Vai trò của Kiểm toán Nhà nước trong phối hợp thẩm tra dự toán ngân sách Nhà nước

Nhiều năm qua, Kiểm toán Nhà nước đã chủ động thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách Nhà nước, trong đó tập trung vào báo cáo kiểm toán tài chính, giúp Quốc hội phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước và Hội đồng nhân dân các cấp phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương.
Tổng Kiểm toán Nhà nước Ngô Văn Tuấn
Tổng Kiểm toán Nhà nước Ngô Văn Tuấn

Cung cấp thông tin tin cậy

Theo Tiến sĩ Nguyễn Minh Tân, Phó Vụ trưởng Tài chính Ngân sách, Văn phòng Quốc hội, hoạt động kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước đã phục vụ tích cực cho việc kiểm tra, giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan nhà nước trong quản lý, sử dụng ngân sách Nhà nước, tiền và tài sản của Nhà nước; thúc đẩy thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, thất thoát, lãng phí, phát hiện và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước.

Báo cáo kết quả kiểm toán quyết toán ngân sách Nhà nước hằng năm đã chỉ ra những hạn chế, tồn tại và kiến nghị xử lý tài chính nhiều vi phạm trong lĩnh vực tài chính, ngân sách, bao gồm cả những hạn chế trong việc lập, phân bổ, giao dự toán ngân sách Nhà nước, làm cơ sở cho việc thảo luận, quyết định dự toán ngân sách Nhà nước năm sau của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, cung cấp thông tin phục vụ cho Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp quyết định dự toán ngân sách Nhà nước và ngân sách địa phương.

Từ sau khi Luật Kiểm toán Nhà nước và Luật Ngân sách Nhà nước được ban hành, Tổng Kiểm toán Nhà nước đã có ý kiến trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự toán ngân sách Nhà nước và phương án phân bổ ngân sách Trung ương hằng năm.

Đồng thời, Kiểm toán Nhà nước cũng đã có ý kiến chính thức bằng văn bản về dự toán ngân sách Nhà nước và phương án phân bổ ngân sách Trung ương hằng năm, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và gửi Ủy ban Tài chính Ngân sách sử dụng trong quá trình thẩm tra.

Năm 2022, Kiểm toán Nhà nước đã kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách năm 2021 của 25 bộ, ngành và 60 địa phương.

Năm 2022, Kiểm toán Nhà nước đã kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách năm 2021 của 25 bộ, ngành và 60 địa phương. Kết quả kiểm toán cho thấy, Báo cáo quyết toán ngân sách Nhà nước của Chính phủ chưa làm rõ số liệu một số khoản chi chuyển nguồn đã được Hội đồng nhân dân các địa phương phê chuẩn.

Một số đơn vị chậm gửi báo cáo quyết toán thu, chi ngân sách về Bộ Tài chính làm ảnh hưởng đến tiến độ thẩm định, tổng hợp, lập Báo cáo quyết toán ngân sách Nhà nước năm. Việc xác nhận báo cáo quyết toán tại một số địa phương đã được Hội đồng nhân dân lưu ý phê chuẩn theo ý kiến của Kiểm toán Nhà nước.

Với kết quả kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách trong năm 2022, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 91/2023/QH15 ngày 30/6/2023 đề nghị Kiểm toán Nhà nước lưu ý công tác quyết toán ngân sách địa phương, bộ, ngành đối với khoản mục chi chuyển nguồn trong báo cáo quyết toán...

Sự tham gia của Kiểm toán Nhà nước đã cung cấp những thông tin cần thiết cho việc thẩm tra dự toán ngân sách Nhà nước tại các Ủy ban của Quốc hội và hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân.

Ý kiến nhận xét, đánh giá, xác nhận của Kiểm toán Nhà nước về các tồn tại trong quá trình lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách Nhà nước là những tài liệu quan trọng cung cấp cho cơ quan dân cử để thảo luận, thẩm tra và xem xét quyết định dự toán và phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước.

5 giải pháp trọng tâm

Khẳng định Báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách là kênh thông tin quan trọng của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, ông Đặng Văn Thành, Chủ tịch Hiệp hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam cho biết Báo cáo kiểm toán nói chung và báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách nói riêng là căn cứ pháp lý quan trọng giúp Quốc hội, Hội đồng nhân dân quyết định các vấn đề của đất nước, trong đó có việc phê chuẩn quyết toán ngân sách.

Kết quả kiểm toán chỉ ra nhiều bất cập, hạn chế trong công tác quyết toán ngân sách. Có những bất cập tồn tại qua nhiều năm nhưng đến nay chưa được các bộ, ngành, địa phương khắc phục. Thực tế này đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao hơn đối với hoạt động kiểm toán quyết toán ngân sách, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ để thực hiện tốt hơn cuộc kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách.

Để nâng cao hơn nữa chất lượng, vai trò của Kiểm toán Nhà nước đối với việc xây dựng dự toán và quyết toán ngân sách Nhà nước, các chuyên gia kiến nghị cần tập trung thực hiện 5 giải pháp trọng tâm.

Cụ thể là: Cần quy định cụ thể về cơ chế phối hợp, trách nhiệm, quyền hạn của Kiểm toán Nhà nước trong quá trình tham gia thẩm tra dự toán ngân sách Nhà nước, phân bổ ngân sách Trung ương và phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước hằng năm.

Qua kết quả kiểm toán một số năm liền kề, Kiểm toán Nhà nước cần cung cấp thông tin và đánh giá tình hình thực hiện dự toán ngân sách Nhà nước năm hiện hành và kiến nghị giải pháp điều hành ngân sách Nhà nước trong năm hiện hành và năm kế hoạch.

Giải pháp tiếp theo là cần đánh giá những yếu tố thuận lợi, không thuận lợi tác động đến dự toán ngân sách Nhà nước năm sau và kiến nghị giải pháp trong quản lý, điều hành ngân sách Nhà nước hằng năm.

Cơ quan Kiểm toán Nhà nước cần nâng cao tính độc lập, khách quan, có đủ thời gian xem xét và tham gia ý kiến về dự toán ngân sách Nhà nước, thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách Nhà nước hằng năm trước khi trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Các cơ quan của Chính phủ cần kịp thời báo cáo cung cấp thông tin về dự toán ngân sách Nhà nước và phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước cho các cơ quan có nhiệm vụ thẩm tra, bảo đảm tính đầy đủ, kịp thời, đúng quy định của pháp luật. Quá trình này đòi hỏi phải có nhiều thông tin về các lĩnh vực như thực trạng tình hình kinh tế-xã hội; tình hình thực hiện ngân sách; số liệu về tăng trưởng kinh tế, các chỉ tiêu có liên quan, quy định của pháp luật về chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức, khả năng thu ngân sách; nhu cầu vốn đầu tư phát triển và thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước....

Những thông tin này rất quan trọng là cơ sở căn cứ để Kiểm toán Nhà nước đánh giá, cho ý kiến về dự toán và quyết toán ngân sách Nhà nước cũng như phục vụ cho Ủy ban Tài chính Ngân sách trong quá trình thẩm tra dự toán và quyết toán ngân sách Nhà nước hằng năm.

Có thể bạn quan tâm

Năm 2027, chi cho đầu tư phát triển tiếp tục là một trong những ưu tiên của kế hoạch dự toán Ngân sách Nhà nước. (Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Dự toán thu Ngân sách Nhà nước năm 2027 tăng 9,1%

Căn cứ tình hình kinh tế thế giới và trong nước, cùng các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, và kết quả thực hiện Ngân sách Nhà nước năm 2025, đánh giá ước thực hiện năm 2026, Bộ Tài chính đã biên soạn và phát hành “Báo cáo công khai dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 Chính phủ trình Quốc hội”.

Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú và ông Erik Mota Calvosa, Giám đốc điều hành khu vực Đông Nam Á thuộc Tập đoàn Air Liquide trao Biên bản ghi nhớ. (Ảnh: BÍCH THỦY)

Vinachem và Air Liquide ký Biên bản hợp tác phát triển năng lượng bền vững

Việc trao Biên bản ghi nhớ tại sự kiện đối ngoại cấp cao góp phần tăng cường kết nối giữa Vinachem với đối tác công nghệ quốc tế, mở ra cơ hội nghiên cứu, đánh giá các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tối ưu hóa hoạt động sản xuất công nghiệp và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng bền vững.

Khu vực trung tâm tỉnh Lâm Đồng. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng với khát vọng vươn tầm

Lâm Đồng đang đứng trước vận hội phát triển mới khi không gian được mở rộng từ cao nguyên đến duyên hải, hội tụ những lợi thế về tài nguyên, sinh thái, văn hóa và vị trí liên kết vùng. Đó là điều kiện để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, hình thành những động lực phát triển mới phù hợp thực tế và xu thế phát triển hiện đại.

Tái cấu trúc trong bối cảnh mới là yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp nâng cao sức chống chịu và phát triển bền vững. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh mới

Tái cấu trúc trong bối cảnh mới không phải là giải pháp tình thế ngắn hạn, mà là yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp nâng cao sức chống chịu và phát triển bền vững. Biến động kinh tế thế giới cùng sức ép từ công nghệ và các tiêu chuẩn phát triển bền vững càng khiến vấn đề này trở nên cấp thiết hơn đối với doanh nghiệp trong nước.

Đại biểu Lê Nữ Thùy Dương (Đoàn thành phố Đồng Nai) phát biểu tại tổ. (Ảnh: TL)

Phân cấp ngân sách đi đôi với bảo đảm nguồn lực

Thảo luận về dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất), các đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách theo hướng gắn nhiệm vụ với nguồn lực, tăng tính chủ động cho cấp xã; đồng thời gắn chuyển nguồn cuối năm với đánh giá hiệu quả và cam kết giải ngân.

Hợp tác xã chè Hảo Đạt (Thái Nguyên) ứng dụng chuyển đổi số vào một số công đoạn sản xuất. (Ảnh: BẢO HÂN)

Thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp

Chuyển đổi số trong nông nghiệp là việc ứng dụng công nghệ kỹ thuật số vào hoạt động sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Việc ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, thương mại điện tử… vào sản xuất góp phần tăng năng suất, nâng cao giá trị sản phẩm, giảm chi phí, hướng đến phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.

Đa dạng hóa sản phẩm quỹ giúp nhà đầu tư có thêm lựa chọn. (Ảnh: SSI)

Phát triển quỹ đầu tư để tạo nguồn vốn dài hạn

Nguồn tiết kiệm lớn trong dân cư, cơ sở nhà đầu tư mở rộng và nhu cầu vốn tăng cao đặt ra yêu cầu phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp. Các chuyên gia đề xuất tháo gỡ vướng mắc về phân phối, cơ chế khuyến khích và kiến thức tài chính để mở rộng dòng vốn dài hạn trong nước.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 23/10: VN-Index tăng hơn 13 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh

Phiên giao dịch ngày 23/10, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu ngân hàng và bất động sản đóng góp tích cực cho các chỉ số chính. Ở chiều ngược lại, cổ phiếu phần mềm, chứng khoán và năng lượng diễn biến kém tích cực. Chốt phiên, VN-Index tăng 13,52 điểm, lên mức 1.774,15 điểm.

Bản đồ sinh khối NDVI. (Ảnh: VNPT)

Từ những chuyến bay UAV đến dữ liệu phục vụ quản lý vùng trồng

Với những vùng sản xuất rộng, phân tán, việc cập nhật hiện trạng cây trồng thường tốn nhiều thời gian và nhân lực. Kết nối thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ AI và hệ sinh thái nông nghiệp VNPT Green, VNPT đang phát triển giải pháp đưa dữ liệu khảo sát từ trên cao vào quy trình quản lý sản xuất.

VNPT áp dụng chính sách 0 đồng. (Ảnh: VNPT)

VNPT ưu đãi 0 đồng, hỗ trợ doanh nghiệp bắt đầu số hóa

Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) triển khai loạt ưu đãi 0 đồng dành cho doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp lần đầu sử dụng hợp đồng điện tử và khối khách hàng cá nhân. Chương trình giúp khách hàng giảm chi phí ban đầu, thuận lợi tiếp cận các công cụ số phục vụ công việc và giao dịch hằng ngày.

Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 15 với chủ đề “Bài ca Tây Nguyên” diễn ra từ ngày 23-25/10 tại Hà Nội. (Ảnh: B.T)

Hơn 60 sản phẩm đặc sản Gia Lai, Quảng Ngãi hội tụ tại Hà Nội

Ngày 23/10, Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 15 với chủ đề “Bài ca Tây Nguyên” do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) phối hợp các đơn vị tổ chức chính thức khai mạc tại Không gian trưng bày và livestream “Sức sống hàng Việt”, địa chỉ số 62 Tràng Tiền, phường Hoàn Kiếm (Hà Nội).

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đổi mới cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư hướng tới tháo gỡ vướng mắc thể chế, đổi mới cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư. Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tiêu chí hưởng ưu đãi đặc biệt, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Khai mạc phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Khai mạc Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026

Ngày 23/10, tại thành phố Đà Nẵng, Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026 khai mạc với chủ đề “Quy hoạch chiến lược địa phương: Phát triển-Bảo tồn-Thích ứng-Kết nối”. Diễn đàn tập trung trao đổi giải pháp đổi mới tư duy quy hoạch, tổ chức không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng trong giai đoạn mới.

Chính phủ đề xuất áp mức thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang

Chính phủ đề xuất áp mức thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang

Chính phủ đề xuất áp dụng mức thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng và không áp dụng hạn mức. Đây là mức thuế suất cao nhất tại Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành, tương đương với thuế suất đối với đất lấn chiếm và gấp bảy lần đất ở trong hạn mức.