Vấn đề mang thai tuổi vị thành niên tại Việt Nam còn nhiều lo ngại

Trong khi thế giới vẫn có tới 164 triệu phụ nữ có nhu cầu tránh thai nhưng chưa được đáp ứng thì tại Việt Nam, tình trạng mang thai ở tuổi vị thành niên và tảo hôn vẫn còn nhiều thách thức.

“Mang thai và sinh con khi chưa đủ trưởng thành không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, học tập, cơ hội việc làm của các em, mà còn làm gia tăng bất bình đẳng xã hội, cản trở sự phát triển bền vững của đất nước”, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) nhấn mạnh tại Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai thế giới 26/9/2025 tại Hà Nội.

Khoảng trống toàn cầu và những cảnh báo cho Việt Nam

Trên phạm vi toàn cầu, bức tranh kế hoạch hóa gia đình vẫn còn nhiều khoảng trống đáng lo ngại.

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới, trong số 1,9 tỷ phụ nữ trong độ tuổi sinh sản từ 15 đến 49 vào năm 2021, có 1,1 tỷ người có nhu cầu kế hoạch hóa gia đình. Tuy nhiên, 164 triệu người trong số này chưa được đáp ứng nhu cầu tránh thai.

dsc-8373.jpg
Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) phát biểu tại Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai Thế giới 26/9/2025.

Nhờ sự mở rộng của các biện pháp tránh thai hiện đại, chỉ riêng năm 2024, tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, việc sử dụng các biện pháp này đã giúp ngăn ngừa hơn 143 triệu ca mang thai ngoài ý muốn, 29 triệu ca phá thai không an toàn và 144.000 ca tử vong mẹ.

164 triệu người trong độ tuổi sinh sản từ 15 đến 49 chưa được đáp ứng nhu cầu tránh thai.

Những con số tích cực này phản ánh hiệu quả rõ rệt của kế hoạch hóa gia đình, song đồng thời cũng cho thấy quy mô lớn của những nguy cơ vẫn đang tồn tại.

Tại Việt Nam, chương trình dân số-kế hoạch hóa gia đình đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai duy trì ở mức cao so với khu vực và thế giới, góp phần giảm tỷ lệ tử vong mẹ, trẻ em cũng như cải thiện sức khỏe cộng đồng.

Tuy vậy, những thách thức nổi lên ngày càng rõ rệt khi tuổi kết hôn lần đầu của giới trẻ có xu hướng tăng, tuổi quan hệ tình dục lần đầu lại giảm, kéo theo nhu cầu tránh thai ở lứa tuổi vị thành niên và thanh niên ngày càng lớn.

dsc-8469.jpg
Việt Nam lựa chọn chủ đề “Không mang thai ở tuổi chưa thành niên vì tương lai, hạnh phúc của chính bạn” cho Ngày Tránh thai thế giới năm nay.

Năm 2021, tỷ lệ nhu cầu chưa được đáp ứng về tránh thai ở nhóm chưa kết hôn hoặc không chung sống lên tới 40,7%. Tình trạng tảo hôn và sinh con ở tuổi chưa thành niên vẫn còn phổ biến, đặc biệt tại các tỉnh trung du, miền núi phía bắc và khu vực Tây Nguyên.

Ở các nhóm dân tộc như Mông, Tày, Thái, Mường, Nùng, tỷ lệ này cao vượt trội so với mặt bằng chung cả nước.

Những thực tế ấy là lời cảnh báo mạnh mẽ. Mang thai và sinh con khi chưa đủ trưởng thành để lại hậu quả lâu dài, không chỉ đe dọa sức khỏe thể chất và tinh thần của các em mà còn làm gián đoạn việc học tập, hạn chế cơ hội việc làm, đồng thời khoét sâu khoảng cách phát triển giữa các nhóm dân cư.

Ba hướng đi cho hành động kịp thời

Trước bối cảnh này, Việt Nam đã lựa chọn chủ đề “Không mang thai ở tuổi chưa thành niên vì tương lai, hạnh phúc của chính bạn” cho Ngày Tránh thai Thế giới năm nay.

Việt Nam lựa chọn chủ đề “Không mang thai ở tuổi chưa thành niên vì tương lai, hạnh phúc của chính bạn” cho Ngày Tránh thai Thế giới năm nay.

Thông điệp này hướng tới nâng cao nhận thức và trách nhiệm của giới trẻ trong việc chủ động bảo vệ bản thân, thực hiện quan hệ tình dục an toàn, phòng tránh những hệ lụy không mong muốn.

Cục trưởng Lê Thanh Dũng đã đưa ra ba hướng hành động quan trọng, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo đảm mọi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, đặc biệt là nhóm nghèo, cận nghèo, vị thành niên và thanh niên, được tiếp cận thuận tiện với dịch vụ kế hoạch hóa gia đình an toàn và hiệu quả.

dsc-8456.jpg
Việt Nam hưởng ứng Ngày Tránh thai thế giới 26/9.

Đồng thời, truyền thông, tư vấn và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản cần được đẩy mạnh, phù hợp với điều kiện học tập, làm việc và sinh hoạt của giới trẻ.

Một trọng tâm khác là thí điểm các mô hình giáo dục dân số và sức khỏe sinh sản, giảm thiểu tình trạng tảo hôn và mang thai ở tuổi vị thành niên tại những địa phương có tỷ lệ cao, đặc biệt ở miền núi và vùng sâu vùng xa.

“Chúng ta phải hành động quyết liệt hơn để mọi phụ nữ có nhu cầu tránh thai đều được tiếp cận dịch vụ thuận tiện, an toàn. Đặc biệt, giới trẻ cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để chủ động bảo vệ sức khỏe, tương lai và hạnh phúc của chính mình”, ông Dũng nhấn mạnh.

Ngày Tránh thai thế giới là dịp để Việt Nam cùng cộng đồng quốc tế nhìn nhận những thành tựu, đồng thời không né tránh những thách thức còn tồn tại. Từ đó, hành động đồng bộ và mạnh mẽ mới có thể bảo đảm một tương lai khỏe mạnh, bình đẳng và bền vững cho các thế hệ mai sau.

Có thể bạn quan tâm

Nhân viên y tế khám sàng lọc sức khỏe đầu năm cho học sinh. (Ảnh minh họa: Bệnh viện đa khoa Đống Đa)

Cảnh giác cơn hen cấp ở trẻ những tuần đầu năm học

Trẻ mắc hen phế quản có nguy cơ tái phát cơn cấp khi trở lại trường, nhất là trong 2-3 tuần đầu sau khai giảng. Virus đường hô hấp, môi trường lớp học, bụi, nấm mốc và thay đổi nhiệt độ là những yếu tố có thể kích hoạt cơn hen, đòi hỏi gia đình và nhà trường chủ động phòng ngừa.

Bệnh nhi hồi phục sau ca ghép. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Bé 11 tháng tuổi mắc viêm ruột khởi phát sớm do đột biến gene hiếm gặp

Bệnh nhi T.N nhập viện khi mới 11 tháng tuổi, chỉ nặng 6kg, suy dinh dưỡng nặng, gần như không thể tự ngồi hay đi lại. Sau nhiều xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương xác định trẻ mắc một dạng viêm ruột khởi phát sớm do đột biến gene hiếm gặp. Ghép tế bào gốc tạo máu là cơ hội duy nhất để cứu sống trẻ.

Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân khám, tư vấn cho bệnh nhân. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Nhận diện sớm những bất thường tâm lý, hành vi ở trẻ để ngăn hậu quả đáng tiếc

Những thay đổi bất thường về cảm xúc, hành vi ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều áp lực và trải nghiệm trong cuộc sống. Theo Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân, việc nhận diện sớm các dấu hiệu, đồng hành và hỗ trợ kịp thời có thể giúp trẻ vượt qua khó khăn trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng.

Phút tri ân trước nghĩa cử cao đẹp của anh và gia đình. (Ảnh: BV cung cấp)

Giữa mất mát, người mẹ quyết định hiến tạng con trai cứu nhiều người

Người con trai vừa từ Nhật Bản trở về chăm mẹ bất ngờ mắc xuất huyết não do vỡ phình động mạch, tổn thương não không thể hồi phục. Trong nỗi đau mất người thân, gia đình đã đồng ý hiến trái tim, gan, hai quả thận và hai giác mạc của anh, trao cơ hội sống và tìm lại ánh sáng cho nhiều người bệnh.

Ê-kíp phẫu thuật áp dụng phương pháp phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít hợp kim titanium đường trong miệng. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Nẹp vít hàm mặt qua đường rạch trong khoang miệng giúp bảo tồn khớp nhai và tính thẩm mỹ

Bệnh viện đa khoa Xuyên Á Đức Hòa (Tây Ninh) vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nắn chỉnh và kết hợp xương bằng nẹp vít hàm mặt. Đáng chú ý, toàn bộ quá trình tiếp cận ổ gãy đều được thực hiện qua đường rạch trong khoang miệng, giúp bảo tồn tính thẩm mỹ và phục hồi chức năng vận động khớp nhai cho người bệnh.

Bác sĩ khám lại cho bệnh nhi. (Ảnh: BVCC)

Cảnh giác Adenovirus gây sốt cao 40 độ C ở trẻ nhỏ

Bé trai 4 tuổi ở Ninh Bình nhập viện sau 2 ngày sốt cao liên tục, có thời điểm 40 độ C, kèm sưng đau họng, amidan có giả mạc và ăn uống kém. Bác sĩ cảnh báo Adenovirus có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp nếu bệnh tiến triển xuống đường hô hấp dưới.

Bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhi. (Ảnh: BVCC)

Bé trai 12 tuổi dị tật tai bẩm sinh, cholesteatoma phá hủy xương chũm

Trên nền dị tật vành tai, ống tai bẩm sinh hai bên, bé trai 12 tuổi mắc cholesteatoma đã lan rộng vào xương chũm, gây tiêu hủy xương và viêm cấp. Các bác sĩ Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương phải phẫu thuật loại bỏ bệnh tích, đồng thời bảo tồn tối đa các cấu trúc quan trọng để chuẩn bị cho việc tái tạo vành tai sau này.

[Video] Dự kiến nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 85% từ năm 2027

[Video] Dự kiến nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 85% từ năm 2027

Từ ngày 1/7/2027 nâng mức hưởng bảo hiểm y tế đối với các trường hợp hiện được hưởng 80% chi phí khám, chữa bệnh lên 85%, tiến tới 90% từ ngày 1/7/2029. Đây là nội dung đang được Bộ Y tế dự thảo tại Nghị định quy định lộ trình tăng mức hưởng và phạm vi hưởng bảo hiểm y tế, phù hợp mức đóng và khả năng cân đối của quỹ.