Việc ứng dụng quản lý, giám sát, xử phạt qua hệ thống camera là một trong những biện pháp hữu hiệu nhằm kéo giảm vi phạm, nâng cao ý thức người dân và quan trọng nhất là tạo hành lang pháp lý công khai, minh bạch.
Đây cũng là hướng đi cần thiết nhằm góp phần giải bài toán giao thông, khi nguồn lực đầu tư cho các công trình hạ tầng giao thông nước ta còn hạn chế, bất cập; hướng tới phát huy hiệu quả lâu dài trong việc quản lý xã hội, quản lý nhà nước, xây dựng đô thị thông minh.
Việc lắp đặt hệ thống camera giám sát và hệ thống phần mềm phân tích hình ảnh ứng dụng công nghệ AI, phục vụ an toàn giao thông, bảo đảm trật tự an toàn giao thông ngoài khả năng cung cấp hình ảnh, tầm nhìn toàn cảnh theo thời gian thực về tình trạng giao thông của tuyến đường, hệ thống này còn có khả năng tự động phân tích, phát hiện vi phạm trật tự an toàn giao thông, lưu lại bằng chứng vi phạm để hỗ trợ công tác xử lý vi phạm.
Việc tự động phát hiện lỗi vi phạm trật tự an toàn giao thông của hệ thống camera và phần mềm ứng dụng AI tự động phân tích hình ảnh đặc biệt hữu dụng trong giám sát giao thông trên đường cao tốc, vốn không phù hợp với lập chốt kiểm soát hoặc tuần tra lưu động. Đây là công cụ có hiệu lực cao trong nâng cao ý thức tham gia giao thông, kéo giảm vi phạm giao thông.
Được triển khai từ năm 2018, đến nay, hệ thống camera giám sát đã phủ sóng rộng khắp ở các tỉnh, thành phố, với tính năng quan sát hoặc tự động cảnh báo với mục tiêu đề ra: giám sát tình hình an ninh trật tự, trật tự an toàn giao thông; giám sát, xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông.
Có thể thấy, việc tích cực ứng dụng khoa học-công nghệ hiện đại trong xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đã làm thay đổi căn bản phương thức xử lý hành vi vi phạm luật, dần thay thế hình thức xử phạt trực tiếp bằng tăng cường phạt nguội qua hình ảnh. Dù không cần có mặt lực lượng chức năng trên các tuyến đường, toàn bộ hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông vẫn được ghi lại và xử lý nghiêm minh.
Nhờ đó, ý thức của người tham gia giao thông chuyển biến rõ, tự giác chấp hành, tuân thủ luật an toàn giao thông, thay vì “ đối phó” tuân thủ chỉ khi có sự hiện diện của lực lượng chức năng. Đây chính là tính ưu việt vượt trội của hệ thống camera xử lý phạt nguội vi phạm giao thông đang được vận hành tại các địa phương. Việc áp dụng biện pháp phạt nguội đã hỗ trợ tích cực cho lực lượng cảnh sát giao thông trong việc thực hiện nhiệm vụ, phát hiện, xử lý kịp thời nghiêm minh các hành vi vi phạm một cách chính xác, công khai, minh bạch, hạn chế thấp nhất khả năng xảy ra tiêu cực trong quá trình xử lý vi phạm.
Qua rà soát, các trường hợp từng bị xử phạt nguội qua hệ thống camera, phần lớn không tái phạm với lỗi tương tự. Từ đó, góp phần tích cực giúp người dân bỏ đi những thói quen xấu và dần hình thành văn hóa khi tham gia giao thông. Ngoài phục vụ xử phạt nguội, góp phần nâng cao năng lực kiểm soát tình hình an toàn giao thông, an ninh trật tự, dữ liệu giám sát hành trình còn giúp nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý các loại tội phạm và bảo đảm an ninh trật tự.
Theo đánh giá từ cơ quan chức năng, nhìn chung, trên các đoạn tuyến có hệ thống giám sát, tình hình tai nạn giao thông bước đầu được kiểm soát, kiềm chế, giảm cả hai tiêu chí về số người chết và bị thương. Quá trình vận hành, khai thác, sử dụng chưa để xảy ra bất kỳ trường hợp mất an toàn, an ninh thông tin.
Từ những hiệu quả rõ nét của việc ứng dụng hệ thống giao thông thông minh nói chung, ứng dụng các công nghệ trong hỗ trợ công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông, tương lai gần, các cơ quan chức năng có thể ứng dụng hệ thống phân tích vi phạm giao thông thông qua hình ảnh của hệ thống camera giám sát, hệ thống đo tốc độ phương tiện được kết nối thời gian thực. Các cảnh báo vi phạm tốc độ do hệ thống tự động phát hiện có thể gửi tới tài khoản định danh của chủ phương tiện trong thời gian thực, nâng cao tính cảnh báo, tuyên truyền và ý thức tuân thủ luật lệ giao thông của người tham gia giao thông.
Cùng với việc tăng cường xử phạt vi phạm trật tự an toàn giao thông tự động qua hình ảnh camera và hệ thống giám sát giao thông khác, việc ứng dụng công nghệ thông tin sẽ số hóa các phương tiện quản lý bằng lái điện tử và trừ điểm bằng lái khi vi phạm giao thông; qua đó giúp cơ quan chức năng quản lý người lái xe trong suốt quá trình từ đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cho đến quá trình chấp hành luật, việc vi phạm, tái phạm.
Trên cơ sở đó, việc trừ điểm bằng lái xe sẽ tác động đến hành vi, nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, giúp cơ quan quản lý giám sát toàn diện quá trình chấp hành sau vi phạm của mỗi người lái xe.
