" và "có những khả năng đáng kinh ngạc mà chúng tôi chưa từng có trước đây".

Trị giá khoảng 10 tỷ USD, James Webb đã được phóng vào không gian tháng 12/2012. Kính viễn vọng này hoạt động trong quỹ đạo quay quanh Mặt trời cách Trái đất 1,5 triệu km, xa hơn nhiều so với kính viễn vọng Hubble chỉ hoạt động trên quỹ đạo của Trái đất ở độ cao khoảng 610 km kể từ năm 1990.

Kính viễn vọng không gian James Webb (trái) mạnh gấp hơn 100 lần so với kính viễn vọng không gian Hubble (phải). (Ảnh: NASA)

Kính viễn vọng không gian James Webb (trái) mạnh gấp hơn 100 lần so với kính viễn vọng không gian Hubble (phải). (Ảnh: NASA)

James Webb có thể nhìn sâu vào vũ trụ hơn bất kỳ kính thiên văn nào trước đó nhờ phần gương có đường kính đến 6,5m (gấp 3 lần so với Hubble) được tạo thành từ 18 mảnh gương lục giác, và các thiết bị tập trung vào tia hồng ngoại, cho phép kính thiên văn này có thể nhìn xuyên qua bụi và khí.

Business Insider, Reuters

Có thể bạn quan tâm

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết phát biểu tại hội thảo.

Đắk Lắk đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 26/6, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk phối hợp các cơ quan, đơn vị tổ chức Hội thảo chuyên đề “Chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững”.

Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Việt Nam-Lào hợp tác về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số

Chiều 25/6, tại thủ đô Vientiane (Lào), Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia Việt Nam (NEAC), Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trung tâm Internet quốc gia Lào (LANIC), Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào tổ chức Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Nhóm nghiên cứu của Viettel AI xây dựng mới bộ dữ liệu các khuôn mặt bị che khuất để huấn luyện mô hình AI. (Ảnh: Quỳnh Trang)

Giải pháp Viettel AI được bảo hộ tại Hoa Kỳ nhờ bài toán nhận diện khuôn mặt bị che khuất

Ngày 26/6, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội Viettel cho biết, năng lực nghiên cứu công nghệ lõi của Viettel AI được khẳng định khi Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) vừa cấp bằng sáng chế hữu ích cho phương pháp “Nhận diện khuôn mặt có đeo khẩu trang qua hình ảnh sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo”.

Diễn đàn đối thoại chiến lược 2026 tại Hà Nội bàn cách xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát huy công nghệ chiến lược, xác lập mô hình tăng trưởng mới

Ngày 25/6, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại ASEAN, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cùng các đối tác tổ chức Diễn đàn đối thoại chiến lược với chủ đề “Xác lập mô hình tăng trưởng mới: Phát huy các công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững”. 

Triển lãm Quốc tế Vietnam ICTCOMM 2026 diễn ra từ 24-26/6 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp vận hành trên nền tảng AI – Tương lai của chuyển đổi số

Diễn ra từ ngày 24-26/6/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Vietnam ICTCOMM 2026 quy tụ hàng trăm doanh nghiệp công nghệ trong các lĩnh vực ICT, AI, IoT, Cloud, Data Center và Cybersecurity. Theo Ban tổ chức, ngày khai mạc đã thu hút hơn 2.000 lượt khách tham quan cùng nhiều hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Sự trỗi dậy của các “bộ máy trả lời bằng AI” làm bốc hơi lưu lượng truy cập truyền thống. Làn sóng người sáng tạo nội dung đang cướp đi sự chú ý cũng như nhân tài của báo chí chính thống. Phản ứng chiến lược được nhiều cơ quan báo chí lựa chọn là tập trung vào những thứ máy móc không thể sao chép.

Tăng cường bảo mật ngân hàng. (Đồ họa: HỒNG ANH)

Chống lừa đảo AI trong ngành ngân hàng

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành ngân hàng trong việc nâng cao hiệu quả vận hành, quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, chính công nghệ này cũng đang bị tội phạm mạng lợi dụng để tạo ra các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.

Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Tăng cường xử lý vi phạm trên không gian mạng

Chiều 24/6, tại Hà Nội, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị sơ kết công tác quản lý lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026.

Hoạt động nghiên cứu, thí nghiệm thực hành của sinh viên Trường đại học Việt Nhật. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Chuyển đổi số trong quản trị đại học: Đột phá đào tạo song hành và lực lượng lao động kỷ nguyên mới

Giáo dục nước ta đang đứng trước bước ngoặt mang tính cách mạng về cấu trúc thể chế, triết lý vận hành thích ứng kỷ nguyên số. Áp lực toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã định hình hệ thống giáo dục đại học và nghề nghiệp theo hướng song hành thực học, thực nghiệp thay thế mô hình hàn lâm truyền thống.

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau chủ trì hội nghị.

Cà Mau đẩy mạnh chuyển đổi số, đột phá công nghệ để định hình tương lai

Tỉnh Cà Mau vừa tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những kết quả bước đầu cho thấy tư duy và hành động mạnh mẽ của địa phương trong việc đi tắt đón đầu để định hình tương lai.

Việc phối hợp đào tạo nhân lực theo nhu cầu của thị trường sẽ góp phần “tạo nguồn” để cơ cấu lại lao động.

AI định hình thế hệ lao động mới

Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi rất mạnh của thị trường lao động: Dân số bắt đầu già hóa, lao động giá rẻ không còn là lợi thế, trí tuệ nhân tạo (AI) đã đi vào mọi ngành nghề...

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Nhiều bài toán lớn vẫn chờ "nhạc trưởng"

Cùng với việc trao quyền mạnh mẽ hơn cho các tổng công trình sư, vẫn còn một câu hỏi khác: đâu là những bài toán thật sự cần mô hình này? Nếu danh mục nhiệm vụ được mở rộng quá mức, trong khi nguồn nhân lực dẫn dắt còn hạn chế, nguy cơ phân tán nguồn lực và chồng lấn trách nhiệm là điều khó tránh khỏi.

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Đào tạo những kỹ năng AI không thể thay thế

Khi khả năng viết tin, biên tập văn bản, dựng hình ảnh, sản xuất video hay phân tích dữ liệu của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng vượt trội, câu hỏi đặt ra với các cơ sở đào tạo báo chí trở nên trực diện và cũng thiết thực hơn - đó là “đào tạo điều gì để phóng viên trẻ không bị đào thải bởi chính AI?”.

Sáng 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành giáo dục và đào tạo, các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, kết quả thực hiện nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Phát triển đại học tinh hoa và công nghệ chiến lược: Lời giải cho những "điểm nghẽn" nguồn nhân lực

Tại buổi làm việc với ngành giáo dục mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy 'quản lý giáo dục' sang 'quản trị phát triển giáo dục'. Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực cao, nhất là nhân lực khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).