Từ những ca bệnh điển hình đến đổi mới đào tạo và can thiệp sớm mắt trẻ em

Nhiều trẻ ở Việt Nam nhập học khi chưa từng được kiểm tra thị lực, dẫn đến khó khăn trong tiếp thu kiến thức và phát triển trí tuệ. Từ những ca bệnh được ghi nhận, có thể thấy chăm sóc mắt cho trẻ em không chỉ dừng ở điều trị mà cần tích hợp vào hệ thống y tế nhi khoa và giáo dục ngay từ những năm đầu đời.

ts-timothy-robert-fricke-chia-se-kien-thuc-va-kinh-nghiem-lam-sang-1919-2.jpg
Tiến sĩ Timothy Robert Fricke - Giám đốc Nghiên cứu và Giáo dục, Viện Nghiên cứu Thị giác Quốc gia, Trường cao đẳng Khúc xạ Nhãn khoa Australia chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm lâm sàng.

Từ những ca bệnh điển hình

Trong thực tế điều trị, nhiều ca bệnh nhi tại Việt Nam phản ánh những thách thức lớn của nhãn khoa nhi.

Bé Đỗ Minh Quân, mới hai tháng tuổi, được chẩn đoán đục thủy tinh thể bẩm sinh, căn bệnh nếu không phẫu thuật sớm sẽ gây nhược thị vĩnh viễn. Hoàn cảnh của em càng khó khăn hơn khi cả cha lẫn mẹ đều khiếm thị, khả năng chăm sóc và đồng hành sau phẫu thuật bị hạn chế.

Một trường hợp khác là bé Vũ Hà Quang, tám tuổi, mắc bại não bẩm sinh. Sau một trận sốt cao kèm biến chứng thần kinh, em mất gần như hoàn toàn thị lực, kèm theo co cứng cơ và hạn chế vận động.

Những ca bệnh này cho thấy tổn thương thị lực ở trẻ không chỉ làm suy giảm chức năng nhìn, mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình học tập, khả năng giao tiếp và hòa nhập xã hội.

thac-si-bac-si-dinh-thi-phuong-thuy-phat-bieu-tai-hoi-thao-1918-2.jpg
Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đông Đô chia sẻ tình trạng các bệnh lý về mắt trẻ em.

Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đông Đô cho biết: “Các bệnh lý về mắt trẻ em ngày càng gia tăng và việc chẩn đoán, điều trị còn nhiều khó khăn. Để hướng đến hiệu quả chăm sóc mắt trẻ em ở mức độ cao hơn, việc xây dựng hệ sinh thái nhãn khoa toàn diện và hiện đại: từ tầm soát cộng đồng, chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời đến đồng hành lâu dài là rất cần thiết”.

Các cơ sở nhãn khoa trong nước đã bắt đầu ứng dụng các kỹ thuật hiện đại như chẩn đoán hình ảnh võng mạc, siêu âm mắt, OCT để phát hiện sớm bệnh lý bẩm sinh và tật khúc xạ nặng ở trẻ. Song song, hệ thống tư vấn từ xa và phối hợp với y tế cơ sở giúp tiếp cận những bệnh nhi ở vùng sâu, vùng xa, nơi nguy cơ bỏ sót và chẩn đoán muộn vẫn còn phổ biến.

Dữ liệu ca bệnh và các nghiên cứu lâm sàng được tổng hợp tại nhiều bệnh viện đã trở thành nguồn tư liệu quan trọng, cho thấy xu hướng gia tăng tật khúc xạ học đường, tỷ lệ đục thủy tinh thể bẩm sinh được phát hiện muộn, hay biến chứng thần kinh-nhãn khoa ở trẻ bại não. Đây chính là cơ sở khoa học để cộng đồng nhãn khoa nhận diện thách thức và đề xuất giải pháp.

Đến đẩy mạnh phát triển nhãn khoa nhi tại Việt Nam

Theo Giáo sư Bruce D. Moore, Đồng Chủ tịch Liên minh Thị lực trẻ em Massachusetts-Hoa Kỳ cho biết, một trong những hạn chế lớn của Việt Nam là hệ thống đào tạo nhãn khoa và khúc xạ học chưa chú trọng đúng mức tới trẻ em, đặc biệt là nhóm trẻ nhỏ và trẻ có nhu cầu đặc biệt. Việc giảng dạy hiện nay tập trung nhiều vào kỹ thuật và thủ thuật, nhưng lại thiếu các khóa học và thực hành lâm sàng chuyên biệt cho nhãn khoa nhi.

Giáo sư Bruce D. Moore nhận xét: “Người học có thể thành thạo quy trình, nhưng chưa chắc đã hiểu hết bối cảnh phát triển của thị giác trong mối liên hệ với sự phát triển toàn diện của trẻ”.

Giáo sư Bruce D. Moore, Đồng Chủ tịch Liên minh Thị lực trẻ em Massachusetts-Hoa Kỳ chia sẻ về vấn đề thị lực kém ở trẻ em không chỉ thuộc về y học mà còn ảnh hưởng đến khả năng học tập và phát triển trí tuệ.

Nhiều trường hợp chỉ cần phát hiện và điều chỉnh tật khúc xạ sớm, hoặc điều trị nhược thị và lác mắt đúng cách, trẻ hoàn toàn có thể học tập bình thường. Nhưng vì thiếu sàng lọc, các em thường bước vào bậc mẫu giáo, tiểu học với thị lực chưa được chuẩn bị, kéo theo hàng loạt hệ lụy về giáo dục.

Từ kinh nghiệm tại Hoa Kỳ, Giáo sư Moore cho biết, trẻ từ 0–3 tuổi nếu có dấu hiệu chậm phát triển đều được đưa vào các chương trình can thiệp sớm. Trong đó, khám và đánh giá thị lực là một phần bắt buộc.

Điều này giúp tích hợp chăm sóc thị giác vào bức tranh tổng thể về phát triển trí tuệ, vận động, giao tiếp và học tập của trẻ. Ngoài ra, tất cả bác sĩ nhãn khoa và khúc xạ nhãn khoa ở Mỹ đều trải qua đào tạo chuyên sâu trong nhãn khoa nhi, được thực hành nhiều ca lâm sàng với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và trẻ có tình trạng đặc biệt như bại não, hội chứng Down hay tự kỷ.

z6947346567262-fb617dd118a8e09cf55cf90d2221d5b7-2.jpg
Nhiều ca bệnh nhi phản ánh những thách thức lớn của nhãn khoa nhi.

Trong khi đó, tại Việt Nam, các bác sĩ nhãn khoa và khúc xạ nhãn khoa thường ít cơ hội thực hành trực tiếp với bệnh nhi, nhất là trẻ đặc biệt.

Điều này khiến khả năng phát hiện sớm các bệnh lý như tật khúc xạ, nhược thị, lác, đục thủy tinh thể bẩm sinh hay tăng nhãn áp ở trẻ nhỏ còn hạn chế. Sự thiếu hụt này không chỉ ảnh hưởng tới năng lực chuyên môn, mà còn làm giảm cơ hội điều trị tối ưu cho bệnh nhi.

Tại Việt Nam, các bác sĩ nhãn khoa và khúc xạ nhãn khoa thường ít cơ hội thực hành trực tiếp với bệnh nhi, nhất là trẻ đặc biệt. Điều này khiến khả năng phát hiện sớm các bệnh lý về mắt trẻ em trở nên hạn chế.

Giáo sư Moore nhấn mạnh, nếu không có sự đầu tư đúng mức, xã hội sẽ phải đối mặt với hệ quả lâu dài: những đứa trẻ không nhìn rõ sẽ học kém, không đạt được trình độ học vấn cần thiết, từ đó hạn chế cơ hội lao động và đóng góp trong tương lai. Ông cho rằng: “Đây không chỉ là vấn đề y khoa, mà là vấn đề của hệ thống giáo dục và phát triển nguồn nhân lực quốc gia”.

Giải pháp đặt ra là cần tăng cường đào tạo lâm sàng nhãn khoa nhi cho cả bác sĩ và khúc xạ nhãn khoa đang hành nghề lẫn sinh viên y khoa. Các chương trình cần tích hợp chăm sóc mắt trẻ em vào hệ thống y tế, coi thị lực là một phần của đánh giá phát triển toàn diện.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh tọa đàm.

Phế cầu khuẩn tiếp tục là mối đe dọa với trẻ nhỏ

Bệnh do phế cầu khuẩn vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em. Trong khi nhiều chủng vi khuẩn ngày càng kháng kháng sinh, các chuyên gia cho rằng tăng cường phòng ngừa từ sớm là giải pháp căn cơ nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong ở trẻ em.

Các bác sĩ mổ thị phạm về bệnh lý thận, tiết niệu

Hợp tác quốc tế nâng tầm Tiết niệu-Thận học Việt Nam

Ngày 26/6, Hội nghị Khoa học thường niên lần thứ 13 của Hội Tiết niệu-Thận học Thành phố Hồ Chí Minh (HUNA 2026) được tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề “Hợp tác quốc tế-Phối hợp liên ngành-Nâng tầm Tiết niệu-Thận học”. Sự xuất hiện nổi bật là trí tuệ nhân tạo trong Tiết niệu học.

Chăm sóc người cao tuổi từ y tế cơ sở nhằm thích ứng với già hóa dân số

Chăm sóc người cao tuổi từ y tế cơ sở nhằm thích ứng với già hóa dân số

Hội thảo khoa học "Nghiên cứu xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi nhằm thích ứng với già hóa dân số" lấy mô hình chăm sóc bán trú đang vận hành tại phường Long Biên (Hà Nội) làm cơ sở thực tiễn để đánh giá, hoàn thiện và đề xuất nhân rộng trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh.

Các đại biểu bấm nút khai trương hoạt động Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

Đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến với người dân

Ngày 26/6, Bộ Y tế tổ chức Lễ khai trương hoạt động Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực y tế tuyến cuối và mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân khu vực phía nam Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ.

Ảnh minh họa.

Cấp cứu làn da bị cháy nắng sau kỳ nghỉ ở biển

Sau những ngày vui chơi dưới nắng biển, không ít người rơi vào tình trạng da đỏ rát, bỏng nắng, thậm chí bong tróc và sạm màu. Theo các chuyên gia da liễu, đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu tổn thương viêm cấp do tia cực tím gây ra. 

[Video] Khám phá bên trong Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

[Video] Khám phá bên trong Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

Từ ngày hôm nay 26/6, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình chính thức đi vào hoạt động. Đây không chỉ là dấu mốc của một công trình y tế trọng điểm. Mà còn là bước chuyển quan trọng trong hành trình đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân.

Thẻ bảo hiểm y tế thực sự là "phao cứu sinh" giúp giảm gánh nặng tài chính rất lớn cho người bệnh, đặc biệt là những người thường xuyên phải thăm khám.

Bảo hiểm y tế - Phao cứu sinh cho người bệnh

Bảo hiểm y tế là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Tại thành phố Đà Nẵng, tấm thẻ bảo hiểm y tế đã và đang trở thành "lá chắn" bảo vệ người dân trước rủi ro bệnh tật, góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân sau điều trị.

Suýt mất đoạn ruột vì tập gập bụng cường độ cao

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn đã tiếp nhận một trường hợp hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm: một người đàn ông ngoài 40 tuổi suýt đối mặt với nguy cơ hoại tử ruột sau khi tập gập bụng. Bệnh nhân vốn khỏe mạnh, không hút thuốc, không sử dụng rượu bia và không có bệnh lý đáng chú ý.

Bác sĩ sử dụng robot CUVIS-Joint phục dựng cấu trúc khớp 3D và thay khớp thành công cho bệnh nhân N.

Robot trí tuệ nhân tạo đầu tiên tại Việt Nam giúp phục dựng khớp gối biến dạng phức tạp

Ứng dụng robot thay khớp tích hợp trí tuệ nhân tạo CUVIS-Joint, các bác sĩ đã điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân có khớp gối biến dạng nặng sau nhiều năm thoái hóa và phẫu thuật thất bại. Chỉ sau hơn 2 tháng triển khai, công nghệ này đã ghi nhận gần 100 ca phẫu thuật thành công và mang về 3 chứng nhận quốc tế cho Việt Nam.

Bác sĩ thăm khám bệnh nhân. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Cảnh báo ung thư hốc mắt sau nhiều năm tự chữa

Từ một khối u nhỏ ở mí mắt phải, sau nhiều năm điều trị bằng thuốc nam và các phương pháp dân gian, người đàn ông 61 tuổi đã bị tổn thương xâm lấn nghiêm trọng cả hai hốc mắt, làm suy giảm thị lực và lan đến nhiều hạch trong cơ thể.

Diễn tiến điều trị ca zona tại Bệnh viện quốc tế City.

Không chủ quan với biến chứng zona chỉ sau 48 giờ

Nhiều người vẫn cho rằng zona thần kinh chủ yếu gây nổi mụn nước trên da và đau kéo dài sau bệnh. Tuy nhiên, một trường hợp vừa được điều trị tại Bệnh viện quốc tế City cho thấy các biến chứng nhiễm trùng có thể diễn tiến rất nhanh, ngay cả ở người trẻ tuổi, khỏe mạnh và không có bệnh nền.

Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Hải Đăng khám lại cho người bệnh sau ghép gan.

Ghép gan cứu sống thiếu niên 16 tuổi mắc xơ gan di truyền, suy hô hấp nặng

Sau khi hai anh chị ruột lần lượt qua đời vì xơ gan di truyền, Đỗ Đăng Khoa (16 tuổi, Cổ Đô, Hà Nội) cũng nhiều lần cận kề cái chết bởi những biến chứng nặng nề. Ca ghép gan thành công tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã giúp em giành lại cơ hội sống và mở ra hy vọng cho người cha nghèo sau nhiều năm gồng gánh đau thương.

Các bác sĩ Viện Tim mạch Việt Nam thực hiện ca can thiệp tim mạch kỹ thuật cao. (Ảnh: MẠNH DƯƠNG)

Kiến tạo hệ sinh thái chăm sóc tim mạch toàn diện

Chuyên ngành tim mạch tại Việt Nam đang có những bước phát triển mạnh mẽ từ việc việc ứng dụng công nghệ cao, hướng tới điều trị chính xác, đến nâng cao hiệu quả dự phòng và cứu sống người bệnh. Tuy nhiên, mục tiêu bảo đảm sức khỏe tim mạch cho cộng đồng đòi hỏi hệ thống y tế có bước phát triển cả bề rộng và chiều sâu.