Vẫn dồi dào tình yêu kịch Lưu Quang Vũ

Các vở diễn của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ (1948 - 1988) vẫn gần gũi với nhiều đối tượng khán giả. Ngòi bút của Lưu Quang Vũ chạm tới nhiều mặt: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, ông cảnh báo những chuyển biến ngược - thụt lùi mà con người chính là tác nhân.

Lưu Quang Vũ đã xây dựng và giải quyết các vở kịch bằng tính nhân văn cao đẹp.
Lưu Quang Vũ đã xây dựng và giải quyết các vở kịch bằng tính nhân văn cao đẹp.

1. Những “mùa kịch Lưu Quang Vũ” mấy năm gần đây vẫn luôn được khán giả hào hứng đón nhận. Bởi nhiều điều ông viết mang tính dự báo và định hướng. Thông qua kịch ông muốn góp tiếng nói trong định hướng phát triển đất nước. Muốn phát triển đất nước, ngoài chính sách, chủ trương đúng đắn, phải dựa vào đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, văn nghệ sĩ…

Khán giả Trịnh Trung Hiểu (86 tuổi, ở 202/B2/26 Doãn Kế Thiện, Hà Nội), một dịch giả có tiếng trong giới Hán Nôm cho rằng, Lưu Quang Vũ chính là tinh hoa của đất nước. Một trong những vở kịch điển hình của Lưu Quang Vũ làm ông say mê đó là “Tôi và chúng ta”. Theo ông, vở diễn đó đã đề cao quyền con người, đề cao tinh thần và tài năng của con người Việt Nam. Vở kịch là sự kết hợp chất dân gian và hiện đại, cổ vũ tinh thần Việt Nam, ca ngợi sự thông minh, sáng tạo của con người Việt Nam. Còn khán giả Lý Chí Huy (Hà Nội) khi xem xong vở “Ai là thủ phạm” tại Nhà hát Tuổi trẻ ngày 24-8 vừa qua đã hào hứng với khung cảnh nhà hát 600 chỗ ngồi đều kín chỗ, không khí xem rất sôi nổi. Anh ấn tượng với tất cả lời thoại trong vở kịch. Nó có một chút gì đó cổ kính, gợi niềm hoài cổ mà ngày nay anh hầu như không được nghe. Đặc biệt, theo anh câu chuyện mà vở kịch mang đến cho khán giả vẫn đầy đủ giá trị hiện thực, vẫn mang tính thời sự trong xã hội hiện tại. Cùng với Chí Huy đến xem vở diễn là khán giả gồm đủ các lứa tuổi, già, trẻ, trung niên, đông hơn cả là khán giả trẻ, tất cả đều chăm chú theo dõi vở.

Nghệ sĩ Đào Duy Anh, đảm nhận vai Chiến trong vở diễn chia sẻ, khi được chọn cùng các bạn diễn trẻ tham gia dàn dựng vở này, mọi người đều rất thích thú, ngày đêm nghiên cứu lời thoại, tìm tòi sáng tạo hình tượng nhân vật và diễn rất thăng hoa.

2. Bên cạnh sân khấu một số nhà hát, tại Trường đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, các giảng viên cũng đã đưa một số vở kịch của Lưu Quang Vũ vào dàn dựng bài tập cho sinh viên các lớp diễn viên. Theo Ths Hán Quang Tú, giảng viên Khoa Sân khấu, sinh viên rất dễ tiếp nhận, và đối tượng tiếp nhận rất rộng. Các em sẽ tìm được nhân vật, vai diễn phù hợp với mình bởi các nhân vật trong kịch của Lưu Quang Vũ ở đủ các tầng lớp. Nhân vật trong kịch của ông có tính cách điển hình cao nên khi đưa vào dàn dựng bài tập sẽ rất hiệu quả trong việc khơi gợi sức sáng tạo, tâm lý biểu diễn, cũng như sáng tạo đời sống nhân vật của các em. Đặc biệt, lời thoại trong kịch của ông không khó, không gượng ép, rất tự nhiên khiến cho các em sinh viên khi học rất dễ thoại, từ đó sẽ dễ tìm ra hành động xuyên của cả vở cũng như hành động của từng tuyến nhân vật để xây dựng tính cách từng nhân vật.

PGS, TS, đạo diễn Phan Trọng Thành, nguyên Trưởng khoa Sân khấu, là người có kinh nghiệm lâu năm trong giảng dạy và dàn dựng các vở kịch của Lưu Quang Vũ. Ông cảm nhận, các vở kịch của Lưu Quang Vũ phản ánh được mong ước, dục vọng của con người thời đại ông sống, ông tìm được tiếng nói, sự đồng vọng với mọi tầng lớp nhân dân vào thời điểm đó, nhất là đã lay động trái tim hàng triệu người bởi tính triết lý, giá trị nhân văn, giá trị thẩm mỹ trong các tác phẩm của ông. Ngoài ra, Lưu Quang Vũ còn rất tài tình trong việc xây dựng ngôn ngữ đối thoại, tạo tình huống xung đột và xây dựng tính cách nhân vật rất rõ ràng, mang tính điển hình cao. Bên cạnh đó, Lưu Quang Vũ đã xây dựng các vở kịch và giải quyết các vở kịch một cách trọn vẹn bằng tinh thần nhân dân, tính nhân văn cao đẹp.

Đó cũng chính là lý do không chỉ các nghệ sĩ, nhà hát, mà các giảng viên, sinh viên vẫn tìm đến kịch bản Lưu Quang Vũ như những bài học hiệu quả. Và rộng hơn thế, là đông đảo khán giả, những người qua tác phẩm sân khấu của Lưu Quang Vũ, nhận ra một trái tim yêu thương cuộc sống, trân trọng con người.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh: HẢI ANH

Thăm nhà cũ ngày xuân nắng nhạt

T rong vùng ký ức xưa cũ nhất của tôi là hình ảnh chập chờn một đứa trẻ lên ba, lên bốn, ngồi trên chiếc giường đặt tạm giữa sân.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Bóng trăng

Ngày nhiều gió, Hoàng chở cây hoàng yến sau xe máy, gạt chống xe rồi mở khóa cổng vào nhà. Anh loay hoay trồng cây hoàng yến, nhắm hướng cho vừa tầm với góc nhìn của My từ ô cửa sổ trên căn gác.

Chia vui cùng tác giả giành giải.

Gieo thói quen đọc sách

Phát động từ tháng 6/2025, cuộc thi Kể chuyện sách với thiếu nhi của báo Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút đông đảo thiếu nhi và phụ huynh cả nước.

“Giá trị tác phẩm báo chí phải được kiểm chứng bởi cuộc sống và bạn đọc”

“Giá trị tác phẩm báo chí phải được kiểm chứng bởi cuộc sống và bạn đọc”

Kỷ niệm 75 năm Báo Nhân Dân ra số đầu, nhìn lại hành trình phát triển báo chí cách mạng đặt trong bối cảnh truyền thông số biến đổi nhanh chóng, nhà báo Hồ Quang Lợi - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ suy nghĩ về vai trò của “tính nhân dân” trong báo chí cũng như trách nhiệm của thế hệ nhà báo trẻ.

Người yêu nghệ thuật tham quan Triển lãm mỹ thuật quốc tế “CHON’S HANOI MINI ART FAIR 2026.

Nhịp cầu hội họa

N hững ngày đầu tháng 3, Hà Nội trở thành điểm hẹn của chuỗi hoạt động giao lưu mỹ thuật quốc tế với các nghệ sĩ Việt Nam, Hàn Quốc... Từ triển lãm giao lưu tranh Việt - Hàn đến CHONs Hanoi Mini Art Fair 2026, các hoạt động này đã tạo nên không gian gặp gỡ đáng chú ý của mỹ thuật đương đại.

Tặng sách cho Hội đồng Đội Trung ương

Tặng sách cho Hội đồng Đội Trung ương

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Xuất bản Việt Nam vừa phối hợp cùng các đơn vị tổ chức chương trình Trao tặng Tủ sách Thiếu nhi cho Hội đồng Đội Trung ương nhằm tiếp tục lan tỏa văn hóa đọc đến các trường học, các cơ sở Đoàn - Đội và các điểm sinh hoạt thiếu nhi trên cả nước.

Hành trình để nhớ, để yêu

Hành trình để nhớ, để yêu

Nhà thơ Phan Hoàng vừa ra tuyển tập “Theo dấu bụi vàng tích Việt” (NXB Hội nhà văn), tập hợp nhiều bài ký giúp người đọc bước vào cuộc hành trình trên cả chiều dài lịch sử và không gian đất nước.

Lễ ăn than của người Giẻ-Triêng. Ảnh: K.MINH

Gia tăng sức mạnh mềm quốc gia

Sự kiện tiêu biểu đầu tiên cần điểm lại cuối tuần qua ở miền trung là việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ VHTT&DL) vừa công nhận 4 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia của tỉnh Quảng Ngãi là:

Chung tay làm bánh của đồng bào dân tộc Thái. Ảnh: BẮC SƠN

“Nón lắp bo mi xẩu quyệt”

Trong tiếng Thái vùng núi Thanh Hóa, có một câu nói ví von đầy ý nhị nhưng cũng thật trần trụi về nhu cầu cơ bản của con người: "Kin khẩu bo mi kẻng cắp/Nón lắp bo mi xẩu quyệt". Dịch ra tiếng Kinh, nghĩa là: “Ăn cơm không có canh khác gì đi ngủ không có người ôm”.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Tin vào cánh đào xuân

Đầu giờ chiều, trên bãi đất trống ở trụ sở xã Yên Sơn đã đầy xe máy, xe đạp. Bụi đất đỏ vồng lên thành luồng theo một chiếc xe máy đi từ đường lớn vào sân.

Nhiều di tích trong phố cổ Hà Nội trở thành điểm đến thu hút du khách và người dân dịp Tết cổ truyền Xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: TÚ NHI

Di sản - Nguồn lực chiến lược cho tương lai

Trong bối cảnh phát triển mới, khi yêu cầu tăng trưởng xanh, bền vững và dựa vào nội lực được đặt ra ngày càng rõ nét, di sản không còn được nhìn nhận đơn thuần như “ký ức của quá khứ” cần bảo tồn nguyên trạng. Di sản đang dần được xác lập vị thế như một nguồn lực chiến lược cho hiện tại và tương lai.

Từ chối làm "nô bộc" của "người bạn mới" AI

Từ chối làm "nô bộc" của "người bạn mới" AI

Nhìn nhận, đồng hành, ứng phó và khắc phục trước trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong nhiều nội dung được quan tâm và bàn luận tại tọa đàm “Phẩm giá của thơ ca” trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 do Hội Nhà văn Việt Nam và UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức.

Nhà thơ Raja Ahmad Aminullah tặng sách nhà thơ Nguyễn Quang Thiều.

Người lữ hành đi tìm hồn thơ trong lòng Hà Nội

Trong xu thế hoạt động văn chương hiện nay, có những người tập trung kiến tạo nên những không gian để tâm hồn nhân loại gặp gỡ. Raja Ahmad Aminullah là nhà thơ, nhà văn hóa uy tín người Malaysia cũng là một người như thế.

Tổ chức tốt Ngày thơ Việt Nam trên đất mỏ

Tổ chức tốt Ngày thơ Việt Nam trên đất mỏ

Đêm thơ Nguyên tiêu “Trước biển lớn” đã diễn ra cuốn hút tại Cung quy hoạch, hội chợ, triển lãm Quảng Ninh vào tối ngày 3/3 với sự tham dự của Phó Thủ tướng Lê Thành Long và đông đảo khán giả là các văn nghệ sĩ, cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội, thanh niên, người dân trên địa bàn.

Hát ru. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mùa ca dao đã mất

“À ơi... Gió đưa cây cải về trời. Rau răm ở lại chịu lời đắng cay...”, phải chăng ký ức của mỗi người vẫn đang cất giữ những lời ru ầu ơ, vẫn như đang nghe thấy tiếng võng đưa kẽo kẹt…

Không thể chấp nhận mãi sự tụt hậu

Không thể chấp nhận mãi sự tụt hậu

“Trí tuệ thực sự không phải là biết những điều người khác không biết, mà là khả năng diễn đạt những điều khó nhất bằng ngôn ngữ chạm đến trái tim của mọi người”.

Sắm Tết thời bao cấp. Ảnh tư liệu

Nhớ những năm dành dụm Tết

Thời bao cấp, cái gì cũng tem phiếu, cho sao được thế, gọi là tiêu chuẩn, túi hàng Tết mỗi gia đình coi như đầy đủ trong 3 ngày Tết. Có bóng bì, bánh đa nem, mộc nhĩ, nấm hương, miến dong, hạt tiêu, mì chính, chè gói Ba Đình, thuốc lá giấy bạc Điện Biên…, tất cả được đựng trong túi nylon, bán với giá rẻ.

Ảnh: K.MINH

Di sản, sách báo chào xuân

Trong những ngày đầu xuân năm mới, một loạt sự kiện đáng chú ý diễn ra trên khắp cả nước, tôn vinh những giá trị di sản nhiều thế hệ đã để lại cho dân tộc.

Lễ thiết triều của Vua Lê Hy Tông trong sách của Samuel Baron.

Năm mới trong cung đình Vua Lê thế kỷ 17

Cha cố Giovanni Filippo De Marini (1608-1682) lên tàu đi truyền giáo từ Ấn Độ tới Đàng Ngoài vào năm 1646 và ở lại đây cho đến năm 1658. Thời gian ở Đàng ngoài của ông dưới sự trị vì của Vua Lê Thần Tông và Vua Lê Chân Tông.

Cảnh quan một góc Hồ Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Giữ hệ sinh thái nhân văn ­­­cho vùng di sản Hồ Tây

Vùng cảnh quan đặc sắc Hồ Tây với nhiều lớp phủ văn hóa đã qua hơn hai thiên niên kỷ dần định hình trong ký ức Hà Nội ngày nay. Không gian văn hóa đó mang những giá trị sinh thái nhân văn riêng có/và của Hà Nội chứ không phải được giới hạn bởi một đường bê-tông chạy trên/bao quanh mặt nước Hồ Tây.

Ảnh: HẢI ANH

Chợ gốc đa, những sớm mai ở lại

Sáng nào thức dậy sớm, tôi cũng đi bộ về phía gốc đa già nằm giữa đình Quán La và chùa Khai Nguyên (nay thuộc phường Xuân Đỉnh, Hà Nội). Cái chợ nhỏ ấy, họp chẳng cần biển hiệu, cũng không cần mái che, người dân quen gọi là chợ gốc đa.

Ảnh: NGUYỄN NAM

Hết Tết, lại nhớ khói chiều cuối năm

Những chiều cuối năm ấy luôn đến chầm chậm, không báo trước, chỉ bằng lớp nắng mỏng tang trên mái ngói và tiếng chổi quét sân nghe rõ từng nhịp. Chạm đến chiều ba mươi, trong tôi lại dâng lên một cảm giác vừa hồi hộp, vừa bình yên như làn khói mỏng bay từ gian bếp.

Lễ hội áo dài đã trở thành thường niên tại Hà Nội. Ảnh: KHIẾU MINH

Nhớ tà áo dài thời gian khó

Bạn bè các nước đến thăm Việt Nam, rất mê vẻ đẹp của tà áo dài, và trong từ điển văn hóa, họ để nguyên từ Aodai, thể hiện sự trân trọng áo dài - nét độc đáo của văn hóa Việt Nam.

Tác phẩm của họa sĩ Giang Phong.

Những mảng màu phi thực

Sử dụng chất liệu sơn dầu hoặc acrylic nhưng nhiều bức tranh của Giang Phong lại toát lên vẻ màu của sơn mài.

Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 tại Ninh Bình với chủ đề "Tổ quốc bay lên". Ảnh: QUANG HƯNG

Ngày thơ ra biển, nhà thơ xuống hầm lò

Mong lan tỏa tinh thần thơ ca đến các địa phương, vùng miền, năm nay 2026, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 được Hội nhà văn Việt Nam phối hợp tỉnh Quảng Ninh tổ chức. Nhiều dự định hay đã được chia sẻ tại cuộc gặp gỡ báo chí ở trụ sở Hội vừa diễn ra. Thời Nay xin chia sẻ cùng bạn đọc.