Vẫn dồi dào tình yêu kịch Lưu Quang Vũ

Các vở diễn của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ (1948 - 1988) vẫn gần gũi với nhiều đối tượng khán giả. Ngòi bút của Lưu Quang Vũ chạm tới nhiều mặt: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, ông cảnh báo những chuyển biến ngược - thụt lùi mà con người chính là tác nhân.

Lưu Quang Vũ đã xây dựng và giải quyết các vở kịch bằng tính nhân văn cao đẹp.
Lưu Quang Vũ đã xây dựng và giải quyết các vở kịch bằng tính nhân văn cao đẹp.

1. Những “mùa kịch Lưu Quang Vũ” mấy năm gần đây vẫn luôn được khán giả hào hứng đón nhận. Bởi nhiều điều ông viết mang tính dự báo và định hướng. Thông qua kịch ông muốn góp tiếng nói trong định hướng phát triển đất nước. Muốn phát triển đất nước, ngoài chính sách, chủ trương đúng đắn, phải dựa vào đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, văn nghệ sĩ…

Khán giả Trịnh Trung Hiểu (86 tuổi, ở 202/B2/26 Doãn Kế Thiện, Hà Nội), một dịch giả có tiếng trong giới Hán Nôm cho rằng, Lưu Quang Vũ chính là tinh hoa của đất nước. Một trong những vở kịch điển hình của Lưu Quang Vũ làm ông say mê đó là “Tôi và chúng ta”. Theo ông, vở diễn đó đã đề cao quyền con người, đề cao tinh thần và tài năng của con người Việt Nam. Vở kịch là sự kết hợp chất dân gian và hiện đại, cổ vũ tinh thần Việt Nam, ca ngợi sự thông minh, sáng tạo của con người Việt Nam. Còn khán giả Lý Chí Huy (Hà Nội) khi xem xong vở “Ai là thủ phạm” tại Nhà hát Tuổi trẻ ngày 24-8 vừa qua đã hào hứng với khung cảnh nhà hát 600 chỗ ngồi đều kín chỗ, không khí xem rất sôi nổi. Anh ấn tượng với tất cả lời thoại trong vở kịch. Nó có một chút gì đó cổ kính, gợi niềm hoài cổ mà ngày nay anh hầu như không được nghe. Đặc biệt, theo anh câu chuyện mà vở kịch mang đến cho khán giả vẫn đầy đủ giá trị hiện thực, vẫn mang tính thời sự trong xã hội hiện tại. Cùng với Chí Huy đến xem vở diễn là khán giả gồm đủ các lứa tuổi, già, trẻ, trung niên, đông hơn cả là khán giả trẻ, tất cả đều chăm chú theo dõi vở.

Nghệ sĩ Đào Duy Anh, đảm nhận vai Chiến trong vở diễn chia sẻ, khi được chọn cùng các bạn diễn trẻ tham gia dàn dựng vở này, mọi người đều rất thích thú, ngày đêm nghiên cứu lời thoại, tìm tòi sáng tạo hình tượng nhân vật và diễn rất thăng hoa.

2. Bên cạnh sân khấu một số nhà hát, tại Trường đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, các giảng viên cũng đã đưa một số vở kịch của Lưu Quang Vũ vào dàn dựng bài tập cho sinh viên các lớp diễn viên. Theo Ths Hán Quang Tú, giảng viên Khoa Sân khấu, sinh viên rất dễ tiếp nhận, và đối tượng tiếp nhận rất rộng. Các em sẽ tìm được nhân vật, vai diễn phù hợp với mình bởi các nhân vật trong kịch của Lưu Quang Vũ ở đủ các tầng lớp. Nhân vật trong kịch của ông có tính cách điển hình cao nên khi đưa vào dàn dựng bài tập sẽ rất hiệu quả trong việc khơi gợi sức sáng tạo, tâm lý biểu diễn, cũng như sáng tạo đời sống nhân vật của các em. Đặc biệt, lời thoại trong kịch của ông không khó, không gượng ép, rất tự nhiên khiến cho các em sinh viên khi học rất dễ thoại, từ đó sẽ dễ tìm ra hành động xuyên của cả vở cũng như hành động của từng tuyến nhân vật để xây dựng tính cách từng nhân vật.

PGS, TS, đạo diễn Phan Trọng Thành, nguyên Trưởng khoa Sân khấu, là người có kinh nghiệm lâu năm trong giảng dạy và dàn dựng các vở kịch của Lưu Quang Vũ. Ông cảm nhận, các vở kịch của Lưu Quang Vũ phản ánh được mong ước, dục vọng của con người thời đại ông sống, ông tìm được tiếng nói, sự đồng vọng với mọi tầng lớp nhân dân vào thời điểm đó, nhất là đã lay động trái tim hàng triệu người bởi tính triết lý, giá trị nhân văn, giá trị thẩm mỹ trong các tác phẩm của ông. Ngoài ra, Lưu Quang Vũ còn rất tài tình trong việc xây dựng ngôn ngữ đối thoại, tạo tình huống xung đột và xây dựng tính cách nhân vật rất rõ ràng, mang tính điển hình cao. Bên cạnh đó, Lưu Quang Vũ đã xây dựng các vở kịch và giải quyết các vở kịch một cách trọn vẹn bằng tinh thần nhân dân, tính nhân văn cao đẹp.

Đó cũng chính là lý do không chỉ các nghệ sĩ, nhà hát, mà các giảng viên, sinh viên vẫn tìm đến kịch bản Lưu Quang Vũ như những bài học hiệu quả. Và rộng hơn thế, là đông đảo khán giả, những người qua tác phẩm sân khấu của Lưu Quang Vũ, nhận ra một trái tim yêu thương cuộc sống, trân trọng con người.

Có thể bạn quan tâm

Nhà văn Lê Phương Liên (giữa) cùng nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, TS giáo dục Thụy Anh trong một cuộc giao lưu của Câu lạc bộ Đọc sách cùng con. Ảnh: QUANG HƯNG

Người đi đường dài cùng trẻ thơ

Hơn nửa thế kỷ cầm bút, nhà văn Lê Phương Liên đã đi trên con đường vun đắp cho văn học thiếu nhi Việt Nam bằng sự bền bỉ hiếm có. Từ những truyện ngắn đầu tay viết cho thiếu nhi, những năm tháng làm biên tập ở NXB Kim Đồng đến cuốn "Bạn văn của tuổi thơ" vừa ra mắt, hành trình ấy không chỉ là hành trình của một người sáng tác, mà còn là hành trình lưu giữ ký ức của văn học thiếu nhi Việt Nam.

Đến thư viện, các em được các cô tận tình chỉ dạy từng nét vẽ.

Hè trong trang sách

Đó là chủ đề được Thư viện tỉnh Lai Châu triển khai hiệu quả trong hè 2026, giúp các bạn nhỏ thoát khỏi sự lệ thuộc vào các thiết bị điện tử như: Ipas, ti vi, điện thoại…

Nhà thơ, nhạc sĩ, họa sĩ Bàng Ái Thơ đón nhận 3 cuốn sách của nữ sĩ Canada Linda Mazur.

Đặc sắc thư viện Đồi Nghệ sĩ

Ẩn mình giữa không gian thanh bình của núi rừng Yên Bài (Hà Nội), Đồi Nghệ sĩ hơn 5 năm qua đã trở thành điểm hẹn văn hóa của nhiều văn nghệ sĩ trong và ngoài nước. Chỉ mới xây dựng từ mùa xuân 2026, Thư viện Đồi Nghệ sĩ ra đời như một bước đi kết nối di sản chữ nghĩa.

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Viết truyện cho thiếu nhi đã khó, dựng một huyền thoại vừa chân thực vừa sống động trong thế giới của những đứa trẻ càng khó hơn. Nhưng lật từng phần trong tập truyện thiếu nhi “Huyền thoại trên đồi cao” của Lệ Hằng, tôi đã thấy nhà văn thật thành công trong việc không dễ này.

Nhiều biên đạo trẻ dùng chất liệu dân gian để sáng tạo nên những hình thức biểu đạt mới. Ảnh: K.MINH

Nghệ thuật múa tăng sức mạnh mềm hội nhập

Trong nhiều cuộc thảo luận về sức mạnh văn hóa của các quốc gia, các lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật hay thời trang thường được xem là những lĩnh vực có khả năng lan tỏa mạnh mẽ. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nghệ thuật múa - đặc biệt là múa dân tộc đang âm thầm trở thành một trong những phương tiện biểu đạt hiệu quả của sức mạnh mềm văn hóa.

Nồng nhiệt cuối hè

Nồng nhiệt cuối hè

Bước vào những ngày nghỉ cuối hè của giới học sinh, sinh viên, tuy cơn nắng nóng bất thường vừa trở lại, nhưng cùng với đó, là hàng loạt sự kiện văn hóa biểu hiện qua võ… và vẽ thật tưng bừng.

Tái hiện lễ cưới Nam Bộ truyền thống tại chương trình "Kết duyên tơ hồng".

Tái hiện lễ cưới Nam Bộ xưa

Thân nghinh - một nghi lễ quan trọng trong đám cưới Nam Bộ truyền thống - vừa được tái hiện trọn vẹn tại sự kiện văn hóa “Kết duyên tơ hồng”. Điều đặc biệt là cả ban tổ chức lẫn khách tham dự đa phần là người trẻ. Họ cùng nhau trải nghiệm nét độc đáo của lễ cưới xưa thông qua chuỗi hoạt động giàu ý nghĩa.

Màn trình diễn tại Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Dọn đường đưa văn hóa vào kinh tế sáng tạo

Hiện nay, sức hấp dẫn của các sản phẩm văn hóa phần lớn được quyết định bởi năng lực sáng tạo, sản xuất và phân phối sản phẩm. Để văn hóa có sức sống bền vững và lan tỏa, Việt Nam cần phát triển hệ sinh thái sáng tạo một cách tương xứng.

Tình thương trên mạng

Gần đây, tôi theo dõi một nhóm Facebook chuyên cho tặng đồ miễn phí ở Hà Nội, thành viên đâu đó hơn 200 nghìn người. Nhóm có nguyên tắc khá đơn giản rằng cho đồ, xin đồ, có thể xin việc, nhưng không xin tiền, cho tiền. Nhờ thế, câu chuyện vẫn còn giữ được chút trong trẻo của việc một người thừa cái gì đó và một người khác vừa hay đang thiếu.

Triển lãm “Địa tầng ký ức" vào ngày khai mạc.

Cuộc đối thoại giữa đất và ánh sáng

Các tác phẩm trong triển lãm “Địa tầng ký ức”, diễn ra tại Bảo tàng nghệ thuật Quang San, TP Hồ Chí Minh từ ngày 24/7 đến 23/8 được họa sĩ Vũ Đức Hiếu (Hiếu Mường) bày chung với đồng nghiệp, được chắt lọc từ quá trình nghiên cứu và thực hành nghệ thuật của anh hơn hai mươi năm.

Ban Chấp hành khóa X ra mắt đại hội.

Chờ gỡ mối buộc cho sân khấu vươn mình

Mở đầu cho chuỗi đại hội các hội văn học, nghệ thuật nhiệm kỳ mới sắp lần lượt diễn ra, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 vừa gióng lên những khó khăn, bất cập với đời sống sân khấu và một phần cũng là của đời sống văn học, nghệ thuật. Thời Nay chia sẻ một số nhìn nhận thẳng thắn và kỳ vọng phát đi từ đại hội.

Vợ chồng nhà thơ Vũ Cao.

Nhà thơ Vũ Cao thực hành văn nghệ

LTS: Gần đây, dư luận xã hội quan tâm bàn luận nhiều về nhà văn, nghề văn, công việc cầm bút, cả những vấn đề nhân cách, đạo đức, quan hệ xã hội, tinh thần lao động nghề nghiệp, ý thức dấn thân, cống hiến… Với nhiều góc nhìn khác nhau và những ý kiến đa chiều, có sự ghi nhận, tôn vinh, nhưng cũng có cả những băn khoăn, những đánh giá chưa đầy đủ hoặc thái độ coi thường…

Bày tranh kể niềm hạnh phúc với Việt Nam

Bày tranh kể niềm hạnh phúc với Việt Nam

Họa sĩ Lester, hội viên Hội Nhà văn Anh Quốc, từng có nhiều triển lãm tại Vương quốc Anh. Chiều qua 2/8 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội), đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Việt Nam - Niềm đam mê khám phá” của anh.

Về nghe Nguyễn Nhật Ánh kể chuyện tình

Về nghe Nguyễn Nhật Ánh kể chuyện tình

Vẫn chọn không gian làng quê cũ với những mảnh đời ngang trái, trong lần hội ngộ này, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh tiếp tục để bạn đọc chứng kiến bao ngã rẽ chông chênh. “Chuyện tình thị trấn” (NXB Trẻ) mang đoạn kết buồn nhưng lại mở ra nhiều hướng đi mới thênh thang hơn cho từng nhân vật.

Chế độ đãi ngộ với nghệ sĩ, diễn viên đang cần được nâng cao hơn trong bối cảnh mới.

Chờ hỗ trợ diễn viên thiết thực hơn

Trong bối cảnh mới, sân khấu đối mặt nhiều đòi hỏi nâng mình lên, trong cả công tác chuyên môn lẫn hoạt động phong trào. Tổ chức hội nghề nghiệp đang đặt ra mục tiêu và cũng được kỳ vọng có tiếng nói giúp nâng cao điều kiện đãi ngộ cho các nghệ sĩ. Cùng với đó, thúc đẩy việc lan tỏa tác phẩm hay đến công chúng.

Ảnh: ANH QUÂN

Hội ngộ di sản với đương đại

Trân trọng và gìn giữ quá khứ, để hướng tới tương lai, là một tinh thần gần như đã rút gọn thành “khẩu hiệu” trong nhiều ngành khác nhau. Cuối tuần qua tại Thủ đô (31/7), vừa khai mạc một triển lãm thú vị liên quan tới mục đích như vậy với tên gọi là “Mật ngữ thời gian” tại Nhà triển lãm Mỹ thuật (16 Ngô Quyền).

Nghệ sĩ Nguyệt Thu và An Như biểu diễn tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội).

Âm nhạc lan tỏa yêu thương nơi phòng bệnh

Không phông màn rực rỡ, không có hệ thống âm thanh, ánh sáng chuyên nghiệp hay những hàng ghế xếp ngay ngắn, buổi biểu diễn của dự án “Nơi yêu thương bắt đầu” diễn ra giữa một không gian khác lạ: Sảnh bệnh viện. Ở đó, tiếng đàn tìm đến bệnh nhân, người nhà và nhân viên y tế, trao đi những phút giây bình yên giữa hành trình điều trị vốn đầy âu lo, căng thẳng.

Ảnh: SONG ANH

Góc rẽ

Hàng xe nối dài trước sảnh chung cư. Dưới nắng đầu hè, mặt đường rung lên bởi tiếng động cơ. Một chiếc xe bốn chỗ cố lách vào khoảng trống hẹp còn lại. Tiếng còi xe chát chúa khiến người đàn ông trung niên ngoái đầu. Tay trái ông đeo chiếc ba-lô, tay phải dắt một đứa trẻ. Vừa kịp nhận ra tiếng còi không hướng về mình, ông bước tiếp. Đứa bé gái vẫn nắm chặt tay ông. Phía trước là một góc rẽ.