Khởi nghiệp từ niềm đam mê cá cảnh
Sau khi tốt nghiệp Trường cao đẳng Tài chính-Ngân hàng tại thành phố Cần Thơ, anh Nguyễn Thanh Huyền trở về quê tìm việc làm. Trong những năm đầu lập nghiệp, anh trải qua nhiều công việc khác nhau, từ bán tôm giống, làm việc tại ngân hàng đến kinh doanh cây cảnh, phục vụ văn nghệ tại các đám tiệc... Tuy nhiên, những công việc này chưa mang lại hướng phát triển lâu dài.
Anh Huyền kể lại: “Cơ duyên đến với nghề nuôi cá cảnh bắt đầu từ một lần có nhóm học sinh tìm đến hỏi mua cá lia thia cảnh. Nhận thấy nhu cầu của thị trường, kết hợp với kinh nghiệm kinh doanh tôm giống và kiến thức tài chính đã tích lũy, tôi bắt đầu tìm hiểu đặc điểm sinh trưởng, kỹ thuật nhân giống và thị hiếu người chơi cá cảnh. Năm 2017, tôi nuôi khoảng 50 con cá lia thia và cá bảy màu. Nhận thấy mô hình có triển vọng, tôi mạnh dạn đầu tư xây dựng cơ sở nuôi, kinh doanh cá cảnh”.
Năm 2019, anh Huyền tham gia Cuộc thi Tìm kiếm ý tưởng khởi nghiệp huyện Mỏ Cày Nam lần thứ nhất và đạt giải Nhì. Đây là dấu mốc quan trọng, giúp anh có thêm động lực và sự tự tin để tiếp tục phát triển mô hình.
Theo anh Huyền, ban đầu chỉ đầu tư khoảng 100 triệu đồng để xây dựng 50 hồ xi-măng lót bạt, mua cá giống và cải tạo mặt bằng trên diện tích 300m². Sau ba tháng nuôi, cơ sở bắt đầu có lợi khá nên tiếp tục tái đầu tư, mở rộng quy mô và đa dạng hóa các dòng cá.
Đến nay, trang trại có diện tích khoảng 3.000m², với hơn 250 hồ nuôi lớn cùng hơn 500 khay và hồ kính. Mỗi tháng, cơ sở xuất bán bình quân khoảng 40.000 con cá cảnh với giá bán trung bình 6.000 đồng/con. Sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận hàng chục triệu đồng.
Ngoài ra, anh Huyền đã sưu tầm, nhân giống khoảng 23 dòng cá cảnh, trong đó có cá neon, cá bảy màu, cá betta, cá ba đuôi, cá koi, cá hồng két, cá molly, cá đuôi kiếm, cá sặc gấm, cá đĩa, cá phượng hoàng, cá ali, cá thần tiên và một số dòng cá khác. Từ đó, cơ sở của anh có nguồn cá cảnh phong phú phục vụ nhu cầu đa dạng của thị trường.
Mở rộng liên kết, phát triển thị trường
Không chỉ tập trung mở rộng sản xuất tại trang trại của gia đình, anh Nguyễn Thanh Huyền còn chủ động xây dựng mạng lưới liên kết với các hộ nuôi cá cảnh trong khu vực. Từ hai cơ sở vệ tinh ban đầu, đến nay hệ thống đã phát triển lên sáu cơ sở. Mỗi cơ sở có khoảng 30 đến 40 bể nuôi, được anh hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ định hướng sản xuất theo nhu cầu thị trường.
Toàn bộ sản phẩm cá cảnh của các cơ sở vệ tinh đều được anh Huyền bao tiêu định kỳ hằng tháng. Cách làm này không chỉ giúp trang trại chủ động nguồn cung, đa dạng sản phẩm mà còn tạo thêm việc làm, thu nhập cho các hộ tham gia liên kết. Thay vì phải tự tìm kiếm đầu ra, người nuôi có thể tập trung chăm sóc, nhân giống và nâng cao chất lượng đàn cá.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỏ Cày Nguyễn Minh Trung cho biết, trang trại của anh Huyền hiện có nhiều dòng cá được thị trường ưa chuộng, trong đó có cá koi, cá bảy màu tai voi và một số dòng cá bảy màu có giá trị kinh tế cao. Mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế, đồng thời mở ra hướng phát triển sản xuất hàng hóa gắn với liên kết tiêu thụ tại địa phương.
Thị trường tiêu thụ của trang trại không chỉ giới hạn trong tỉnh mà còn mở rộng đến Thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực Tây Nguyên. Khách hàng chủ yếu là các cửa hàng kinh doanh cá cảnh, cơ sở phân phối và người mua sỉ. Nhờ duy trì chất lượng, bảo đảm nguồn hàng và giao sản phẩm thường xuyên, trang trại từng bước tạo dựng được mạng lưới khách hàng ổn định.
Ông Nguyễn Văn Tâm, chủ một cửa hàng cá cảnh tại tỉnh Gia Lai, cho biết: “Cá cảnh của anh Huyền được nhiều khách hàng ưa chuộng, nhất là cá koi và cá molly. Việc duy trì chất lượng và nguồn cung ổn định là yếu tố quan trọng giúp hai bên hợp tác lâu dài”.
Một trong những kinh nghiệm giúp anh Huyền tiếp cận thị trường hiệu quả là chủ động ứng dụng các nền tảng mạng xã hội trong quảng bá, giới thiệu sản phẩm. Hằng ngày, anh thường xuyên cập nhật hình ảnh, video về những dòng cá mới, quá trình chăm sóc, tuyển chọn và nhân giống trên Facebook, Zalo. Qua đó, khách hàng có thể trực tiếp quan sát đặc điểm từng dòng cá, lựa chọn sản phẩm phù hợp và đặt hàng từ xa.
Hiện cơ sở tập trung bán sỉ cá bảy màu với gần 20 dòng khác nhau, phân phối đến nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Theo anh Huyền, thị trường cá cảnh có tiềm năng lớn nhưng cũng đòi hỏi sản phẩm phải đa dạng, màu sắc đẹp, chất lượng đồng đều và thường xuyên đổi mới theo thị hiếu người tiêu dùng. Vì vậy, người sản xuất không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm sẵn có mà phải liên tục cập nhật các dòng cá mới, tìm hiểu xu hướng thị trường và cải tiến quy trình nhân giống.
Chia sẻ về định hướng thời gian tới, anh Huyền cho biết: “Cơ sở sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng hệ thống trang trại vệ tinh, nâng cao chất lượng đàn cá bố mẹ và phát triển thêm những dòng cá có giá trị kinh tế. Đây cũng là cách để chủ động nguồn hàng, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường, đồng thời tạo điều kiện cho nhiều hộ dân cùng tham gia sản xuất, tăng thu nhập”.
Năm 2022, anh được Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre trước đây tặng Bằng khen vì có thành tích tiêu biểu, xuất sắc trong lao động, sản xuất, góp phần phát triển kinh tế-xã hội địa phương giai đoạn 2020-2021. Đặc biệt, anh là cá nhân duy nhất của tỉnh Bến Tre được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vinh danh là một trong 32 thanh niên nông thôn tiêu biểu toàn quốc và trao Giải thưởng Lương Định Của lần thứ XVII năm 2022.
Từ 50 con cá giống ban đầu, bằng sự kiên trì, nhạy bén với thị trường và mạnh dạn đổi mới cách làm, anh Huyền đã xây dựng được mô hình sản xuất cá cảnh có quy mô, tạo thu nhập ổn định cho gia đình và liên kết tiêu thụ sản phẩm cho các hộ nuôi. Câu chuyện khởi nghiệp của anh cho thấy, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, biết khai thác lợi thế và ứng dụng công nghệ trong quảng bá sản phẩm, người trẻ hoàn toàn có thể tìm hướng phát triển kinh tế hiệu quả ngay trên quê hương mình.