Quán triệt tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị 3 cơ quan tập trung thực hiện tốt 5 định hướng lớn; trong đó, nội dung quan trọng đầu tiên là nhận thức đúng tầm về vị trí của đối ngoại của Quốc hội trong tổng thể nền đối ngoại toàn diện, hiện đại của đất nước.
Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ: “Đối ngoại Quốc hội phải được triển khai đồng bộ với đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; bám sát các ưu tiên chiến lược của Đảng, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia-dân tộc và phục vụ trực tiếp các mục tiêu phát triển của đất nước”.
Dự cuộc làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung; các Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Khắc Định, Nguyễn Thị Thanh, Nguyễn Hồng Diên, Nguyễn Thị Hồng, Nguyễn Doãn Anh…
Cuộc làm việc diễn ra ngay sau Hội nghị quán triệt triển khai thực hiện Nghị quyết 06 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ: Nghị quyết 06 tiếp tục khẳng định quan điểm xuyên suốt của Đảng: đối ngoại cùng với quốc phòng an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; phải chủ động tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; tranh thủ tối đa các nguồn lực, điều kiện quốc tế thuận lợi phục vụ phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
“Tự chủ chiến lược” và “tự cường” trong ngoại giao nghị viện
Theo đó, trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đối ngoại không chỉ góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa mà còn phải trở thành động lực quan trọng của phát triển.
Về định hướng nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh: phải chuyển từ tư duy “đối ngoại phục vụ quan hệ” sang “đối ngoại kiến tạo phát triển”; phát huy tinh thần “tự chủ chiến lược” và “tự cường” trong ngoại giao nghị viện.
Theo Chủ tịch Quốc hội: Quốc hội cần chủ động thúc đẩy hợp tác lập pháp, trao đổi kinh nghiệm quản trị quốc gia, tiếp thu thực tiễn tốt của thế giới để hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, đồng thời tranh thủ tri thức, khoa học công nghệ và các điều kiện quốc tế thuận lợi phục vụ phát triển đất nước.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần gắn kết chặt chẽ các diễn đàn nghị viện với mục tiêu thu hút nguồn lực, công nghệ lõi, công nghệ cao, mở rộng thị trường cho đất nước, tăng cường năng lực nội sinh.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan phải tiếp tục đổi mới kênh song phương, phối hợp xây dựng các đề án, kế hoạch có trọng tâm, trọng điểm, tập trung làm sâu sắc hơn nữa lòng tin chiến lược với các nước láng giềng, các đối tác chiến lược toàn diện, các đối tác chiến lược và các đối tác quan trọng khác.
Đối với các diễn đàn đa phương, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phát huy tiếng nói tích cực, cung cấp ý tưởng, vươn lên đóng vai trò nòng cốt, dẫn dắt và tham gia định hình các cơ chế đa phương phù hợp với lợi ích, khả năng và điều kiện cụ thể, tận dụng để lồng ghép ưu tiên của Việt Nam vào chương trình nghị sự.
Mục tiêu nhiệm vụ nữa được Chủ tịch Quốc hội đề cập, đó là “lấy hiệu quả thực chất làm thước đo hoạt động đối ngoại của Quốc hội”.
Yêu cầu nhiệm vụ tiếp theo là nâng cao vị thế và tiếng nói của Quốc hội Việt Nam tại các cơ chế nghị viện khu vực và thế giới.
Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ: Quốc hội cần tiếp tục phát huy vai trò là thành viên tích cực, có trách nhiệm tại các diễn đàn nghị viện đa phương; từng bước chuyển từ tham gia tích cực sang chủ động đóng góp, đề xuất sáng kiến và tham gia định hình chương trình nghị sự trên những vấn đề phù hợp với lợi ích và năng lực của Việt Nam.
“Đây cũng là yêu cầu từ vị thế ngày càng cao của đất nước” - Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Qua lắng nghe các ý kiến tham gia phát biểu của lãnh đạo các cơ quan, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tham mưu, xây dựng cơ chế phối hợp thông suốt, hiệu quả theo nguyên tắc “rõ đầu mối, rõ trách nhiệm nhưng không chia cắt trách nhiệm”; Chủ tịch Quốc hội đề nghị: Các cơ quan bám sát Quy định của Bộ Chính trị về quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại; Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Quy chế hoạt động đối ngoại của Quốc hội; Quy chế phối hợp mà 3 cơ quan ký kết để triển khai nhiệm vụ bài bản, hiệu quả.
Chủ động “từ sớm, từ xa”, làm tốt dự báo, tham mưu
Tại cuộc làm việc chiều nay, thay mặt Lãnh đạo Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, biểu dương tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực và phối hợp chặt chẽ của Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Bộ Ngoại giao và Văn phòng Quốc hội thời gian qua.
Ba cơ quan đã phối hợp, chuẩn bị chu đáo, triển khai hiệu quả hoạt động đối ngoại của Lãnh đạo Quốc hội, tạo dấu ấn ngoại giao nghị viện, đóng góp trực tiếp vào thành tựu chung của nền ngoại giao toàn diện.
Chủ tịch Quốc hội cũng đánh giá cao Bộ Ngoại giao đã có nhiều kết quả nổi bật triển khai công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước, đối ngoại nhân dân.
Chỉ rõ những hạn chế cần khắc phục trong công tác phối hợp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh phương châm “ba cơ quan, một mục tiêu tham mưu và phục vụ tốt nhất hoạt động đối ngoại của Lãnh đạo Quốc hội”.
Theo đó, công tác phối hợp phải được thực hiện từ sớm, từ xa, ngay từ khâu nghiên cứu, dự báo và tham mưu chủ trương quan trọng.
Theo đó, Bộ Ngoại giao phụ trách chung. Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại là cơ quan chịu trách nhiệm trước Lãnh đạo Quốc hội tham mưu về nội dung đối ngoại của Quốc hội và của Lãnh đạo Quốc hội. Ủy ban phải chủ động tham mưu, phối hợp các cơ quan, báo cáo Lãnh đạo Quốc hội. Văn phòng Quốc hội phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao về công tác lễ tân, hậu cần.
Quốc hội có một lợi thế đặc thù mà không cơ quan nào có được, đó là quyền lập pháp và giám sát tối cao.
Đối ngoại Quốc hội không chỉ phản ánh vị thế của đất nước, mà còn phải góp phần kiến tạo vị thế, phải góp phần hoàn thiện thể chế, tăng cường đồng thuận quốc tế, tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển
Chủ tịch Quốc hội khẳng định, đối ngoại toàn diện là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, trên nền tảng phối hợp, bổ sung cho nhau của 3 trụ cột: đối ngoại Đảng, ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân; sự phối hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại; giữa ngoại giao nghị viện với ngoại giao nhà nước, với đối ngoại nhân dân.
Cho rằng Quốc hội có một lợi thế đặc thù mà không cơ quan nào có được, đó là quyền lập pháp và giám sát tối cao, Chủ tịch Quốc hội khẳng định: Đối ngoại Quốc hội không chỉ phản ánh vị thế của đất nước, mà còn phải góp phần kiến tạo vị thế, phải góp phần hoàn thiện thể chế, tăng cường đồng thuận quốc tế, tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển. Đây cũng là yêu cầu mới đặt ra đối với công tác đối ngoại Quốc hội nhiệm kỳ khóa XVI.
Chiều nay, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội, lãnh đạo nhiều cơ quan, đơn vị chứng kiến lễ ký Quy chế phối hợp giữa Bộ Ngoại giao; Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội trong tổ chức các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo Quốc hội.
